Φαινόμενα

Τι-βι γιαλαντζί
Της Πόπης Διαμαντάκου diaman@dolnet.gr

Σοβαρός επαγγελματίας στην εγχώρια τηλεόραση θεωρείται αυτός που πουλάει τον εαυτό του γεμίζοντας τηλεοπτικό χρόνο
Κανονική τηλεόραση μπορεί να δυσκολευόμαστε να κάνουμε, γιατί, εδώ που τα λέμε, δεν μας την έμαθε και κανείς, μόνοι μας ό,τι καταλάβαμε. Αλλά έχουμε βρει μια δικιά μας. Για παράδειγμα, κάνουμε τηλεόραση με τους γάμους, τις γέννες, τα βαφτίσια και τα ωραία μας διαζύγια.

Είναι τόσο απλό, που όσοι έχουν κάνει ειδικές σπουδές στα οικονομικά των μίντια και τις στρατηγικές ανάπτυξής τους- ναι, ναι, υπάρχουν και τέτοιες σπουδές- μπορεί και να κάψουν τα πτυχία τους αν έρθουν στη χώρα μας και μελετήσουν τον τρόπο λειτουργίας και μακροημέρευσης 10 τουλάχιστον μεγάλων καναλιών και καμιάς εκατοστής μικρότερων, σε μια αγορά που η λογική λέει πως πάνω από ένα, δύο άντε τρία μεγάλα κανάλια και το πολύ άλλα τόσα μικρότερα δεν χωράνε. Μπα, χωράνε και παραχωράνε! Γιατί διαθέτουμε ειδικά ταλέντα στο στύψιμο, για την ακρίβεια στο ξεζούμισμα τού τίποτε. Αν δεν έχουν τι άλλο να ξεζουμίσουν, ξεζουμίζουν τον εαυτό τους. Τρανταχτό παράδειγμα η Ελένη Μενεγάκη, η οποία έχει αναγάγει σε επιστήμη το να κάνει τηλεόραση τον εαυτό της. Τις προάλλες έκανε μια επίδειξη δεξιοτεχνίας στο ροκάνισμα του τηλεοπτικού χρόνου μιλώντας για τις τρίχες του συζύγου της. Γιατί η οικογένεια για την Ελένη είναι η δική της τηλεόραση.

«Δεν μου λέτε, σας άρεσε αυτό το αξύριστο που είχε ο άντρας μου στη βάφτιση;»- εννοούσε τη βάφτιση της μικρότερης κορούλας της η οποία έδωσε υλικό σε πεντέξι άλλες εκπομπές.

«Μου άρεσε αυτό το λίγο μούσι» έλεγε η μια, «μπα, και γιατί σου άρεσε;» απαντούσε η Ελένη και έκανε δήθεν ζήλειες «μμμ, ύποπτο, αν αρέσει στις φίλες μου, να το ξυρίσει αμέσως…». Κάτι τέτοια όμως κάνουν την πικραμένη νοικοκυρά να αισθανθεί οικειότητα, γιατί και αυτή, όσο νά ΄ναι, τον ζηλεύει τον Μητσάρα της. Δέκα, δώδεκα λεπτά πανάκριβου τηλεοπτικού χρόνου αφιερώθηκαν στις τρίχες του κ. Λάτσιου (συζύγου Ελένης). Προφανώς το φιλοθέαμον κοινό του πρωινού θα ήταν και ενθουσιασμένο που παρακολούθησε μια τόσο προσωπική κουβεντούλα, που μοιράστηκε την αγωνία της Ελενίτσας για το γένι-τριώνημερών του «αντρούλη της» (όπως τον αποκαλεί). Ε, να, αυτό εμείς το λέμε τηλεόραση και μάλιστα «καλή τηλεόραση», ενώ δεν είναι παρά σάχλα για συνοικιακό αμερικανικό ανθυποκανάλι.

Έχει και τη χάρη της, όμως, η μικρή αγορά. Μια χούφτα είμαστε. Γνωριζόμαστε, συναντιόμαστε, αγαπιόμαστε (που λέει ο λόγος) και μιλάμε για τους εαυτούς μας. Ας λένε κάτι στουρνάρια ξενοσπουδαγμένα ότι δεν μπορεί να στηριχτεί ένα ολόκληρο τηλεοπτικό τοπίο στο κουτσομπολιό με πρωταγωνιστές καμιά δεκαριά νούμερα, που δεν κάνουν και τίποτε στη ζωή τους, στην καλύτερη περίπτωση κάνα σίριαλ ή καμιά αρπαχτή σε ξενυχτάδικο. Ας επιμένουν ότι αυτό είναι υποκουλτούρα που απευθύνεται σε αγορές φτηνών προϊόντων με καταναλωτές χαμηλού μορφωτικού επιπέδου.

Σημασία έχει ότι μια χαρά μακροημερεύει με κάτι τέτοια η εγχώρια τηλεόραση. Πήγαν οι κάμερες στα βαφτίσια της κορούλας της Ελένης και τους βρήκαν όλους εκεί. Χαράς ευαγγέλια για το φιλοθέαμον πλήθος, γιατί φορούσαν οι καλεσμένες την-Άρτα-και-ταΓιάννενα τηρώντας τη μεγάλη παράδοση της αθάνατης ελληνικής επαρχίας. Τι μπουτονιέρες σαν κεφαλάκια μικρού παιδιού (Τατιάνα Στεφανίδου), τι εμπριμεδούρες να βγάζουν μάτια, τι μίνι, τι ντεκολτέ… Γέμισαν καμιά τριανταριά τηλεοπτικές ώρες και άλλες τόσες σελίδες περιοδικών.

Γι΄ αυτό και όλοι αποκαλούν «θεά» την Ελένη Μενεγάκη και υποκλίνονται μπροστά της.

Κάτι με τον γάμο της, κάτι με τις εγκυμοσύνες της, κάτι με τα βαφτίσια των παιδιών της, νάτα δέκα χρόνια τηλεόρασης!

Όχι ότι δεν έχει και επιπλέον προσόντα. Χαρούμενη, προσηνής, άμεση. Ακόμη και το γούστο λατέρνας που τη χαρακτηρίζει στις εμφανίσεις της είναι οικείο στη νοικοκυρά, ακριβώς γιατί αυτό το κραυγαλέο φαντασιώνεται και για τον εαυτό της.


Τρομάζει το ξεβόλεμα

Μέσα σε αυτό το διαμορφωμένο τηλεοπτικό περιβάλλον χρειάζονται πολύ χρόνο η Κατερίνα Ζαρίφη και ο Νίκος Μουτσινάς για να κερδίσουν τον δικό τους χώρο. Δύσκολα θα επιβιώσουν χωρίς να πουλάνε τον εαυτό τους, έστω έναν έρωτα, έναν γάμο, ένα μαλλιοτράβηγμα μεταξύ τους. Το μόνο που τους σώζει είναι ότι τα ηθικοπλαστικά μεσημεριανάδικα πάνελα τούς επικρίνουν επειδή «εγκατέλειψαν», λέει, ο ένας τον Γρηγόρη και η άλλη την Ελένη.

Κι όμως, είναι μια χαρά ταλαντούχοι, εύστροφοι, ατακαδόροι, ακομπλεξάριστοι, χαριτωμένοι, αυτοσαρκαστικοί και πολύ νέοι. Για οποιαδήποτε τηλεόραση του εξωτερικού θα ήταν κελεπούρια και θα στήνονταν εκπομπές εξ ολοκλήρου στην προσωπικότητά τους. Δυστυχώς, όμως, μικρή αγορά σημαίνει έλλειψη χώρου για το διαφορετικό και χρόνου για να αναπτυχθεί και να δημιουργήσει νέες συνήθειες. Επιπλέον τρομάζει- κυρίως την τηλεοπτική κριτική- το ξεβόλεμα, οι αλλαγές των προτύπων (και ο φόβος της ακύρωσης μακροχρόνιων επενδύσεων σε προσωπικές σχέσεις και κολληταριές).