[ ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ ] Το τρίτο σενάριο

Το είχαν δέσει σκοινί κορδόνι στη Νέα Δημοκρατία ότι θα κερδίσουν τρεις συνεχόμενες κυβερνητικές θητείες διά περιπάτου. Στην υπόλοιπη Ευρώπη ηγέτες όπως η Θάτσερ, ο Κολ και ο Μπλερ κέρδισαν ο καθένας περισσότερο από μια δεκαετία διακυβέρνησης με ισχυρή πολιτική πρόταση και αντίστοιχο πολιτικό βολονταρισμό. Στην Ελλάδα, έγινε πιστευτό ότι το επίτευγμά τους θα επαναλαμβανόταν χάρη στη διαιώνιση ενός πολιτικού κενού. Ελλείψει αντιπάλου, ο Κώστας Καραμανλής είχε επενδυθεί με μεταφυσικές ιδιότητες. Τα θαύματα κρατάνε συνήθως τρεις ημέρες. Στην Ελλάδα, κατ΄ εξαίρεσιν, κρατάνε πέντε χρόνια, ίσως και περισσότερο. Το φάσμα του τερματισμού της περιόδου των θαυμάτων, δηλαδή μιας εύκολης και πολιτικά αθεμελίωτης ηγεμονίας, πλανάται πάνω από την κυβερνητική παράταξη. Και η απότομη ψυχολογική κατάρρευση των στελεχών της μαρτυρεί από μόνη της την πολιτική ένδεια της «νέας διακυβέρνησης». Η προσπάθεια να αναταχθεί η κατάσταση επαφίεται στον ηγεμόνα, που αποτελεί το μοναδικό σημείο αναφοράς του νεοδημοκρατικού συνονθυλεύματος, στο μέτρο βέβαια που εξακολουθεί να ταυτίζεται με την προοπτική διατήρησης της εξουσίας.

Έτσι, η ομιλία του Πρωθυπουργού στην Κεντρική Επιτροπή της Ν.Δ. σκηνοθετήθηκε γύρω από το ρητορικό δίλημμα: Είτε εγκαταλείπουμε αμέσως την εξουσία εξαιτίας σας, είτε κερδίζουμε τρίτη εκλογική νίκη εξαιτίας μου. Ο κ. Καραμανλής έκανε ακριβώς αυτό που επέβαλλε η πολιτική τακτική, δηλαδή να επικεντρωθεί στην προσπάθεια συγκράτησης της διαφοράς εις βάρος του κόμματός του και υπέρ του ΠΑΣΟΚ που εμφανίζουν οι δημοσκοπήσεις των δύο τελευταίων εβδομάδων. Ήταν επείγον να σταματήσει το άνοιγμα της ψαλίδας. Με δεδομένο ότι στα δημοσκοπικά ευρήματα περιλαμβάνεται η αρκετά υψηλή συσπείρωση του ΠΑΣΟΚ και η εξαιρετικά χαμηλή της Ν.Δ., έπρεπε να απευθυνθεί κατά προτεραιότητα, ακόμα και κατ΄ αποκλειστικότητα, στο κομματικό ακροατήριο.

ΑΝ Η ΔΗΜΟΣΚΟΠΙΚΗ ΤΑΣΗ

των τελευταίων εβδομάδων δεν ανασταλεί, δηλαδή αν διευρυνθεί περαιτέρω η διαφορά μεταξύ ΠΑΣΟΚ και Ν.Δ., το σενάριο των πρόωρων εκλογών φυσικά απομακρύνεται

Η κίνηση αυτή αποτελούσε προϋπόθεση για κάθε επόμενη. Και κάθε επόμενη κίνηση θα εξαρτηθεί από την επιτυχία της πρώτης, την οποία είναι δύσκολο να αποτιμήσουμε αυτήν τη στιγμή. Αν φανεί ότι το ΠΑΣΟΚ δεν ξεφεύγει από τη Ν.Δ. στην εκτίμηση ψήφου, ο Καραμανλής διατηρεί την ευχέρεια να προκηρύξει εκλογές την άνοιξη, στην προοπτική διπλής εθνικής αναμέτρησης, με διπλές κάλπες (εθνικών εκλογών και ευρωεκλογών) στις αρχές Ιουνίου 2009. Αν καταφέρει να επικρατήσει (και θα το επιχειρήσει μόνο με αυτήν τη βεβαιότητα), θα ξαναμιλήσουμε για κυβερνητική αλλαγή το σωτήριον έτος 2013.

Αν η δημοσκοπική τάση των τελευταίων εβδομάδων δεν ανασταλεί, δηλαδή αν διευρυνθεί περαιτέρω η διαφορά μεταξύ ΠΑΣΟΚ και Ν.Δ, το σενάριο των πρόωρων εκλογών φυσικά απομακρύνεται. Το βέβαιο είναι ότι ο Καραμανλής δεν θα πάει σε εκλογές για να τις χάσει. Οι μόνοι στην παράταξή του που το εύχονται είναι οι επίδοξοι διάδοχοί του που περιμένουν τη σειρά τους έπειτα από μια σύντομη, όπως εκτιμούν, διακυβέρνηση Παπανδρέου. Οι υπόλοιποι, όπως και ο ίδιος ο Καραμανλής, μάλλον θα αναπροσαρμόσουν τις φιλοδοξίες τους.

Παρά τα αντιθέτως λεγόμενα, η παραμονή στην εξουσία είναι δυνατή ακόμα και με οριακή πλειοψηφία στη Βουλή, ακόμα και με άνοιγμα της δημοσκοπικής ψαλίδας, ακόμα και με ήττα στις ευρωεκλογές του 2009 και στις Δημοτικές εκλογές του 2010. Δηλαδή, παρά το κλίμα που καλλιεργείται στη δημόσια σφαίρα και παρά τα προβλήματα που θα εξακολουθήσουν να συσσωρεύονται, μπορεί να φτάσουμε μέχρι το φθινόπωρο του 2011 για να απαλλαγούμε από τη σημερινή κυβέρνηση (ή μια ανασχηματισμένη παραλλαγή της).

Συνεπώς, στην περίπτωση όπου η διαφορά υπέρ του ΠΑΣΟΚ διευρυνθεί στις αμέσως επόμενες ημέρες και εβδομάδες, απομένει μόνο ένα σταθερό ορόσημο για μια πιο σύντομη ανατροπή: η εκλογή Προέδρου της Δημοκρατίας, τον Μάρτιο του 2010. Αλλά κι εδώ προδικάζεται συναίνεση. Ο Γιώργος Παπανδρέου έχει σπεύσει να εκδηλώσει την υποστήριξή του στην επανεκλογή του Κάρολου Παπούλια. Και ίσως να βρισκόταν, ούτως ή άλλως, σε δυσχερή θέση να πράξει διαφορετικά. Στην περίπτωση αυτή, ενδέχεται ο ίδιος ο κ. Παπούλιας να βρεθεί ενώπιον μιας προσωπικής αλλά κατ΄ εξοχήν πολιτικής απόφασης που θα ανοίξει τον δρόμο στην προοδευτική διακυβέρνηση.