Μέτρα-πυροτέχνημα για δανειολήπτες

Πακέτο μέτρων για την εκτόνωση της έντονης δυσφορίας των πολιτών έναντι της κυβερνητικής πολιτικής- όπως καταγράφεται και στις τελευταίες δημοσκοπήσεις – ετοιμάζει το υπουργείο Οικονομίας και Οικονομικών. Η λήψη μέτρων για τους υπερχρεωμένους δανειολήπτες, όπως η παροχή κρατικής εγγύησης σε δάνεια που έχουν λάβει κατηγορίες χαμηλόμισθων, χαμηλοσυνταξιούχων και μικρομεσαίων και οι οποίοι βρίσκονται στο κόκκινο, η απαγόρευση πλειστηριασμών της κύριας κατοικίας του δανειολήπτη για χρέος κάτω των 20.000 ευρώ, η μερική χαλάρωση της εισοδηματικής πολιτικής το 2009, η παροχή αυξήσεων πέραν της εισοδηματικής πολιτικής στις συντάξεις του ΟΓΑ και στο ΕΚΑΣ, η αναθεώρηση των κλιμακίων του ΕΚΑΣ προκειμένου να αυξηθεί ο αριθμός των δικαιούχων του και η καταβολή επιδόματος θέρμανσης είναι τα βασικά μέτρα του πακέτου που εξετάζονται από το οικονομικό επιτελείο. Ο ίδιος ο κ. Γ. Αλογοσκούφης αναφέρθηκε, εμμέσως πλην σαφώς, στις προθέσεις της κυβέρνησης για τις παρεμβάσεις αυτές και ουσιαστικά προανήγγηλε μεγαλύτερη ευελιξία στη δημοσιονομική πολιτική. Μιλώντας στη Βουλή προχθές είπε με νόημα πως ο στόχος της Κομισιόν για μηδενικά ελλείμματα έως το 2010 είναι «υπερβολικά αισιόδοξος» και ότι «δεν φαίνεται λογικό να επιμένουμε δογματικά και να οδηγηθούν κάποιες οικονομίες σε λάθος αποφάσεις».

Προστασία δανειοληπτών
Το πακέτο των μέτρων θα αρχίσει να ξεδιπλώνεται σταδιακά μέσα από μια σειρά νομοθετημάτων, αρχής γενομένης από το υπό κατάρτιση νομοσχέδιο για την προστασία των δανειοληπτών, το οποίο ετοιμάζεται από κοινού από τα υπουργεία Οικονομίας και Ανάπτυξης και πρόκειται να κατατεθεί στη Βουλή έως το τέλος του έτους. Παράγοντες του υπουργείου Οικονομίας σημειώνουν ότι ένα από τα μέτρα που εξετάζεται να περιληφθούν στο νομοσχέδιο, με στόχο αφενός την επίδειξη από την κυβέρνηση φιλολαϊκού προφίλ και αφετέρου την ανακούφιση ορισμένων κατηγοριών δανειοληπτών που είναι υπερδανεισμένοι και κινδυνεύουν να χάσουν το σπίτι τους, θα είναι η παροχή κρατικών εγγυήσεων για τα δάνειά τους. Παράλληλα εξετάζεται να δοθούν κρατικές εγγυήσεις και για μικρομεσαίους που είναι υπερδανεισμένοι ή έχουν πτωχεύσει και κινδυνεύουν να χάσουν την κύρια κατοικία τους λόγω χρεών σε τράπεζες. Η ρύθμιση αυτή εξετάζεται να εφαρμοστεί σε συνδυασμό με άλλη διάταξη του νομοσχεδίου, που θα απαγορεύει την κατάσχεση της κύριας κατοικίας των δανειοληπτών για χρέος από καταναλωτικά δάνεια που δεν θα ξεπερνά τα 20.000 ευρώ. Να σημειωθεί ότι στο πλαίσιο της κατάρτισης του νομοσχεδίου για τους δανειολήπτες έχουν αρχίσει επαφές με στελέχη των τραπεζών προκειμένου να ληφθούν οι τελικές αποφάσεις για τα μέτρα.

Τα δύο σενάρια
Το δεύτερο μέτρο που έχει πέσει στο τραπέζι είναι η μερική χαλάρωση της εισοδηματικής πολιτικής. Στο υπουργείο εξετάζουν δύο σενάρια αναφορικά με την εισοδηματική πολιτική του 2009.

* Το πρώτο σενάριο, το οποίο πρόκειται να αποτυπωθεί και στο προσχέδιο του προϋπολογισμού, προβλέπει επανάληψη της εισοδηματικής πολιτικής λιτότητας που εφήρμοσε η κυβέρνηση και τα πέντε τελευταία χρόνια. Με βάση αυτό το σενάριο, οι μισθωτοί στον δημόσιο τομέα θα λάβουν αυξήσεις στο όριο του προβλεπόμενου πληθωρισμού για το 2009, δηλαδή αυξήσεις που δεν θα ξεπερνούν το 3,5%- 4%. Με βάση αυτό το σενάριο, οριακά υψηλότερες θα είναι οι ονομαστικές αυξήσεις που θα δοθούν στους συνταξιούχους.

* Υπάρχει όμως και το δεύτερο σενάριο, το οποίο προβλέπει παροχή αυξήσεων πάνω από τον πληθωρισμό, πιθανόν ακόμη και 5%. Αυτό προβλέπει αυξήσεις πάνω από το ποσοστό αύξησης της εισοδημα- τικής πολιτικής για το ΕΚΑΣ και τις κατώτα-

Ένα από τα μέτρα που εξετάζεται να περιληφθεί στο νομοσχέδιο θα είναι η παροχή κρατικών εγγυήσεων σε δάνεια χαμηλόμισθων που βρίσκονται στο κόκκινο

τες συντάξεις του ΟΓΑ. Από το υπουργείο εξετάζεται να εξαγγελθεί η αύξηση της κατώτατης σύνταξης του ΟΓΑ από τα 330 ευρώ που είναι σήμερα σε ορίζοντα τριετίας με την καταβολή της πρώτης δόσης από τον Ιανουάριο του 2009. Αντίστοιχα αναμένεται να εξαγγελθεί και αύξηση σε ορίζονται τριετίας και του ΕΚΑΣ από τα 240 που είναι σήμερα.

Επιπλέον, ειλημμένη είναι η απόφαση της κυβέρνησης να προχωρήσει στην αναπροσαρμογή των εισοδηματικών κλιμακίων καταβολής του ΕΚΑΣ προκειμένου με τις αυξήσεις που λαμβάνουν κάθε χρόνο οι χαμηλοσυνταξιούχοι να μην οδηγούνται σε απώλεια του επιδόματος. Επίσης, από την αναπροσαρμογή των κλιμακίων του ΕΚΑΣ θα αυξηθεί και ο αριθμός των δικαιούχων του. Επίσης ειλημμένη είναι η απόφαση της κυβέρνησης για την καταβολή του επιδόματος θέρμανσης σε νοικοκυριά με πολύ χαμηλά εισοδήματα που θα πληρούν και άλλα κριτήρια όπως γεωγραφικά, ηλικιακά κλπ. Να σημειωθεί ότι από τα πρώτα θύματα των δημοσκοπήσεων ήταν και τα σχέδια του υπουργείου Οικονομίας για την επαναφορά των τεκμηρίων διαβίωσης και οι αυξήσεις στους έμμεσους φόρους. Ο υπουργός Οικονομίας αναγκάστηκε υπό τη γενική κατακραυγή για την επαναφορά των τεκμηρίων να τα «ξηλώσει», επιλέγοντας ένα σύστημα τεκμηρίων που θα επιβαρύνει ελάχιστους φορολογουμένους, ενώ αναγκάστηκε να δεσμευτεί ότι «με τη φορολογική πολιτική τελειώσαμε».

Ο κίνδυνος ύφεσης
Η υλοποίηση του πακέτου μέτρων για την εκτόνωση της δυσφορίας των πολιτών θα εξαρτηθεί τόσο από τον σχεδιασμό της κυβέρνησης αναφορικά με την προκήρυξη εκλογών όσο και από τη στάση που θα επικρατήσει σε ευρωπαϊκό επίπεδο αναφορικά με τη συνέχιση ή όχι της υφιστάμενης πολιτικής δημοσιονομικής προσαρμογής, η οποία προβλέπει τον ισοσκελισμό των προϋπολογισμών των μελών της ευρωζώνης το αργότερο έως το 2010. Επίσης, η εφαρμογή του πακέτου εξαρτάται και από την εκτέλεση του προϋπολογισμού τους τελευταίους μήνες του έτους. Στο οικονομικό επιτελείο περιμένουν τη δημοσιοποίηση των φθινοπωρινών προβλέψεων της Κομισιόν για την πορεία των δημοσιονομικών ελλειμμάτων στις χώρες της ευρωζώνης. Παράγοντες του υπουργείου σημειώνουν ότι στην περίπτωση που είναι μεγάλος ο αριθμός των χωρών με δημοσιονομικό έλλειμμα οριακά κάτω ή οριακά πάνω από το 3% χωρίς να έχει τερματιστεί η χρηματοπιστωτική κρίση και έχουν εξαλειφθεί οι κίνδυνοι ύφεσης της ευρωπαϊκής οικονομίας, τότεόπως λένε- είναι πολύ πιθανό να χαλαρώσει και η συνολική στάση της Ε.Ε. για τη δημοσιονομική πολιτική. Άλλωστε και ο υπουργός Οικονομίας με τη στροφή που έκανε την περασμένη εβδομάδα στη Βουλή τάχθηκε εμμέσως πλην σαφώς με τις χώρες της Ε.Ε. (επικεφαλής η Γαλλία) που ζητούν την προσωρινή χαλάρωση του Συμφώνου Σταθερότητας έως ότου ορθοποδήσει η ευρωπαϊκή οικονομία.