Έκθεση κλεμμένων θησαυρών

Με μία συμβολική έκθεση 84 επαναπατρισθέντων- στην Ελλάδα και την Ιταλίααρχαιοτήτων και την επιστροφή ενός θραύσματος από την ανατολική ζωφόρο του Παρθενώνα από το Παλέρμο (διά χειρός του Προέδρου της Ιταλικής Δημοκρατίας) ανοίγει εκθεσιακά τις πύλες του για το ευρύ κοινό το Νέο Μουσείο Ακροπόλεως, πριν από τα επίσημα εγκαίνια (τον ερχόμενο Μάρτιο;). Έκθεση που κάνει καλό ποδαρικό στο Μουσείο καθώς στις 8 Οκτωβρίου θα υποδεχθεί δύο ακόμη θραύσματα του Παρθενώνα από το Βατικανό, ενώ οι επιστροφές αναμένεται να ασκήσουν πίεση στην ανελαστική βρετανική πλευρά για τον επαναπατρισμό των Γλυπτών του Παρθενώνα.

Δώρο του Έλγιν σε Βρετανό διπλωμάτη στην Ιταλία (το 1816) το θραύσμα από το Παλέρμο με το δεξί πόδι της θεάς Άρτεμης και τις άψογα αποδοσμένες πτυχές των ρούχων της θα τοποθετηθεί σήμερα στην αρχική του θέση, στη λίθο VΙ της ζωφόρου (η μισή λίθος βρίσκεται στο Βρετανικό Μουσείο). Η προσπάθεια επαναπατρισμού έχει ξεκινήσει από το 1995. Στις 8 Οκτωβρίου αναμένονται και γενειοφόρος κεφαλή από τη 16η μετόπη της νότιας πλευράς του Παρθενώνα, όπως και το σπάραγμα από μορφή της βόρειας ζωφόρου που βρίσκονται στο Βατικανό.

«Ήρθε η ημέρα της συμμαχίας Ελλάδας- Ιταλίας για τα Μάρμαρα του Παρθενώνα και τα αρχαία που μας κλέψανε», έλεγε χθες ο καθηγητής αρχαιολογίας Λουί Γκοντάρ, που πρωτοστάτησε στην επιστροφή τού θραύσματος. «Απαιτείται πολιτική βούληση για την επιστροφή αρχαιοτήτων», πρόσθεσε τασσόμενος υπέρ της προσφοράς αντιδώρων από τη στιγμή «που υπάρχουν χιλιάδες χιλιάδων αριστουργήματα στις αποθήκες».

Σε φόντο πομπηιανού κόκκινου η έκθεση «Νόστοι», που παρουσιάστηκε και στη Ρώμη, περιλαμβάνει 74 κλεμμένες αρχαιότητες που επαναπατρίστηκαν στην Ιταλία από αμερικανικά κυρίως μουσεία. Ανάμεσά τους ο περίφημος ερυθρόμορφος Κρατήρας του Ευφρονίου, ένας ακόμη με παράσταση Δία και Γανυμήδη, που επεστράφη από τη συλλέκτρια Σέλμπι Γουάιτ μαζί με 15 ακόμη αντικείμενα ύστερα από τις επιτυχίες της Ιταλίας, τμήματα από πομπηιανές τοιχογραφίες, αλλά και το άγαλμα της Βίμπια Σαμπίνα.

Στο πλευρό τους και 10 προσφάτως επαναπατρισμένες ελληνικές αρχαιότητες (υπάρχουν και απουσίες), από το χρυσό μακεδονικό στεφάνι και την εγχάρακτη βοιωτική στήλη έως μεταβυζαντινές εικόνες από τον Άγιο Νικόλαο Βελβεντού Κοζάνης. Στις επόμενες διεκδικήσεις είναι τμήμα επιτύμβιας στήλης από το Μουσείο Γκετί, το άλλο μισό της οποίας βρίσκεται στο Μουσείο Κανελλοπούλου.

ΙΝFΟ

«Νόστοι- Επαναπατρισθέντα αριστουργήματα» από σήμερα στο Νέο Μουσείο Ακροπόλεως (Μακρυγιάννη 2-4). Έως 31 Δεκεμβρίου. Σήμερα και αύριο διημερίδα «Η προστασία των πολιτιστικών αγαθών από την παράνομη διακίνηση και η διεκδίκησή τους» στον ίδιο χώρο.

Μία πιτσαρία για έναν κρατήρα

Μία άδεια για πιτσαρία έγινε αφορμή να επιστρέψει στην Ιταλία ένα από τα αριστουργήματα της έκθεσης, ο καλυκωτός κρατήρας με την αρπαγή της Ευρώπης. «Γνωστός αρχαιοκάπηλος ζήτησε να δει αξιωματούχο της αστυνομίας στον οποίο ομολόγησε πως έχει εγκαταλείψει τον κόσμο της παρανομίας και πως φοβάται την Καμόρα» εξηγούσε χθες ο αρχαιολόγος Λουί Γκοντάρ, «και γι΄ αυτό ήθελε άδεια να ανοίξει πιτσαρία! Κάτι τέτοιο δεν ήταν δυνατό όμως αφού είχε μπει 15 φορές φυλακή. Τελικά δόθηκε η άδεια στη σύζυγό του και ο πρώην αρχαιοκάπηλος παρέδωσε στην αστυνομία φωτογραφία του περίφημου αγγείου εν ώρα λαθρανασκαφής». Χρειάστηκαν ωστόσο έρευνες πέντε ετών μέχρι που το αγγείο εμφανίστηκε στη συλλογή του Μουσείου Γκετί. Τότε, η φωτογραφία αποτέλεσε το «όπλο» για την επιστροφή του στην Ιταλία.