Επιφυλλίδα

«Τις πταίει» για τον χαμό της αρχαιολόγου;
Του Πέτρου Θέμελη

H αρχαιολόγος Ηώς Ζερβουδάκη έχαιρε βαθιάς εκτίμησης μεταξύ των μελών της αρχαιολογικής κοινότητας, διεθνώς. Είχε κάνει ειδικές σπουδές στη Γερμανία και διέθετε πολυετή και πολυσχιδή πείρα με δράση στη διοίκηση, το συνδικαλισμό και τη μαχόμενη αρχαιολογία ως Επιμελήτρια και Έφορος Αρχαιοτήτων κυρίως στα Δωδεκάνησα και διευθύντρια της Συλλογή αγγείων στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο. Ξεχώριζε με το χαμηλό προφίλ, την απλότητα στον βίο, την ενδυμασία και τη συμπεριφορά, την ορθή κρίση και την ευθύτητα του χαρακτήρα της, τολμούσε να λέει τα σύκα σύκα και τη σκάφη σκάφη, να στιγματίζει τα κακώς κείμενα, αλλά και να ενθαρρύνει τις προσπάθειες νέων συναδέλφων. Στα κείμενά της γύρω από την αγγειογραφία και την αγγειοπλαστική διακρίνει κανείς αγάπη για λιτότητα και σαφήνεια στη διατύπωση και τάσεις θετικισμού στις αληθοφανείς και προσγειωμένες γενικά ερμηνευτικές προσεγγίσεις της. Ως διευθύντρια του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου δεν προχώρησε στην υιοθέτηση νέων μουσειολογικών πρακτικών και στη μεταβολή του χαρακτήρα της παλαιάς έκθεσης, ώστε να γίνει λειτουργικότερη και φιλικότερη στο κοινό. Εξακολουθεί να παραμένει η ίδια παρά τις φιλότιμες ανανεωτικές προσπάθειες του νέου διευθυντή. Η Ηώς δεν προχώρησε σε αλλαγές από σεβασμό, πιστεύω, στη Σέμνη και τον Χρήστο Καρούζο, εκπροσώπους της προοδευτικής διανόησης της εποχής τους και συντελεστές της μεταπολεμικής ανασύστασης του Μουσείου: είχαν θέσει άλλωστε το ιδεολογικό υπόβαθρο και είχαν σφραγίσει ανεξίτηλα τη φυσιογνωμία του.

Ο άδικος, αδικαιολόγητος, παράλογος, θα έλεγα, χαμός της αγαπητής φίλης και συναδέλφου Ζερβουδάκη μας συντάραξε. Πώς είναι δυνατόν, ένας μηχανόβιος νεαρός υπό την επήρεια ναρκωτικών (;) να καβαλάει το πεζοδρόμιο στην οδό Τοσίτσα, μπροστά στην είσοδο του Εθνικού και Επιγραφικού Μουσείου, να πέφτει με δύναμη πάνω στην απροστάτευτη γυναίκα, να τη ρίχνει βίαια κάτω, να της αφαιρεί τη ζωή! Είχε το ακαταλόγιστο ο από αμέλεια εγκληματίας, βρισκόταν εκτός εαυτού, άκουσα να λέγεται. Έτσι, λοιπόν, θα ξεπεράσουμε και θα ξεχάσουμε τον φόνο, έστω εξ αμελείας, της δύσμοιρης αρχαιολόγου; Κανείς δεν φταίει; Ποιος επέτρεπε, ωστόσο, στον εξαρτημένο από τα ναρκωτικά νέο να οδηγεί δίκυκλο στο κέντρο της Αθήνας; Ποιος άφησε να μετατραπεί σε απροσπέλαστο και επικίνδυνο πεδίο ναρκομανών ο πεζόδρομος της οδού Τοσίτσα, ένας χώρος αναψυχής ανάμεσα σε δύο πνευματικά και πολυσύχναστα ιδρύματα της πρωτεύουσας, το Εθνικό Μουσείο και το Πολυτεχνείο; Ποιος εξακολουθεί να αδιαφορεί για την κατάντια του ιστορικού αυτού δρόμου; Κάνω έκκληση στην ευαισθησία του δημάρχου Αθηναίων Νικήτα Κακλαμάνη.

Ο Πέτρος Θέμελης είναι καθηγητής Κλασικής Αρχαιολογίας