[ 20 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ] Η τέχνη διαμαρτύρεται. Δεν είναι δικαστής

Οι σημερινοί μύστες της Ελευσίνας είναι παλιοί εργάτες, οικονομικοί μετανάστες και μαθητές. Το κέντρο των μυστηρίων δεν είναι ναός της Δήμητρας και της Περσεφόνης. Είναι το παλιό Σαπωνοποιείο Χαριλάου και Κανελλόπουλου, το πρώτο εργοστάσιο που άνοιξε στον κάμπο της Ελευσίνας το 1875, εγκαινιάζοντας την εκβιομηχάνιση.
Ο Μάριος Σπηλιόπουλος, ανήσυχος μύστης της σύγχρονης τέχνης, στο εικαστικό του δρώμενο χρησιμοποιεί τους ανθρώπους, τη φωνή, το τραγούδι, τις διηγήσεις, τα φορεμένα παπούτσια τους.

Ελευσίς. Υπάρχει ελπίς;
Αφού εκεί όπου ένωναν τα χέρια τους οι μύστες, έγινε το μεγαλύτερο βιομηχανικό κέντρο, υπάρχει συνέχεια, άρα ελπίδα.

Σε τι χρειάζεται η μνήμη;
Είναι το τσιμέντο που χτίζει την ανθρώπινη συνείδηση. Τι ρόλο παίζει η φαντασία στην τέχνη;

Είναι η μίζα της καλλιτεχνικής διαδικασίας.

Και η μνήμη…
Το έργο μου είναι μνημοτεχνικό. Το μέλλον του σύγχρονου κόσμου είναι ένα διευρυμένο παρελθόν.

Χρησιμοποιώ τη μνήμη για την παραγωγή του έργου.

Γιατί λέτε παραγωγός αντί για δημιουργός;

Δημιουργός είναι ο Θεός. Εγώ είμαι παραγωγός εικόνων.

Όταν κλείνει ένα εργοστάσιο, ανοίγει…

Ένας ακόμα ερειπιώνας, άλλη μια παγίδα της μνήμης.

Γιατί εμπνέει η Ελευσίνα;
Γιατί παράγει αντιθετικά δίπολα. Ελευσίνια Μυστήρια και εργοστάσια, Κρόνος, Τιτάν, Χαλυβουργική.

Οικονομική άνθηση και ρύπανση. Αιθαλομίχλη και υπέροχα δειλινά.

Οικονομικούς μετανάστες και ανθρώπους που αντιστέκονται.

Υπάρχει σήμερα τέχνη διαμαρτυρίας- καταγγελίας;
Η τέχνη δεν είναι δικαστής, δεν καταγγέλλει. Από τη φύση της διαμαρτύρεται. Είναι σαν τσεκούρι για να σπάει τον πάγο της ψυχής, που λέει ο Κάφκα.

Τι ρόλο παίζουν τα παλιά παπούτσια στο δρώμενο;
Τα δύο χιλιάδες φορεμένα παπούτσια από τρεις γενιές κατοίκων της Ελευσίνας είναι προσφορά, το αντίδωρο που δηλώνει τη συμμετοχή του κόσμου.

Τι σημαίνει ότι οι αναμνήσεις των εργατών είναι το τσιμέντο της κοινωνικής μας συνοχής;

Ότι δεν είναι αναπολήσεις. Είναι μνήμες που καίγονται και ζωντανεύουν τα ερείπια του εργοστασίου.

Πιστεύετε ότι η Ελευσίνα έχει κάποια μυστηριακή ενέργεια;
Οι αντιθέσεις, η οικονομική ανάπτυξη, η οικολογική καταστροφή συνοψίζουν μια πραγματικότητα, δημιουργούν έναν σπινθήρα. Αυτός αναδεικνύει την Ελευσίνα σε μικρογραφία της Ελλάδας και του κόσμου, σε μια εποχή που ο πλανήτης κινδυνεύει.

Γιατί δείχνετε στο βίντεο τον τάφο του Καζαντζίδη;

Γιατί είναι ένα σύγχρονο μαυσωλείο με τα αναθήματα των πιστών του, που ισορροπεί ανάμεσα στο κιτς και τη συγκίνηση. «Οι θεοί ήταν δώδεκα, τώρα έγιναν δεκατρείς» γράφει μια ταμπελίτσα στο μνήμα του. Πώς συνδέεται το παρελθόν με το παρόν;

Το παρόν είναι ένα διευρυμένο παρελθόν. Το παρελθόν είναι ένα εφαλτήριο για το μέλλον.

Σας συναρπάζει ότι…
Η Ελλάδα επιβιώνει ως εκ θαύματος.

Σας εξοργίζει…
Η τηλεοπτική δικτατορία. Τι μπορεί να κάνει η τέχνη για τα μεγάλα προβλήματα;

Να γκρινιάζει για την ύπαρξή τους.

Ποιος έχει το πάνω χέρι; Το
ταλέντο ή η δουλειά;
Ταλέντο είναι δουλειά, δουλειά… Είναι να μπορείς να διαχειριστείς την εξοντωτική αγωνία του λευκού τελάρου.

Οι νέες τεχνολογίες κυριαρχούν στην τέχνη. Τι γίνεται με τα έργα που έχουν ημερομηνία λήξης;

Ο χρόνος θα το δείξει. Όμως δεν πιστεύω στα μνημειακά έργα γιατί απαιτούν ηρωικές πράξεις, πολέμους, καταστροφές.

Οι νέες τεχνολογίες αλλάζουν την τέχνη;

Η τεχνολογία είναι ένα εργαλείο όπως ήταν παλαιότερα το πινέλο και τα χρώματα.

Ποιο το μέλλον του παλιού εργοστασίου;

Όταν ιδρύθηκε, πίστευαν στο μέλλον. Δεν φανταζόντουσαν ότι θα έκλεινε. Εγώ το επαναλειτουργώ μέσω της τέχνης. Κανένα πράγμα δεν είναι αιώνιο.

Ποια η αφορμή για να ζήσετε ενάμιση χρόνο στην Ελευσίνα;

Η συγκίνηση από την επαφή με τους ανθρώπους που κατοίκησαν από την πρώτη στιγμή μέσα στην ιδέα μου και με τη συμμετοχή τους δημιούργησαν το έργο «Προέλευσις+Προσ-έλευσις+Δι- έλευσις».