Έβαλαν τις κόκκινες γραμμές

Χάλασε την πανηγυρική- όπως την είχαν σχεδιάσει τα Ηνωμένα Έθνη- πρεμιέρα των απευθείας συνομιλιών για την επίλυση του Κυπριακού ο Μεχμέτ Αλί Ταλάτ.

O Τουρκοκύπριος ηγέτης παρουσιάστηκε με σκληρές θέσεις, αυτές που είχαν συμφωνηθεί στη σύσκεψη κορυφής στην Άγκυρα μεταξύ του Τούρκου προέδρου Αμπντουλάχ Γκιουλ και του Τούρκου πρωθυπουργού Ταγίπ Ερντογάν, με αποτέλεσμα την αντίδραση του Δημήτρη Χριστόφια.

Το επιτελείο του κ. Χριστόφια είχε προσπαθήσει από την αρχή ώστε να υπάρξουν συμφωνημένες δηλώσεις στην τελετουργική πρεμιέρα, αλλά ο κ. Ταλάτ δεν αποδέχτηκε. Έτσι, έπειτα από μια συμβιβαστική δήλωση του Κύπριου προέδρου, ο Τουρκοκύπριος ηγέτης παρουσίασε τις κόκκινες γραμμές που έχουν χαραχθεί στην Άγκυρα.

Μίλησε για δύο κράτη και νέο συνεταιρισμό, ενός ελληνοκυπριακού και ενός τουρκοκυπριακού κράτους με ισότιμο καθεστώς, θέτοντας έτσι θέμα παρθενογένεσης. Έθεσε από την αρχή εκτός διαπραγμάτευσης το θέμα των εγγυήσεων και των επεμβατικών δικαιωμάτων της Τουρκίας- έθεσε στην ουσία χρονοδιάγραμμα. Ακόμα, άφησε να εννοηθεί πως δεν θα προχωρήσουν οι συνομιλίες αν δεν υπάρξει συμφωνία στο συνταγματικό που να κατοχυρώνει την ισότητα του τουρκοκυπριακού συνιστώντος κράτους.

Η αντίδραση του κ. Χριστόφια ήταν άμεση και προμελετημένη- όπως αποκάλυψε μετά- αφού ανέμενε όσα είπε ο κ. Ταλάτ. Παίρνοντας ξανά τον λόγο ξεκαθάρισε πως η ελληνοκυπριακή πλευρά με την αποδοχή της ομοσπονδίας έχει εξαντλήσει τα όριά της, δεν μπορεί να προχωρήσει πέραν αυτών, και συνεπώς «δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή ούτε η συνομοσπονδία ούτε ένας νέος συνεταιρισμός δύο κρατών μέσω παρθενογένεσης».

Η ομοσπονδιακή λύση, σημείωσε, θα είναι συνεταιρισμός των δύο κοινοτήτων και οδηγός πρέπει να είναι σχετικά ψηφίσματα των Ηνωμένων Εθνών που υποστηρίζουν τη λύση μιας διζωνικής- δικοινοτικής ομοσπονδίας με πολιτική ισότητα, όπως περιγράφεται στα σχετικά ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας, με μία και μόνη κυριαρχία, ιθαγένεια και διεθνή προσωπικότητα.

Διπλωματικές πηγές εκτιμούν ότι η πρεμιέρα της νέας προσπάθειας για την επίλυση του Κυπριακού θα μπορούσε να είναι καλύτερη και πιο πολλά υποσχόμενη. Οι σκληρές θέσεις που έβαλε στο τραπέζι ενώπιον του εκπροσώπου των Ηνωμένων Εθνών η τουρκική πλευρά περιορίζουν την αισιοδοξία και προκαλούν δυσπιστία ως προς τις προοπτικές της διαπραγμάτευσης. Η επόμενη συνάντηση θα πραγματοποιηθεί στις 11 Σεπτεμβρίου και εκεί θα αρχίσει η ουσιαστική διαπραγμάτευση με πρώτο θέμα τη διακυβέρνηση. Τρίτη συνάντηση θα πραγματοποιηθεί στις 18 Σεπτεμβρίου.