«Η Πλάκα θα γίνει σαν του Ψυρή»

«Η Πλάκα σήμερα έχει δύο όψεις: Από τη μια, είναι εκείνοι που έχουν την οικονομική δυνατότητα να αγοράσουν και να ενοποιήσουν παλιά σπίτια και, από την άλλη, οι ιδιοκτήτες που δεν έχουν χρήματα να ανακατασκευάσουν τα παλιά τους σπίτια. Και αυτός είναι ο λόγος που βλέπουμε πολλά εγκαταλειμμένα».

Oι σχεδιαζόμενες αλλαγές στις χρήσεις γης στην Πλάκα έχουν προκαλέσει «εμφύλιο» μεταξύ των κατοίκων και των καταστηματαρχών που εδώ και δεκαετίες δραστηριοποιούνται στην κεντρική συνοικία της Αθήνας. Ωστόσο, όπως λέει στα «ΝΕΑ» ο πρόεδρος της Πανελλήνιας Ένωσης Αρχιτεκτόνων κ. Παναγιώτης Γεωργακόπουλος, «αυτό που προέχει τώρα είναι να αναδειχθεί η πραγματική ταυτότητα της Πλάκας και να μην περιοριστεί η συζήτηση γύρω από τον… πόλεμο κατοίκων και καταστηματαρχών». Όλοι πάντως παραδέχονται ότι το ισχύον Προεδρικό Διάταγμα, που καθορίζει τις χρήσεις γης στην Πλάκα και ισχύει από το 1982, είναι διάτρητο και ξεπερασμένο στην πράξη, αφού οι παραβιάσεις όσων προβλέπει είναι πλέον καθεστώς στην τρίτη ακριβότερη συνοικία της Αθήνας.

Αναβολή. Προς το παρόν με απόφαση του υπουργού ΠΕΧΩΔΕ κ. Γιώργου Σουφλιά, οι όποιες αλλαγές που επρόκειτο να δρομολογηθούν στην Πλάκα αναβάλλονται για τον ερχόμενο Οκτώβριο. Όπως λένε από το υπουργείο, «εάν γίνουν επιμέρους διορθωτικές αλλαγές, θα είναι ύστερα από δημόσια διαβούλευση και εκτενή διάλογο».

Οι κάτοικοι ωστόσο έχουν αντιρρήσεις. «Εάν δρομολογηθούν αλλαγές, τότε θα οδηγηθούμε σε μια νέα περίπτωση Ψυρρή, όπου τα νυχτερινά καταστήματα απωθούν τους κατοίκους», υποστηρίζει ο αρχιτέκτονας- πολεοδόμος, πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Περιβάλλοντος και Πολιτισμού κ. Ιωάννης Μιχαήλ. «Αυτό θα σήμαινε την επιστροφή στο αμαρτωλό παρελθόν».

Ο αντίλογος. Αντίθετη άποψη έχουν οι καταστηματάρχες. «Με το ισχύον καθεστώς δεν μπορούμε να φτιάξουμε ούτε τις τουαλέτες. Εμείς ζητάμε να βρεθεί η “χρυσή τομή” ώστε να μπορέσουμε να αναβαθμίσουμε τα καταστήματά μας, ενώ θέλουμε όπου δεν υπάρχει κατοικία, να επεκταθούμε στους κοινόχρηστους χώρους των κτιρίων μας πληρώντας τους όρους ασφάλειας», απαντά ο ταμίας του Συλλόγου Καταστηματαρχών Υγειονομικού Ενδιαφέροντος Πλάκας κ. Νίκος Στασινόπουλος.

«Ήδη, με την κατάσταση που επικρατεί πολλά μαγαζιά έχουν κλείσει».

Ο 71χρονος δικηγόρος κ. Σπύρος Φασούλας είναι εδώ και 40 χρόνια μόνιμος κάτοικος της Πλάκας στην οδό Χαιρεφώντος.

Όπως λέει, «η περιοχή είναι ιδανική για να μεγαλώνεις παιδιά.

Βγαίνεις από το σπίτι σου και σε κάθε γωνιά έχεις διαφορετικές παραστάσεις. Έχεις τα πάντα στα πόδια σου και το μοναδικό, ας το πούμε…

πρόβλημα είναι ότι πρέπει να περπατήσεις λίγο παραπάνω για να βρεις σούπερ μάρκετ».

Ο κ. Φασούλας έχει ζήσει τις καλές αλλά και τις κακές εποχές. «Μέχρι και τη δεκαετία του ΄50, η Πλάκα ήταν μια όμορφη συνοικία της Αθήνας με πολλή φτώχεια αλλά και πλούτο. Τα παλιά πλακιώτικα σπίτια ήταν γνωστά για την αυλή που είχαν στη μέση και τα δωμάτια γύρω γύρω. Σε κάθε δωμάτιο έμενε και μια οικογένεια δίπλα στα πλουσιόσπιτα», θυμάται. Και συμπληρώνει: «Τα βράδια ακούγονταν καντάδες με κιθάρες και μαντολίνα. Το μπουζούκι έκανε την εμφάνισή του στα μέσα της δεκαετίας του ΄60. Τη δεκαετία αυτή αρχισε σιγά σιγά η περιοχή να μετατρέπεται σε Κόλαση. Δεν μπορούσες να κλείσεις μάτι, από τα μεγάφωνα που έπαιζαν δυνατή μουσική. Από τους 4.500 μόνιμους κατοίκους, μείναμε τελικά λιγότεροι από 2.000».

Οι καταστηματάρχες. «Με το καθεστώς που ισχύει σήμερα, δεν μπορούμε να καρφώσουμε στα καταστήματά μας ούτε μια πρόκα χωρίς να έχουμε πάρει έγκριση», λέει ο ιδιοκτήτης ταβέρνας στην Πλάκα κ. Χρήστος Ζαφειρόπουλος. «Ο κόσμος έρχεται στην Πλάκα για τις ταβέρνες και όχι για να βλέπει τις πισίνες των πλουσίων που έχουν φτιάξει στις ταράτσες των νεοκλασικών. Εμείς δεν θέλουμε να γίνει η περιοχή ένα νέο Ψυρή, αλλά ορισμένα πράγματα πρέπει να αλλάξουν. Για παράδειγμα, δεν μπορούμε να μεταβιβάσουμε την περιουσία μας ούτε να επεκταθούμε και στους επάνω ορόφους. Έτσι, είμαστε καταδικασμένοι σε μαρασμό».
Τι προτείνεται

(Στην Εισήγηση της Διεύθυνσης Πολεοδομίας του ΥΠΕΧΩΔΕ προς το ΣΧΟΠ)

● ΑΡΣΗ του περιορισμού για τη διατήρηση της κατοικίας ● ΝΑ ΕΠΕΚΤΑΘΟΥΝ τα μπαρ και τα εστιατόρια στους επάνω ορόφους των διατηρητέων κτιρίων που έχουν πρόσωπο στις κύριες πλατείες και σε τμήματα των βασικών οδών ● ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ ΣΥΝΕΝΩΣΗΣ μικρών καταστημάτων σε διατηρητέα κτίρια ● ΑΡΣΗ του περιορισμού της υποχρεωτικής χρήσης κατοικίας στους ορόφους των κτιρίων που έχουν πρόσωπο στους βασικούς οδικούς άξονες ● ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ ΕΠΕΚΤΑΣΗΣ των τραπεζοκαθισμάτων σε όμορα αδόμητα οικόπεδα ● Η ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ ΜΕΤΑΒΙΒΑΣΗΣ των χρήσεων (υγειονομικού ενδιαφέροντος) σε νέους χρήστες, εφόσον υφίσταται νόμιμη άδεια λειτουργίας
Τι ισχύει σήμερα

● ΤΑ ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΑ κτίρια προορίζονται μόνο για κατοικίες ● ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ η συνένωση χρήσεων σε όμορα οικόπεδα ή όμορα καταστήματα- για την αποφυγή λειτουργίας εμπορικών κέντρων στην περιοχή ● ΔΕΝ ΜΠΟΡΕΙ να γίνει μεταβίβαση (των καταστημάτων)

προϋφισταμένων του 1982 από τους παλιούς ιδιοκτήτες σε νέους στην περίπτωση αποχώρησης των πρώτων λόγω γήρατος, συνταξιοδότησης ή θανάτου.

● ΚΑΤΑΣΤΗΜΑΤΑ υγειονομικού ενδιαφέροντος λειτουργούν μόνο στο ισόγειο
Η εξέλιξη της συνοικίας

1880
Η ΠΛΑΚΑ γίνεται γνωστή για τις παραδοσιακές της ταβέρνες και… γεννιέται η αθηναϊκή καντάδα.

1930
ΑΡΧΙΖΟΥΝ να λειτουργούν οι λεγόμενες κοσμικές ταβέρνες.

1950
ΠΟΛΛΟΙ αρχίζουν να βλέπουν την Πλάκα ως περιοχή κατοικίας.

1960
ΑΡΧΙΖΕΙ η άνθηση των μπουάτ, αλλά δυστυχώς συνεχίζει η αλλοίωση της εικόνας της συνοικίας, που γεμίζει κακόφημα μπαρ.

1970
Ο ΤΟΤΕ υφυπουργός Δημοσίων Έργων Στέφανος Μάνος και στη συνέχεια ο Αντώνης Τρίτσης θέτουν τις βάσεις για να αλλάξει η περιοχή. Οι αντιδράσεις από τους καταστηματάρχες των κακόφημων μπαρ είναι μεγάλες.

1980- 90
ΟΛΟΚΛΗΡΩΝΟΝΤΑΙ οι παρεμβάσεις στην Πλάκα και πλέον υπάρχει ολοκληρωτική επαναφορά της κατοικίας και της παραδοσιακής ταβέρνας.