Μικρό καλάθι για φτώχεια, μεγάλο για νέους φόρους

Με τον προϋπολογισμό να έχει παρεκκλίνει κατά πολύ από την προδιαγεγραμμένη πορεία του και την απειλή της επιτήρησης από τις Βρυξέλλες να προβάλλει και πάλι έντονη, η κυβέρνηση σχεδιάζει την οικονομική πολιτική του επόμενου έτους σε αυστηρή κατεύθυνση, δηλαδή με νέα φορολογικά βάρη και μόνο μικρή ενίσχυση των χαμηλότερων εισοδηματικών στρωμάτων.

«Ο Καραμανλής πρέπει να συγκεντρώσει τους βουλευτές του αλλά και ο Αλογοσκούφης τα έσοδα», έλεγε χαρακτηριστικά παράγων του τραπεζικού τομέα, εκτιμώντας ότι η κυβέρνηση δεν έχει περιθώρια να αφήσει τα «δύσκολα» για αργότερα και επομένως θα τα ανακοινώσει φέτος, με την κατάθεση του προϋπολογισμού.

Το έργο αυτό δεν θα είναι εύκολο λόγω των πολιτικών πιέσεων που ασκούνται από πολλές πλευρές, κυρίως στο εσωτερικό του κυβερνώντος κόμματος, για την έλλειψη κοινωνικής διάστασης στην πολιτική της κυβέρνησης. Αυτό μάλιστα, επισημαίνουν στελέχη της κυβέρνησης, συμπίπτει με μια περίοδο δοκιμασίας για τα χαμηλότερα εισοδηματικά στρώματα που πλήττονται σκληρά από την ανεξέλεγκτη ακρίβεια.

Το κενό αυτό της πολιτικής θα επιχειρήσει να καλύψει η κυβέρνηση ανακοινώνοντας επιτέλους, με μεγάλη καθυστέρηση, εν όψει της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης, το πακέτο των χρηματοδοτήσεων μέσω του Ταμείου κατά της Φτώχειας. Πρόκειται για υπόσχεση που παραμένει ανεκπλήρωτη πάνω από ένα χρόνο τώρα, ενώ ακόμη δεν έχουν προσδιοριστεί επακριβώς τα κριτήρια με βάση τα οποία θα δοθούν οι ενισχύσεις, γιατί ακόμη «κοστολογούνται». Το μόνο που αποφασίστηκε είναι να μην περιοριστεί τελικώς το πακέτο στη «φτωχή» εκδοχή του για τον πρώτο χρόνο, όπως είχε εξεταστεί αρχικώς, δηλαδή στα 200 εκατ.

Η κυβέρνηση στηρίζει όλες της τις ελπίδες στο Ειδικό Τ έλος Ακινήτων, το οποίο σύμφωνα με τον προϋπολογισμό θα αποδώσει έσοδα 700 εκατ. ευρώ

ευρώ, αλλά να φτάσει περίπου τα 500 εκατ. ευρώ. Για τα 2 εκατ. των φτωχών που ζουν στη χώρα μας, αυτό μεταφράζεται σε περίπου 250 ευρώ, ποσό προφανώς όχι αρκετό για να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα. Μάλιστα, πηγές στο υπουργείο εκφράζουν αμφιβολίες για το κατά πόσο θα καταστεί δυνατόν να απορροφηθεί το ποσόν αυτό τον πρώτο χρόνο. Και αυτό γιατί τα κονδύλια δεν θα μοιραστούν εν είδει επιδόματος σε όλους εξίσου, αλλά θα χρηματοδοτήσουν προγράμματα στα οποία θα ενταχθούν οι ασθενέστερες ομάδες, με συγκεκριμένα κριτήρια. Έτσι, για παράδειγμα, τα άτομα με αναπηρία που περιλαμβάνονται στις κατηγορίες που θα ενισχυθούν, θα χρηματοδοτούνται μόνο εφόσον το εισόδημά τους βρίσκεται κάτω από ένα όριο. Το ίδιο και οι μονογονεϊκές οικογένειες.

«Θα είναι πολύ στοχευμένες ομάδες», εξηγεί υψηλόβαθμο στέλεχος του οικονομικού επιτελείου, υποστηρίζοντας ότι αυτό είναι δίκαιο, γιατί αλλιώς διαχέονται οι χρηματοδοτήσεις χωρίς αποτέλεσμα. Πάντως, σύμφωνα με πληροφορίες, το όριο της φτώχειας πάνω από το οποίο δεν θα δίνεται χρηματοδότηση, θα είναι το εισόδημα των 5.500 ευρώ τον χρόνο για ένα άτομο και των 11.200 ευρώ για ζευγάρια με δύο παιδιά.

Το ίδιο υψηλόβαθμο στέλεχος παραδεχόταν ότι οι εξαγγελίες στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης «δεν θα είναι συνταρακτικές» και ότι οι σημαντικότερες ανακοινώσεις θα γίνουν στο πλαίσιο της κατάθεσης του προσχεδίου του προϋπολογισμού την πρώτη εβδομάδα του Οκτωβρίου και στη συνέχεια του οριστικού προϋπολογισμού.

Μέχρι τότε, θα έχει ξεκαθαρίσει και το τοπίο όσον αφορά τις εξελίξεις στην οικονομία και την εκτέλεση του προϋπολογισμού, ώστε να ληφθούν ανάλογες αποφάσεις για το νέο φορολογικό πακέτο.

Η ανάπτυξη
Στο οικονομικό επιτελείο θεωρούν ενθαρρυντική τη μικρή υποχώρηση του πληθωρισμού τον Αύγουστο στο 4,7%-4,8% και αισιοδοξούν ότι η ανάπτυξη μπορεί να διατηρηθεί στο 3,5%. «Με τα σημερινά δεδομένα το 3,5% είναι το κατώτατο όριο», υποστηρίζει υπηρεσιακό στέλεχος του υπουργείου Οικονομίας. Άλλοι όμως παράγοντες της αγοράς επιμένουν ότι θα υποχωρήσει προς το 3%.

Πάντως, η εικόνα που δίνει ο προϋπολογισμός είναι άκρως απογοητευτική και υπαγορεύει τη λήψη μέτρων για την αύξηση των φορολογικών εσόδων.

Η κυβέρνηση στηρίζει όλες της τις ελπίδες στο Ειδικό Τέλος Ακινήτων, το οποίο σύμφωνα με τον προϋπολογισμό θα αποδώσει έσοδα περίπου 700 εκατ. ευρώ, αλλά τα στελέχη του οικονομικού επιτελείου περιμένουν να έχουν σαφέστερη εικόνα στις 20 Σεπτεμβρίου. Έτσι, τελευταία στιγμή θα μπορέσει να οριστικοποιηθεί το προσχέδιο του νέου προϋπολογισμού. Ακόμη και με τις πλέον ευοίωνες προβλέψεις πάντως, το έλλειμμα θα ξεπεράσει κατά πολύ το 1,6% του ΑΕΠ που αναφέρει ο προϋπολογισμός. Το στοίχημα είναι να μην ξεπεράσει και το 3% του ΑΕΠ, οπότε η οικονομία θα υπαχθεί στο καθεστώς του υπερβολικού ελλείμματος και της κοινοτικής επιτήρησης. Ο κ. Αλογοσκούφης, σύμφωνα με εκτιμήσεις, θα κάνει το παν για να αποφύγει έναν τέτοιο νέο διασυρμό, αν και δεν θα εξαντλήσει τα περιθώρια της αυστηρότητας στραγγαλίζοντας την οικονομία για να επιτύχει τον αρχικό στόχο.


Νέοι φόροι για έχοντες και μη έχοντες

Οι νέοι φόροι που σχεδιάζονται από το οικονομικό επιτελείο θα παρουσιαστούν ως φόροι στους έχοντες, αλλά στην πραγματικότητα πολλοί θα επηρεάσουν το σύνολο του πληθυσμού, δηλαδή και τους μη έχοντες. Οι τελευταίοι αφορούν:

1 Τη βενζίνη, για την οποία επίκειται προγραμματισμένη αύξηση του ειδικού φόρου κατανάλωσης κατά 3% από 1/1/2009, στο πλαίσιο της εναρμόνισης με την κοινοτική νομοθεσία.

2Τα τσιγάρα, στα οποία ο ειδικός φόρος αναμένεται να αυξηθεί από φέτος.

3Τα τέλη κυκλοφορίας των Ι.Χ., για τα οποία η κυβέρνηση επικαλείται ότι έχουν παραμείνει σταθερά επί τρία χρόνια.

4Τα ακίνητα, τα οποία εξετάζεται να επιβαρυνθούν μέσω νέας αύξησης των αντικειμενικών αξιών.

5 Τους τόκους των καταθέσεων, για τους οποίους εξετάζεται το ενδεχόμενο να αυξηθεί η επιβάρυνση από 10% σήμερα σε 15%. Και αυτό γιατί η κυβέρνηση θεωρεί ότι έχουν ανέβει τα επιτόκια (ισχύει μόνο για τις προθεσμιακές καταθέσεις που αποδίδουν περίπου 5% σήμερα), επομένως υπάρχει πεδίο φορολόγησης.

Η φορολόγηση μικρομεσαίων
Η μεγάλη ανατροπή θα έλθει, κατά πάσα πιθανότητα, από τη φορολόγηση των μικρομεσαίων επαγγελματιών. Εκεί η κυβέρνηση είναι αποφασισμένη να «χτυπήσει», με το επιχείρημα ότι υπάρχει μεγάλη φοροδιαφυγή. Όντως η φοροδιαφυγή είναι μεγάλη, αλλά το όποιο γενικό μέτρο αποφασίσει θα πλήξει μοιραία και αυτούς που δεν φοροδιαφεύγουν. Με άλλα λόγια επειδή δεν μπορεί να συλλάβει τους φοροφυγάδες, ζητά από όλους να μοιραστούν το βάρος και αυτό είναι μια αδικία που είχε υποσχεθεί να μην κάνει, όταν έλεηγε ότι θα καταπολεμούσε τη φοροδιαφυγή. Το μέτρο που εξετάζεται προς αυτή την κατεύθυνση είναι η μείωση του αφορολόγητου ορίου από τα 10.000

ευρώ που είναι σήμερα, καθώς και η αλλαγή της φορολογικής κλίμακας, έτσι ώστε όλοι να πληρώνουν και να μην «κρύβονται» πίσω από το αφορολόγητο όριο.

Όσο για τους «έχοντες», έχει αποφασιστεί να φορολογηθούν τα stock options, δηλαδή η αμοιβή των στελεχών επιχειρήσεων με μετοχές- πρόταση που είχαν κάνει το ΠΑΣΟΚ αλλά και ο ΣΕΒ- καθώς και την υπεραξία των μετοχών κατά τη μεταβίβασή τους.

Εξάλλου, την ερχόμενη εβδομάδα αναμένεται να περάσει από κυβερνητική επιτροπή ώστε να κατατεθεί στη Βουλή το νομοσχέδιο για τους ειδικούς λογαριασμούς των υπουργείων και για την εξυγίανση των οικονομικών των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης και Οργανισμών Κοινωνικής Ασφάλισης.