[ Διαστάσεις ] «Χρειαζόμασταν νικητές και ηττημένους»

Στο δημοψήφισμα που έγινε προχθές στη Βολιβία οι πάντες πανηγυρίζουν. Ο Έβο Μοράλες για την παραμονή του στην προεδρία και οι κυβερνήτες των λίγων πλούσιων επαρχιών για τις εντυπωσιακές νίκες τους. Το αποτέλεσμα αυτό, όμως, μπορεί να αποδειχθεί το χειρότερο δυνατό.

Η ψήφος της Κυριακής ήταν ένα ξεκαθάρισμα λογαριασμών ανάμεσα στον πρόεδρο της Βολιβίας και τους δεξιούς κυβερνήτες των πλούσιων επαρχιών, οι οποίοι αντιτίθενται στο σχέδιό του για την υιοθέτηση ενός σοσιαλιστικού Συντάγματος κι ενός προγράμματος ανακατανομής της γης, ενώ διεκδικούν περισσότερη αυτονομία για τις επαρχίες τους και μεγαλύτερο μερίδιο από τα κέρδη που αφήνει το φυσικό αέριο. Μια ήττα θα είχε υποχρεώσει τον Μοράλες να εγκαταλείψει το σχέδιό του. Το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος έδειξε ότι επιβίωσε εύκολα, καθώς υπέρ του ψήφισε περισσότερο από το 60% των ψηφοφόρων. Εξίσου απερίσπαστοι στις διεκδικήσεις τους μπορούν να προχωρήσουν και οι κυβερνήτες, αφού είδαν την υποστήριξη σε αυτούς να παραμένει. Το αποτέλεσμα αυτό, όμως, μπορεί να διευρύνει το πολιτικό αδιέξοδο στη Βολιβία, καθώς και οι δυο πλευρές αισθάνονται ισχυρές. «Αυτές οι νίκες θα έπρεπε να φαίνονται σαν ήττες και για τις δυο πλευρές», σημειώνει ο ανεξάρτητος πολιτικός αναλυτής Τζορτζ Γκρέι Μολίνα. «Ο πρόεδρος θα αισθανθεί πιο δυνατός, το ίδιο και οι κυβερνήτες κι αυτό δεν μπορεί παρά να οδηγήσει σε μεγαλύτερη σύγκρουση», προσθέτει.

Ο Μοράλες αντλεί τη δύναμή του κυρίως από τους Ινδιάνους της φτωχής Δυτικής Βολιβίας. Για να υπογραμμίσει τη βαθιά πόλωση, ακύρωσε την περασμένη βδομάδα την περιοδεία του στις πλούσιες ανατολικές και κεντρικές επαρχίες. Και δεν μπόρεσε να κρύψει την ενόχλησή του για το γεγονός ότι ο πρόεδρος της Βενεζουέλας Ούγκο Τσάβες, ιδεολογικός σύμμαχος και ευεργέτης του, ματαίωσε την επίσκεψή του στη Βολιβία. Τα πετροδολάρια του Τσάβες επέτρεψαν στον Μοράλες να κάνει νέες υποδομές και σπίτια. Αυτή η βοήθεια ενίσχυσε τη φήμη του στους φτωχούς, αλλά παράλληλα έδωσε την ευκαιρία στους συντηρητικούς αντιπάλους του να υποστηρίξουν ότι ο πρόεδρος είναι μαριονέτα του Τσάβες και να ζητήσουν περισσότερη αυτονομία για τις τέσσερις από τις εννέα επαρχίες της χώρας.

Έχοντας κατακτήσει το 75% των ψήφων, σύμφωνα με τα ανεπίσημα αποτελέσματα, ο Ρούμπεν Κόστας, κυβερνήτης στην αγροτική επαρχία της Σάντα Κρους, ανέβηκε στην εξέδρα το βράδυ της Κυριακής φωνάζοντας «αυτονομία, αυτονομία» κι ενώ χιλιάδες υποστηρικτές του παραληρούσαν από κάτω. Λίγα λεπτά αργότερα, ο Μοράλες εμφανιζόταν στο μπαλκόνι του προεδρικού μεγάρου στη Λα Πας ξεκαθαρίζοντας ότι θα συνεχίσει το πρόγραμμα εθνικοποίησης με μεγαλύτερη ορμή. Αλλά όπως λέει ο Φράνκλιν Παρέγια, καθηγητής Πολιτικών Επιστημών από το πανεπιστήμιο της Λα Πας, η αδιαμφισβήτητη υποστήριξη προς τους κυβερνήτες και η ανανέωση της προεδρικής εντολής στον Μοράλες δεν θα λύσει τίποτε. «Αυτό που χρειαζόταν η Βολιβία ήταν ένας νικητής κι ένας χαμένος».