[ ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ ] Αναξιόπιστη οικονομική πολιτική

Τώρα ανακάλυψε ο υφυπουργός Οικονομίας ότι «υπάρχουν περισσότερες απ΄ ό,τι απαιτούνται δαπάνες και αφανείς δαπάνες, οι οποίες μπορούν να συμμαζευτούν…»; Τόσον καιρό τι έκανε το οικονομικό επιτελείο γι΄ αυτές τις σπατάλες πρόσφατων και παλαιοτέρων κυβερνήσεων; Γιατί δεν επικαλέσθηκε κανείς τους νωρίτερα τους 213 ειδικούς λογαριασμούς των υπουργείων, νοσοκομείων, ΑΕΙ, ΤΕΙ και ερευνητικών κέντρων; Γνωρίζουμε ότι οι ειδικοί λογαριασμοί αποτελούσαν ανέκαθεν «εργαλεία χαμηλής διαφάνειας» και αντιλαμβανόμαστε ότι οι όποιες περικοπές τους θα γίνουν πρόχειρα, απρογραμμάτιστα, χωρίς σοβαρά κριτήρια. Ιδιαίτερα μάλιστα ανησυχούμε για τον πολύπαθο χώρο της Παιδείας και της Έρευνας.

Όσον αφορά τη συζήτηση που άνοιξε για την ανάγκη αύξησης των δημοσίων εσόδων, η έμφαση δεν στρέφεται στη βελτίωση της αξιοπιστίας, της διαφάνειας, της αποτελεσματικότητας των εισπρακτικών μηχανισμών ή στην απλοποίηση του φορολογικού συστήματος. Η συζήτηση εξαιρεί τη λειτουργία της Δημόσιας Διοίκησης, το κόστος της γραφειοκρατίας και τα άλλα προφανή προβλήματα. Αντιθέτως, στο επίκεντρο τίθενται σκέψεις για νέες φορολογίες, παρά τις προηγηθείσες επιβεβαιώσεις από τον αρμόδιο υπουργό ότι αποκλείεται αύξηση του ΦΠΑ. Συζητείται ακόμη η αύξηση των τελών κυκλοφορίας. Σκεφθείτε μόνον πόσο διαφορετική θα ήταν η στάση της κοινής γνώμης σε μια νέα διαφοροποίηση των τελών αν αυτή συνδεόταν με τη σχετική περιβαλλοντική τους επιβάρυνση αντί με τις διαψεύσεις ισχυρισμών για την καλή πορεία της οικονομίας.

Η «επιχειρηματολογία» της κυβέρνησης επιχείρησε να συμπλέξει την πορεία της οικονομίας μας με τη μεγάλη ακρίβεια που περιγράφεται ως εισαγόμενη, αποκλειστικά οφειλόμενη στις τιμές του πετρελαίου και ορισμένων βασικών τροφίμων. Προφανώς, υποτιμάται η δυνατότητα όλων μας να αντιληφθούμε ότι το πρόβλημα εδώ δεν μοιάζει με αυτό των άλλων ευρωπαϊκών χωρών. Η ακρίβεια στην Ελλάδα δεν μπορεί να συγκριθεί με ό,τι συμβαίνει στην υπόλοιπη Ευρώπη. Κατ΄ αρχήν σε επίπεδο σοβαρότητας στην αντιμετώπιση από τους αρμοδίους. Θυμηθείτε ότι μόλις προ ολίγων εβδομάδων ο υπουργός Οικονομίας διαβεβαίωνε ότι η διεθνής συγκυρία δεν θα έχει

ΤΟ ΕΡΩΤΗΜΑ ΕΙΝΑΙ

θα μπορέσει αυτή η κυβέρνηση να οικοδομήσει κάποιο βαθμό αξιοπιστίας ή το παιχνίδι είναι τελείως χαμένο;

ουσιαστικές επιπτώσεις στην Ελλάδα, ότι θα διατηρήσουμε την ευρωπαϊκή πρωτοκαθεδρία στον ρυθμό ανάπτυξης, ότι δεν κινδυνεύουμε από τις τελευταίες πληθωριστικές πιέσεις.

Συμβαίνει ακόμη αυτό για το οποίο επί της ουσίας δεν ομιλούν καθαρά. Πρόκειται για τον εκτροχιασμό του ελληνικού δήθεν φιλελεύθερου μοντέλου σε πρότυπο ασυδοσίας και αισχροκέρδειας.

Αξίζει να σημειωθεί, όπως γίνεται πια φανερό, ότι η αύξηση των κερδών ορισμένων εμπορικών επιχειρήσεων σε σχέση με τις παραγωγικές επιχειρήσεις όλο και περισσότερο συνδέεται με τα υπερκέρδη των ολιγοπωλιακών δικτύων. Όλα αυτά τα είχε επισημάνει με σαφήνεια ο Ν. Γκαργκάνας στην τελευταία Έκθεση της Τραπέζης της Ελλάδος.

Κι αλλού, στην Ευρώπη και την Αμερική, βεβαίως ομιλούν για προβλήματα στη λειτουργία της ελεύθερης αγοράς κι αναζητούν λύσεις για τον έλεγχο της ασυδοσίας και της αισχροκέρδειας, για την πάταξη των καρτέλ. Αναζητούνται νέα πρότυπα προστασίας της ελεύθερης αγοράς ενώ κερδίζει έδαφος το βρετανικό πρότυπο, του οποίου η αποτελεσματικότητα αναδεικνύεται πιο έντονα τον τελευταίο καιρό. Αυτό δεν στηρίζεται απλώς στις βαριές ποινές για τους παραβάτες. Στηρίζεται στον συνδυασμό των ποινών και των κινήτρων για κατάδοση των εναρμονισμένων τιμολογιακών πρακτικών.

Α ς επανέλθουμε στα δικά μας. Ποια η συμβολή των αρμοδίων στη διαχείριση της κατάστασης; Ευαίσθητοι τάχα αποδέκτες των κοινωνικών προβλημάτων βρίσκονται σε υπερδιέγερση και ανακοινώνουν, κατά δεκάδες, τα μέτρα για τον έλεγχο της ακρίβειας, τον περιορισμό της αισχροκέρδειας. Προκειμένου μάλιστα να μας πείσουν επεχείρησαν ανεπιτυχώς να προκαλέσουν τη λήψη ευρωπαϊκών μέτρων προστασίας των αδύναμων κοινωνικών τάξεων.

Στο βάθος των πραγμάτων λειτουργεί μία πολύ ευρύτερη δυσκολία. Η σημερινή κυβέρνηση, όπως συνέβη και σε προηγούμενες κυβερνήσεις, έπειτα από κάποιο σημείο εξάντλησε τα όρια εμπιστοσύνης της κοινής γνώμης. Έχασε την αξιοπιστία που διέθετε στα αρχικά της στάδια. Αυτό σε συνδυασμό με μία αναξιόπιστη, βαθύτατα ανεπαρκή αξιωματική αντιπολίτευση, ανίκανη να δώσει μια εναλλακτική εικόνα για την οικονομία. Έχει πλέον διευρυνθεί ο κύκλος της αναξιοπιστίας τόσο που απειλεί και μελλοντικά σχέδια και προτάσεις θεραπείας της οικονομικής και κοινωνικής κατάστασης.

Το ερώτημα λοιπόν είναι: θα μπορέσει αυτή η κυβέρνηση να οικοδομήσει κάποιο βαθμό αξιοπιστίας ή το παιχνίδι είναι τελείως χαμένο;

Ο Δημήτρης Πεπελάσης είναι οικονομολόγος.