«Η τεχνολογία απειλεί τον άνθρωπο, όχι την τέχνη»

«Η αντίδραση στην αξιολόγηση των καθηγητών είναι λαϊκισμός», λέει στα «ΝΕΑ» ο ζωγράφος Χρόνης Μπότσογλου που παρουσιάζει μια αναδρομική όψη της δουλειάς του στη Σύρο
«Τα πιο πολλά από τα έργα μου δεν μου αρέσουν. Πολύ λίγα, είκοσι, το πολύ τριάντα έργα μου είναι εκείνα που ξεχωρίζω έχοντας πλέον γνώση τι είναι μεγάλη ζωγραφική, διότι τη μεγάλη ζωγραφική δεν την κάνει ο καλλιτέχνης, αλλά ο χώρος και ο χρόνος» λέει στα «ΝΕΑ» ο Χρόνης Μπότσογλου. Ο ζωγράφος, που καταγράφει την υπαρξιακή αγωνία και τη μνήμη πάνω στον καμβά του με πρωταγωνίστρια τη μοναχική ανθρώπινη μορφή, έχει αυτή την εποχή τη μεγαλύτερη αναδρομική του έκθεση, με 160 έργα, στην Ερμούπολη της Σύρου.

Πώς βλέπετε 60 χρόνια καριέρας μέσα από μία έκθεση;

Εξαρτάται από το πώς μοντάρεις μια αναδρομική, ανάλογα με τον χρόνο και τον χώρο. Η παρούσα έκθεση έχει χαρακτήρα αναδρομής καθώς καλύπτει βασικές ενότητες της δουλειάς μου όπως η Φρίζα, η Νέκυια, τα Σώματα, το Ημερολόγιο, αλλά υπάρχουν και ενότητες που λείπουν εντελώς, όπως τα Ελαιοτριβεία. Πιάσαμε με τον επιμελητή της έκθεσης, Παναγιώτη Παπαδόπουλο, μια ανορθόδοξη και ενδιαφέρουσα προσέγγιση που δεν έχει ιστορικό χαρακτήρα. Μοιάζει περισσότερο με εικονογράφηση ενός κειμένου, όπου περνάμε από το ένα θέμα στο άλλο προσφέροντας στον επισκέπτη να δει διαφορετικές φάσεις της δουλειάς μου και διαφορετικά υλικά.

Άλλαξαν πολλά στη ζωγραφική μέσα στις έξι αυτές δεκαετίες;

Στη ζωγραφική πολλά.

Στη ζωγραφική μου, όσο κι αν φαίνεται περίεργο, έχω την εντύπωση πως λίγα άλλαξαν και ακόμη λιγότερα κατάλαβα. Είχα βάλει περίεργα στοιχήματα με τον εαυτό μου, όπως για παράδειγμα το πώς θα αναπτύξω τη δουλειά μου: σε εύρος, δοκιμάζοντας όσο το δυνατόν περισσότερα, ή σε βάθος και τελικά επέλεξα το δεύτερο.

Και μπήκε στο παιχνίδι και η τεχνολογία, την οποία έχετε υιοθετήσει.

Θύμωσα με τον υπολογιστή όταν προσπάθησα να ζωγραφίσω ένα λουλουδάκι και το ποντίκι ξέφευγε. Παραλίγο να τον σπάσω. Είναι δυνατόν να μη μπορώ να φτιάξω κάτι στο πιο απλό παιδικό πρόγραμμα; Εκνευρίστηκα, κάθησα κάτω και έμαθα.

Δεν είναι απειλή η τεχνολογία για την τέχνη;

Φυσικά και δεν είναι. Για τον άνθρωπο μπορεί, για την τέχνη όχι. Στην ουσία χρησιμοποίησα τον υπολογιστή ως μολυβάκι. Δεν έγινα ηλεκτρονικός, απλώς αξιοποίησα τις δυνατότητες του εργαλείου.

ΙΝFΟ

Aναδρομική έκθεση του Χρόνη Μπότσογλου στην Πινακοθήκη Κυκλάδων, στην Ερμούπολη Σύρου έως την Πέμπτη.

Πού οφείλεται η αναγνώριση της δουλειά σας από τον κόσμο;
Ήμουν χαμογελαστός και ξεγελούσα, ενώ στην πραγματικότητα είμαι κάθαρμα. Πιστεύω πως κατάφερα να κάνω σοβαρά τη δουλειά μου. Η αναγνώριση έρχεται από τους συναδέλφους σου, όταν εκτιμούν το έργο σου. Τώρα, αν με ερωτευτεί η Μαντόνα ξαφνικά και αρχίσουν να με αναγνωρίζουν σε όλο τον πλανήτη, είναι άλλο θέμα. Όλοι θέλουμε να αρέσει η δουλειά μας, αλλά όταν ζωγραφίζουμε δεν σκεφτόμαστε τον κόσμο. Πιστεύω πως το καλό έργο πείθει. Τα υπόλοιπα είναι για τους θεωρητικούς. Πώς βλέπετε το χρηματιστήριο της τέχνης;

Υπήρξα επαγγελματίας. Δούλεψα με παραγγελίες και δεν μου φαίνεται ανορθόδοξο το εμπόριο στην τέχνη. Στο αδιέξοδο της ελεύθερης οικονομίας και στην κατάρρευση, όμως, θα γλίτωνε η τέχνη; Ακόμη και τα εργαλεία της παίζονται στο χρηματιστήριο. Δεν νομίζω πως μπορεί να ξεφύγει κάποιος. Υπάρχουν περιθώρια άλλης δράσης; Δεν ξέρω. Πλέον μόνο την ψυχή μου σκέφτομαι.


«Τρώνε αποβλακωμένα μπροστά στην ΤV…»

Ο Χρόνης Μπότσογλου παραιτήθηκε από τη θέση του πρύτανη της Σχολής Καλών Τεχνών, υποστηρίζοντας πως αισθάνθηκε «υπό επιτροπεία».

Δύο χρόνια μετά πώς βλέπετε τα πράγματα;
Τα πανεπιστήμια αντικατοπτρίζουν αυτό που συμβαίνει στην κοινωνία. Το πώς ο καθένας μας αντιμετωπίζει και χειρίζεται την εξουσία δείχνει και τον χαρακτήρα του.

Έφυγα επειδή νευρίασα σε προσωπικό επίπεδο, ενώ έπρεπε να σκεφτώ πως δεν είμαι εγώ στη θέση, πως απλώς δουλεύω πάνω στην πολιτική άποψη που έχω για τη Σχολή. Αν δεν το έπαιρνα τόσο προσωπικά, θα είχε γίνει και ο τομέας νέων τεχνολογιών, αλλά είδα μια αλαζονεία που δεν την άντεξα. Έφυγα και βρήκα την ηρεμία μου και τα πράγματα θα βρουν την πορεία τους. Δεν είμαι εγώ που θα καθορίσω ούτε τον διάδοχό μου, ούτε τις εξελίξεις.

Η ιδέα της αξιολόγησης των διδασκόντων και των ιδιωτικών πανεπιστημίων έχει πολλούς πολέμιους. Ποια είναι η γνώμη σας ως πρώην δάσκαλος;

Η αντίδραση θεωρώ πως είναι λαϊκισμός. Οι καθηγητές δεν είναι υπάλληλοι, άρα δεν μπορούν να αξιώνουν υπαλληλική εξέλιξη. Κοιμούνται μέσα στην τάξη και υποστηρίζουν πως κρίνονται από τα παιδιά. Ποια παιδιά;

Κοιμούνται για να κάνουν το απόγευμα ιδιαίτερα. Όλοι οι σοβαροί άνθρωποι είναι υπέρ της αξιολόγησης. Όπως και για το θέμα των ιδιωτικών πανεπιστημίων. Από τη μια δεν τα θέλουν και από την άλλη υπάρχουν και δίνουν πτυχία από την πίσω πόρτα. Κρυβόμαστε δηλαδή πίσω από το δάχτυλό μας. Χρειαζόμαστε καλά πανεπιστήμια. Τα πιο πολλά από τα υπάρχοντα είναι για κλείσιμο, αλλά βλέπετε οι γονείς θέλουν τα παιδιά τους πτυχιούχους. Γιατί ρε φίλε να κάνεις το παιδί σου αεριτζή; Δεν είναι καλύτερα να γίνει ένας σοβαρός υδραυλικός; Αλλά εμείς τα χαλάμε τα παιδιά.

Βλέπεις τα παιδιά των μεταναστών αδύνατα, σβέλτα. Τα δικά μας τρώνε συνέχεια αποβλακωμένα μπροστά στην τηλεόραση.