[ Δρόμοι ]

Με την ελπίδα…
… να ξαναβρεί το χαμένο ηθικό βάρος της, η διεθνής κοινότητα προσπαθεί να παρουσιάσει τον ηγέτη των Σέρβων της Βοσνίας σαν χιτλερικό τέρας. Δεν είναι λοιπόν παράξενο που ο Ράντοβαν Κάρατζιτς βρέθηκε μεταμφιεσμένος όταν συνελήφθη, κατηγορούμενος για γενοκτονία. Ούτε είναι παράξενο που κρυβόταν τόσα χρόνια. Η σύλληψή του δεν ήταν παρά το προϊόν μιας διπλωματικής συναλλαγής, που θα βοηθήσει τη Σερβία να ενταχθεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Τα δύο μέτρα…
… και δύο σταθμά σπανίως λείπουν από τις κατηγορίες για εγκλήματα πολέμου. Ακόμη και η ίδια η έννοια του εγκλήματος πολέμου είναι αμφισβητήσιμη, αφού υπονοεί πως υπάρχει κάποιος τρόπος να κάνουμε τους πολέμους μας πολιτισμένα, περίπου όπως παίζουμε τένις ακολουθώντας κάποιους κανόνες. Όποτε κάποιος εμπόλεμος γίνεται στόχος και κατηγορείται για εγκλήματα πολέμου, ένα είναι βέβαιο: πως αυτός θα είναι από τους «άλλους» και όχι από «εμάς». Οι τζέντλεμεν ανήκουν στον δυτικό και οι βάρβαροι στον υπόλοιπο κόσμο. Με αυτό ακριβώς το πιστεύω, επισημαίνει ο Βρετανός αρθρογράφος Μικ Χιουμ, πολλοί δημοσιογράφοι μετέτρεψαν τον περίπλοκο εμφύλιο πόλεμο στη Γιουγκοσλαβία σε μια απλουστευμένη γενοκτονία από τους «Σέρβους νεοναζί». Είναι βέβαιο πως οι Σέρβοι διέπραξαν ωμότητες, όπως άλλωστε και οι Μουσουλμάνοι και οι Κροάτες. Έτσι συμβαίνει πάντα στους εμφύλιους πολέμους. Όμως, όπως συμβαίνει σε όλους τους πολέμους, πολλές από αυτές τις ωμότητες διαστρεβλώθηκαν ανάλογα με τα συμφέροντα των νικητών. Τα γεγονότα της Σρεμπρένιτσα, για τα οποία ο Κάρατζιτς κατηγορείται για γενοκτονία, ήταν μια φονική και παρατεταμένη μάχη που διεξήχθη σε ακαθόριστες συνθήκες. Στο τέλος της, οι Σέρβοι της Βοσνίας σκότωσαν εν ψυχρώ αδιευκρίνιστο αριθμό Μουσουλμάνων. Όμως σε αυτά τα γεγονότα δεν υπάρχει κανένα χειροπιαστό στοιχείο που να στηρίζει τον ισχυρισμό πως επρόκειτο για προμελετημένη γενοκτονία.

Το μάθημα…
… που πήραμε από τη Βοσνία, λένε οι ίδιοι δημοσιογράφοι που τότε έκρουαν τα τύμπανα του πολέμου στα δυτικά μέσα ενημέρωσης, είναι πως στο μέλλον η διεθνής κοινότητα θα πρέπει να επεμβαίνει πιο νωρίς και πιο δυνατά, ώστε να αποφεύγουμε τέτοιες τραγωδίες. Όμως, το μέλλον τούς διαψεύδει. Βλέπουμε σήμερα πού κατέληξαν οι επεμβάσεις στο Ιράκ και το Αφγανιστάν. Το πρόβλημα στη Γιουγκοσλαβία ήταν ακριβώς οι ξένες επεμβάσεις, λέει ο Μικ Χιουμ. Αυτές πάντα οξύνουν και διαιωνίζουν τις συγκρούσεις. Δεν υπήρχε εμφύλιος πόλεμος προτού η Γερμανία και οι ΗΠΑ αναγνωρίσουν την απόσχιση της Κροατίας και της Βοσνίας. Το ΝΑΤΟ…
… άκαπνο σε όλη τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου, χωρίς να έχει ρίξει ούτε μια τουφεκιά κατά της Σοβιετικής Ένωσης, ανέλαβε την πρώτη στρατιωτική του επιχείρηση βομβαρδίζοντας τους Σέρβους της Βοσνίας το 1995 και τη Σερβία το 1999. Τι έχει απομείνει σήμερα από τη Γιουγκοσλαβία; Ένας τραγέλαφος από προτεκτοράτα του ΟΗΕ και δορυφόρους της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των ΗΠΑ. Αυτό η διεθνής κοινότητα το ονομάζει «σταθερότητα στα Βαλκάνια». Πειράζει που δεν νιώθουμε καθόλου σταθερό το έδαφος κάτω από τα πόδια μας;