ΔΡΟΜΟΙ

Το βιβλίο…
… «Το πλοίο-εργοστάσιο» του Τακίτζι Κομπαγιάσι είναι ένα από τα αριστουργήματα της ιαπωνικής λογοτεχνίας. Επανεκδίδεται τακτικά κάθε χρόνο από το 1948, όταν ήρθη για πρώτη φορά η απαγόρευση της κυκλοφορίας του. Και βρίσκεται πάντα μέσα στις τρεις πρώτες θέσεις του καταλόγου με τα πιο πολυδιαβασμένα βιβλία. Πρόκειται άραγε για την ανακάλυψη ενός ξεχασμένου κλασικού; Χωρίς αμφιβολία. Όμως, εκείνο που προκαλεί μεγαλύτερη εντύπωση είναι οι αναγνώστες του: νέοι άνεργοι ή με προσωρινή δουλειά, αυτοί που θα τους λέγαμε «νεόπτωχους». Οι νέοι…
… που είναι εγκαταλειμμένοι στην αγορά της προσωρινής εργασίας νιώθουν παγιδευμένοι σε ένα ζοφερό μέλλον από το οποίο έχουν ελάχιστες ελπίδες να ξεφύγουν. Το πέρασμα από τη μία στην άλλη δουλειά δεν είναι ο καλύτερος τρόπος για να φτιάξουν τη ζωή τους. Έχουν γίνει κοινωνικό πρόβλημα. Δεν ξέρουν πού να ξεσπάσουν την οργή τους. Ένας τέτοιος νέος, 25 ετών, σκότωσε τον περασμένο μήνα στο Τόκιο επτά ανύποπτους διαβάτες. Κι έβαλε τους Ιάπωνες σε σκέψεις. «Πέρα από την παθολογική διάσταση του εγκλήματος, ήρθε στο φως η κοινωνική απομόνωση αυτών των νέων», λέει στην εφημερίδα «Λε Μοντ» ο εγκληματολόγος Τζινσούε Καγκιγιάμα. Άραγε, τι βρίσκουν αυτοί οι νέοι στο σύντομο μυθιστόρημα του Κομπαγιάσι, που γράφτηκε το 1929, τέσσερα χρόνια προτού ο αριστερός συγγραφέας του πεθάνει στα κρατητήρια της αστυνομίας από βασανιστήρια, σε ηλικία 29 ετών; Ογδόντα χρόνια αργότερα, νιώθουν να ταυτίζονται οι τύχες τους με τις τύχες του πληρώματος ενός πλοίου-εργοστασίου που ξανοίγεται στην Οχοτσκική Θάλασσα για να ψαρέψει καβούρια. Και που μια μέρα ξεσηκώνεται κατά της εκμετάλλευσης και κάνει ανταρσία. «Δεν υπάρχουν ήρωες σε αυτό το βιβλίο, ούτε πρωταγωνιστές. Οι ήρωές του είναι μια ομάδα εργατών». Αυτά έγραφε ο Κομπαγιάσι σε ένα σημείωμα προς τον εκδότη του. Συνόδευε με αυτό το χειρόγραφό του που άρχιζε έτσι: «Εμπρός για την Κόλαση!».

Σε άρθρο του…
… ο ποιητής Ριουμέι Γιοσιμότο εξηγούσε γιατί έχει τόση απήχηση το βιβλίο τού Κομπαγιάσι στους σημερινούς νέους: «Στους ανθρώπους του πλοίου-εργοστασίου αναγνωρίζουν κι αυτοί παγιδευμένο τον εαυτό τους». Για τη συμπλήρωση εβδομήντα πέντε χρόνων από τον θάνατο του Τακίτζι Κομπαγιάσι, το Εμπορικό Πανεπιστήμιο του Χοκάιντο διοργάνωσε διαγωνισμό δοκιμίων. Μια νέα 25 ετών, που είναι κι αυτή χαμένη στο πέλαγος της προσωρινής εργασίας, έγραψε:

«Οι άνθρωποι…
… στο “Πλοίο-εργοστάσιο” δούλευαν σαν σκλάβοι, αλλά είχαν κοινό σκοπό. Σήμερα νιώθουμε σαν να μας έριξε έναν έναν από τον ουρανό κάποιο αόρατο χέρι και βλέπουμε τον διπλανό μας σαν έναν αντίπαλο και όχι σαν έναν σύντροφο στον κοινό σκοπό». Χάρη στο «Πλοίοεργοστάσιο», οι νεαροί Ιάπωνες που πελαγοδρομούν στον ωκεανό της ανεργίας και της προσωρινής εργασίας ανακαλύπτουν πως πριν από αυτούς υπήρξαν πολλοί άλλοι που έκαναν το ίδιο ταξίδι. Και αρχίζουν να ελπίζουν πως η «Κόλαση» δεν είναι το μοναδικό λιμάνι.