Χρήμα / Αγορά

Αντίστροφη μέτρηση για 7 κλάδους κλειστών επαγγελμάτων

Καθυστερεί η Ελλάδα την προσαρμογή της στην κοινοτική οδηγία για το άνοιγμα των κλειστών επαγγελμάτων υποστήριξαν οι εκπρόσωποι της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, οι οποίοι επισκέφθηκαν πρόσφατα την Αθήνα για τον σκοπό αυτό, αφού διαπίστωσαν ότι ούτε καν η καταγραφή των υφιστάμενων εμποδίων στην άσκηση μιας σειράς επαγγελμάτων δεν έχει προχωρήσει.

Η κυβέρνηση ανησυχεί ότι το «άνοιγμα» των επαγγελμάτων θα φέρει ανατροπές σε πολλούς όχι απαραιτήτως προνομιούχους επαγγελματίες και ίσως έτσι εξηγούνται οι ρυθμοί χελώνας που διαπίστωσαν οι εκπρόσωποι της Κομισιόν, αλλά η Ελλάδα έχει δεσμευθεί ότι οι κανόνες θα έχουν αλλάξει ώς το τέλος του 2009.

Τον φάκελο των αποκαλούμενων ως κλειστών επαγγελμάτων άνοιξε η Ευρωπαϊκή Ένωση με τη σχετική Οδηγία που υιοθέτησε το 2006 και έκτοτε τρέχει η διαδικασία προσαρμογής, που απαιτεί καταγραφή των εμποδίων στην άσκηση επαγγελμάτων και κατάργηση όσων από αυτά θεωρηθούν αδικαιολόγητα.

Καταγραφή εμποδίων
Σε σύσκεψη στο υπουργείο Οικονομίας προ ημερών, στην οποία συμμετείχαν οι εκπρόσωποι της Κομισιόν, καθώς και αρκετών υπουργείων, εξετάστηκε η πορεία της καταγραφής των εμποδίων, τα οποία δυσχεραίνουν την απελευθέρωση των υπηρεσιών όπως επιτάσσει η κοινοτική οδηγία (2006/123/ΕΚ). Το έργο της καταγραφής των εμποδίων έχει αναλάβει ειδική νομοπαρασκευαστική επιτροπή με στόχο να καταλήξει σε πόρισμα για όλα εκείνα τα εμπόδια που διατηρούνται στην αδειοδότηση και στην άσκηση σειράς επαγγελμάτων στη χώρα μας. Ανάμεσα στα επαγγέλματα αυτά περιλαμβάνονται: συμβολαιογράφοι, μηχανικοί, δικηγόροι, οδηγοί ταξί, φορτοεκφορτωτές, φοροτεχνικοί κ.ά. Γ ραφειοκρατικές διαδικασίες
Σύμφωνα με πληροφορίες, οι εκπρόσωποι της Ευρωπαϊκής Ένωσης επισήμαναν στους Έλληνες αρμόδιους ότι η χώρα μας έχει μείνει σημαντικά πίσω στο ζήτημα της απελευθέρωσης των κλειστών επαγγελμάτων, καθώς τα περισσότερα από τα εμπλεκόμενα υπουργεία δεν έχουν ακόμα προχωρήσει στην καταγραφή των γραφειοκρατικών διαδικασιών που εμποδίζουν την απελευθέρωση.

Όπως εξηγούν κυβερνητικά στελέχη υπάρχουν σημαντικές δυσκολίες στην τήρηση του χρονοδιαγράμματος, επειδή η απελευθέρωση των υπηρεσιών θα φέρει άνοιγμα των κλειστών επαγγελμάτων και θα δημιουργήσει σημαντικές ανατροπές σε επαγγελματικούς κλάδους που για χρόνια λειτουργούσαν σε ένα περιβάλλον προστατευτισμού σε ό,τι αφορά τις αμοιβές και την είσοδο νέων επαγγελματιών.

Επαγγέλματα με προνόμια
Η ελληνική Επιτροπή Ανταγωνισμού έχει αρχίσει εδώ και δύο χρόνια να διερευνά ένα προς ένα τα επαγγέλματα στα οποία έχουν ορισθεί κατώτατες τιμές και επομένως παραβιάζεται ο ανταγωνισμός, γιατί λειτουργούν με τη μορφή «καρτέλ» ( φορτοεκφορτωτές, οδοντίατροι, ταξί κ.λπ.),

info

Τον φάκελο των αποκαλούμενων ως κλειστών επαγγελμάτων άνοιξε η Ευρωπαϊκή Ένωση με τη σχετική Οδηγία που υιοθέτησε το 2006 και έκτοτε τρέχει η διαδικασία προσαρμογής, που απαιτεί καταγραφή των εμποδίων στην άσκηση επαγγελμάτων και κατάργηση όσων από αυτά θεωρηθούν αδικαιολόγητα

ενώ και το υπουργείο Οικονομίας επίσης έχει αρχίσει σε συνεργασία με τα συναρμόδια υπουργεία την καταγραφή όλων των προνομίων επαγγελμάτων στο πλαίσιο συμμόρφωσης με την κοινοτική οδηγία για τις υπηρεσίες, τη γνωστή ως Μπολκεστάιν, έως το τέλος του 2009.

Κι αυτό γιατί η οδηγία ορίζει ότι τα κράτη-μέλη είναι υποχρεωμένα να καταγράψουν όλες τις απαιτήσεις που προβλέπει η νομοθεσία τους για την παροχή υπηρεσιών. Στη συνέχεια, θα ελέγξουν αν οι απαιτήσεις αυτές πληρούν προϋποθέσεις που δικαιολογούν την ύπαρξή τους. Σε περίπτωση που δικαιολογούνται θα τις γνωστοποιήσουν στην Κομισιόν, η οποία και θα κρίνει, αφού τις κοινοποιήσει και στα άλλα κράτη-μέλη, αν πράγματι μπορούν να διατηρηθούν. Διαφορετικά θα κληθούν να τις καταργήσουν. Παρ΄ ότι η προαναφερθείσα είναι μια περίπλοκη διαδικασία, δίνει την ευκαιρία στις κυβερνήσεις να κάνουν κατ΄ αρχάς μόνες τους ένα ξεκαθάρισμα στη νομοθεσία τους και να καταργήσουν προνόμια που εμποδίζουν την ελεύθερη πρόσβαση σε επαγγέλματα και εξασφαλίζουν αδικαιολόγητα δικαιώματα που παραβιάζουν τον ανταγωνισμό. Τ ι λένε ΣΕΒ- ΕΒΕΑ
Το άνοιγμα των κλειστών επαγγελμάτων στη χώρα μας ζητούν και οι εκπρόσωποι του επιχειρηματικού κόσμου κατηγορώντας την κυβέρνηση για ατολμία, η οποία οδηγεί σε αγκυλώσεις την αγορά. «Το κράτος στρεβλώνει τις αγορές διότι κρατά κλειστά περίπου 90 επαγγέλματα, εμποδίζοντας τον ανταγωνισμό και τη μείωση των τιμών» έχει δηλώσει ο πρόεδρος του ΣΕΒ Δημήτρης Δασκαλόπουλος, ενώ ο πρόεδρος του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου της Αθήνας Κωνσταντίνος Μίχαλος υποστηρίζει ότι «παρά το γεγονός ότι η κυβέρνηση έχει ψηφίσει έναν σύγχρονο νόμο και έχει ισχυροποιήσει την Επιτροπή Ανταγωνισμού, η χώρα μας συνεχίζει να κινείται με δειλά βήματα στο άνοιγμα των κλειστών αγορών και των επαγγελμάτων. Και παράλληλα εξακολουθούν να ισχύουν περιορισμοί οι οποίοι επιβαρύνουν τις τιμές των προϊόντων εις βάρος τόσο των επιχειρήσεων όσο και των καταναλωτών».

Οι πέντε περιορισμοί
Η Ελλάδα έχει περιθώριο να εναρμονιστεί πλήρως με την κοινοτική νομοθεσία περί ελεύθερου ανταγωνισμού έως το 2010. Οι κοινοτικές υπηρεσίες έχουν εντοπίσει ήδη τους πέντε κυριότερους περιορισμούς στον ανταγωνισμό: τις καθορισμένες τιμές, τις συνιστώμενες τιμές, τους κανόνες σχετικά με τη διαφήμιση, τους όρους πρόσβασης και τις αποκλειστικές δραστηριότητες. Στην κορυφή της λίστας επαγγελμάτων που εξετάζονται, βρίσκονται εκείνα στα οποία το καθεστώς προστατευτισμού δημιουργεί μεγάλες και τελικά αδικαιολόγητες στρεβλώσεις στον ανταγωνισμό.

Σε πρόσφατη έκθεσή της για τα κλειστά επαγγέλματα, η Κομισιόν εκτός από την Ελλάδα, η οποία δεν έχει προχωρήσει τις διαδικασίες για το άνοιγμα των κλειστών επαγγελμάτων, έχει επισημάνει ανάλογες καθυστερήσεις και σε άλλες χώρες όπως η Τσεχία, η Κύπρος, η Φινλανδία, η Μάλτα, η Ισπανία και η Σουηδία.


Στο κέντρο ανθούν τα βιβλία

Σε πιάτσα του βιβλίου και στέκι των βιβλιόφιλων έχει μετατραπεί το κέντρο της Αθήνας. Μεγάλες αλυσίδες, αλλά και παραδοσιακά βιβλιοπωλεία βλέπουν τις πωλήσεις τους να ανεβαίνουν συνεχώς, παρά τη σταδιακή έλευση νέων παικτών, με τελευταίο «κρούσμα» το κατάστημα πολυμέσων Ρublic. Οι αρχικές εκτιμήσεις για ένταση του ανταγωνισμού, ο οποίος αναμενόταν ότι θα επηρέαζε αρνητικά τους παραδοσιακούς παίκτες- μικρούς και μεγάλους- φαίνεται ότι διαψεύδονται. Η αύξηση του αριθμού των βιβλιοπωλείων ενδυνάμωσε τη θέση του κέντρου της πρωτεύουσας ως τόπου αγοράς βιβλίων, όπως άλλωστε συμβαίνει σταδιακά και στην περίπτωση των εμπορικών κέντρων.

Ο ένας φέρνει κι άλλους
«Η αγορά στο κέντρο έχει γίνει ακόμη πιο δυνατή. Όλοι έφεραν περισσότερους πελάτες, με αποτέλεσμα να μοιραζόμαστε πλέον ένα κομμάτι της πελατείας. Είναι χαρακτηριστικό ότι βλέπουμε αρκετούς πελάτες μας να αγοράζουν βιβλία, ενώ ταυτόχρονα κρατούν τσάντες από γειτονικά βιβλιοπωλεία», παρατηρεί η κ. Σοφίκα Ελευθερουδάκη της ομώνυμης αλυσίδας βιβλιοπωλείων. Ως εκ τούτου, παρά την εμφάνιση νέων παικτών- Ιανός και Ρublic- σε μικρή απόσταση από τον Ελευθερουδάκη στην Πανεπιστημίου, ο τζίρος του καταστήματος αυξάνεται σταθερά κάθε χρόνο. Ανάλογη είναι η πορεία και στις πωλήσεις άλλων βιβλιοπωλείων, «παρά τις πολλές πορείες που είχαμε φέτος και επηρέασαν αρνητικά την εξέλιξη των εργασιών», όπως επισημαίνει ο κ. Νίκος Καρατζάς του Ιανού. Ο Ιανός στην οδό Σταδίου εμφανίζει αύξηση τζίρου κατά 10%, ενώ στο κατάστημα Παπασωτηρίου της Πανεπιστημίου οι πωλήσεις τρέχουν ετησίως με ρυθμούς 25% έως 30%. Πρόκειται για αύξηση σημαντικά μεγαλύτερη από τον ρυθμό ανάπτυξης της συνολικής αγοράς του βιβλίου, η οποία εκτιμάται γύρω στο 5% ετησίως, αν και ορισμένοι εκτιμούν φέτος ότι η γενικότερη οικονομική κρίση θα επηρεάσει αρνητικά τις πωλήσεις των βιβλίων. Η καλοκαιρινή πάντως σεζόν αναμένεται να «προσθέσει» ως συνήθως στις πωλήσεις των βιβλιοπωλείων, τα οποία έχουν ήδη εκδώσει καταλόγους με καλοκαιρινές προτάσεις.

Αλλά και στην περίπτωση του πιο νεόφερτου στο κέντρο της Αθήνας, του Ρublic, αν και αποτελεί κυρίως κατάστημα πολυμέσων, το βιβλίο διεκδικεί σημαντικό κομμάτι του συνολικού τζίρου της εταιρείας. Τα προϊόντα πολιτισμού, στα οποία περιλαμβάνονται τα βιβλία, τα CD και τα DVD, αντιστοιχούν στο 40% των συνολικών πωλήσεων, επισημαίνει ο κ. Γιάννης Βαβουράκης των πολυκαταστημάτων Ρublic. Μάλιστα με οδηγό τις πωλήσεις του καταστήματος στο Σύνταγμα, η εταιρεία εκτιμά ότι θα αποκτήσει στο τέλος του έτους 6% έως 7% της συνολικής αγοράς βιβλίου, η οποία εκτιμάται σε 200 εκατ. ευρώ ετησίως.

Οργανωμένες αλυσίδες
Η ανάδειξη του κέντρου της Αθήνας σε στέκι

Ο συνδυασμός βιβλίων με άλλα προϊόντα και ιδίως από τον χώρο της τεχνολογίας φαίνεται ότι αποτελεί μία νέα πηγή ενίσχυσης των πωλήσεων

και πιάτσα των βιβλιόφιλων αποτελεί εξέλιξη, όπως επισημαίνουν παράγοντες του κλάδου, η οποία εντάσσεται στη γενικότερη τάση σταδιακής μεταφοράς της αγοράς του βιβλίου από παραδοσιακές γειτονιές σε κεντρικές αγορές και εμπορικά κέντρα, αλλά και στη συγκέντρωση του κλάδου σε μεγάλες οργανωμένες αλυσίδες. Ενώ μέχρι σήμερα τα μερίδια αγοράς που κατέχουν ακόμη και οι μεγαλύτεροι παίκτες είναι γύρω στο 10%, παράγοντες της αγοράς εκτιμούν ότι τα επόμενα χρόνια οι μεγάλες αλυσίδες ενδέχεται να πάρουν ακόμη μεγαλύτερο κομμάτι από το σύνολο της αγοράς. Βλέπουν άλλωστε τον τζίρο τους να αυξάνεται χρόνο με τον χρόνο. Από 21,5 εκατ. ευρώ το 2007 η αλυσίδα Ελευθερουδάκης αναμένει φέτος πωλήσεις 24 εκατ. ευρώ. Τα Ρublic από 17 εκατ. ευρώ το 2007 αναμένουν τζίρο 48 εκατ. ευρώ το 2008, εξέλιξη που βασίζεται κυρίως στην έναρξη λειτουργίας του καταστήματος στο Σύνταγμα τον περασμένο Δεκέμβριο. Τα βιβλιοπωλεία Παπασωτηρίου έκλεισαν πέρυσι με τζίρο 27 εκατ. ευρώ, 10% περισσότερο από την προηγούμενη χρονιά. Ο Ιανός εμφάνισε πέρυσι πωλήσεις 10 εκατ. ευρώ και αναμένει φέτος 12 εκατ. ευρώ.

Στα εμπορικά κέντρα
«Χάρη και στην αναβάθμιση του βιβλίου, το αγοραστικό κοινό έχει συνηθίσει πλέον να μπαίνει σε μεγάλους χώρους, όπου μπορεί να συνδυάσει τις αγορές του, όπου μπορεί να καθίσει, να διαβάσει, να πιει έναν καφέ», παρατηρεί ο κ. Χρήστος Σελεμέγκας της αλυσίδας βιβλιοπωλείων Παπασωτηρίου. Έτσι, πέρα από μια θέση στο κέντρο της Αθήνας, που διεκδικεί και η αλυσίδα πολυμέσων Fnac (στο κτίριο του Μετοχικού Ταμείου Στρατού στην οδό Κολοκοτρώνη), οι αλυσίδες βιβλιοπωλείων κατευθύνουν την επέκτασή τους σε εμπορικά κέντρα. Δεν είναι τυχαίο ότι τα βιβλιοπωλεία Ελευθερουδάκης θα αποκτήσουν κατάστημα στο Golden Ηall, το οποίο θα ανοίξει τον Νοέμβριο. Στο ίδιο εμπορικό κέντρο θα ανοίξει μικρό κατάστημα Ιανός. Τα βιβλιοπωλεία Παπασωτηρίου βρίσκονται σε διαπραγματεύσεις με τα νέα υπό κατασκευή εμπορικά κέντρα για να εξασφαλίσουν σημεία πώλησης.

Ανάλογη είναι η πορεία του Ρublic. Το τέταρτο κατάστημα θα ανοίξει στην εμπορική στοά Χιρς στη Θεσσαλονίκη το 2009, ενώ η εταιρεία δίνει προτεραιότητα στο πλαίσιο της στρατηγικής ανάπτυξης καταστημάτων στην τοποθέτησή της σε εμπορικά κέντρα.

Συνδυασμός με πολυμέσα
Παράλληλα, αν και οι παραδοσιακοί βιβλιοπώλες επιμένουν ότι «οι αγοραστές βιβλίων πηγαίνουν στην πηγή τους, στα βιβλιοπωλεία», παρατηρείται ολοένα και περισσότερο ότι οι πωλήσεις τους ενισχύονται σε περιβάλλον όπου μπορούν να συνδυαστούν με άλλα προϊόντα. Στην περίπτωση των Ρublic και ιδίως στο κατάστημα του Συντάγματος «τα βιβλία έχουν βοηθήσει τις πωλήσεις των προϊόντων τεχνολογίας». Ο συνδυασμός βιβλίων με άλλα προϊόντα και ιδίως από τον χώρο της τεχνολογίας φαίνεται ότι αποτελεί μία νέα πηγή ενίσχυσης των πωλήσεων. Ενώ στην περίπτωση του Ρublic τα βιβλία ενισχύουν τις πωλήσεις του κλάδου της τεχνολογίας, για τα βιβλιοπωλεία Παπασωτηρίου το αποτέλεσμα καταγράφεται από την αντίστροφη πλευρά. Χάρη στη γοργή ανάπτυξη του ΑDSL, που παρέχεται σε ορισμένα βιβλιοπωλεία Παπασωτηρίου συμπεριλαμβανομένου αυτού που βρίσκεται στην Πανεπιστημίου, μέσω των σημείων πώλησης της Forthnet, έχουν επηρεαστεί θετικά και οι πωλήσεις των βιβλίων. Κάτι αντίστοιχο αναμένεται να συμβεί και στο βιβλιοπωλείο Ελευθερουδάκης στο εμπορικό κέντρο του Ρέντη- όπου βρίσκονται και τα σινεμά Village. Εντός του βιβλιοπωλείου θα λειτουργήσει από τον Σεπτέμβριο σημείο πώλησης της εταιρείας κινητής τηλεφωνίας Vodafone. Προς την ίδια κατεύθυνση, ποντάροντας όμως στον συνδυασμό βιβλίου με προϊόντα τέχνης, κινείται και ο Ιανός. Το νέο κατάστημα Ιανός Αrt Shop στο Golden Ηall θα συνδυάζει βιβλία με αντικείμενα τέχνης.