[ ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ ] Δικαιοσύνη και ανομία

Τα χαράματα της 30ής Ιουνίου μια έκρηξη συγκλόνισε την πόλη των Χανίων. Τα γραφεία του Συνασπισμού, που στεγάζονταν στο ισόγειο ενός ωραίου νεοκλασικού κτιρίου, ανατινάχτηκαν με δύο κιλά δυναμίτιδας. Ο ένοικος του ορόφου διεσώθη: είχε την τύχη να λείπει από το σπίτι του.

Δύο μέρες νωρίτερα, το διοικητικό συμβούλιο του τοπικού δικηγορικού συλλόγου με μια υβριστική ανακοίνωση χαρακτήριζε τον πρόεδρο της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του ΣΥΡΙΖΑ «εργολάβο» αλλότριων συμφερόντων και «ανεπιθύμητο πρόσωπο» στην πόλη. Ο Αλέκος Αλαβάνος είχε μόλις προβεί σε υποστηρικτική δήλωση για την ίδρυση Εφετείου στο Ηράκλειο. Η δήλωση ερχόταν σε συνέχεια μιας απόφασης της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου που με συντριπτική πλειοψηφία (49 έναντι 7) γνωμοδοτούσε στον υπουργό Δικαιοσύνης προς την ίδια κατεύθυνση, κρίνοντας ότι «με την ίδρυση του νέου Εφετείου θα βελτιωθούν ουσιαστικά οι συνθήκες απονομής της δευτεροβάθμιας δικαιοσύνης για τους κατοίκους των Νομών Ηρακλείου και Λασιθίου… Ταυτόχρονα θα επιτευχθεί ταχύτερη εκδίκαση των υποθέσεων και έκδοση αποφάσεων» στο υφιστάμενο Εφετείο Χανίων, το οποίο «θα αποσυμφορηθεί εν μέρει, αλλά θα εξακολουθήσει να έχει ικανό αριθμό υποθέσεων». Παρόμοιο σκεπτικό έχουν υιοθετήσει τόσο η Ένωση Δικαστών και Εισαγγελέων όσο και η Ένωση Εισαγγελέων Ελλάδας.

Το ζήτημα φαίνεται δευτερεύον μέσα στην επικαιρότητα που μας κατακλύζει. Αλλά δεν είναι. Κατ΄ αρχάς, έχει να κάνει με την ισονομία των πολιτών: μερικές εκατοντάδες χιλιάδες Ελλήνων αντιμετωπίζονται ως πολίτες δεύτερης κατηγορίας από το δικαστικό σύστημα. Το ταξίδι των πολλών εκατοντάδων χιλιομέτρων στο οποίο υποχρεώνονται κατ΄ επανάληψη (με αναβολές επί αναβολών) όσοι έχουν την ατυχία να εμπλέκονται σε εφετειακές υποθέσεις είναι από κάθε άποψη εξουθενωτικό και συχνά αποθαρρυντικό για διαδίκους και μάρτυρες. Προφανώς, από την κατάσταση αυτή πλήττονται περισσότερο οι πιο αδύναμοι, όσοι δεν έχουν την πολυτέλεια για το «δικαστικό ταξίδι». Αλλά η απονομή της Δικαιοσύνης δεν είναι πολυτέλεια. Διαφορετικά, υφίσταται

Ο ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΗΣΕ

την απροθυμία του να αποκαταστήσει τη Δικαιοσύνη στην Κρήτη υποστηρίζοντας ότι η ίδρυση Εφετείου στο Ηράκλειο θα προκαλέσει «αιματοκύλισμα»

ανισότητα ενώπιον του νόμου, δηλαδή αδικία. Και η θεσμική αδικία θα έπρεπε να θεωρείται απαράδεκτη και αφόρητη. Όμως αυτό δεν συμβαίνει.

O υπουργός Δικαιοσύνης δικαιολόγησε προ ημερών την απροθυμία του να αποκαταστήσει τη Δικαιοσύνη στην Κρήτη υποστηρίζοντας, από το βήμα της Βουλής, ότι η ίδρυση Εφετείου στο Ηράκλειο θα προκαλέσει «αιματοκύλισμα». Φαίνεται ότι οι ηθικοί και οι φυσικοί αυτουργοί της βομβιστικής επίθεσης στα γραφεία του Συνασπισμού έλαβαν αμέσως το μήνυμα. Η αλήθεια είναι ότι παράγοντες των Χανίων, που έχουν προσδέσει στο άρμα τους τις τοπικές αρχές, επικαλούνται για να εμποδίσουν την ίδρυση ενός δεύτερου Εφετείου στην Κρήτη λόγους «ιστορικούς» καθώς και το καινοφανές επιχείρημα ότι η δημιουργία δικαστικών δομών ενισχύει τη «φιλοδικία» των πολιτών! Ορισμένοι εξ αυτών έχουν εκδηλώσει την πρόθεσή τους «να φτάσουν στα άκρα» εμφορούμενοι από «μη αναστρέψιμα πάθη» αν η πρωτεύουσα της περιφέρειας Κρήτης αποκτήσει κι αυτή ένα δευτεροβάθμιο δικαστήριο ώστε οι κάτοικοι του νησιού να έχουν ίση πρόσβαση σε ένα θεμελιώδες έννομο αγαθό.

Το ζήτημα, ωστόσο, δεν αφορά σε μικροτοπικισμούς που δήθεν απειλούν την «ψυχική ενότητα» των Κρητών. Το πρόβλημα είναι η στάση της πολιτείας. Η πολιτική εξουσία εμφανίζεται να παραιτείται ρητά από τον ορθό λόγο και την αντίληψη του δικαίου και να συντάσσεται με τον ανορθολογισμό και την ανομία. Εκείνοι που στο πλαίσιο της δημοκρατίας μας έχουν ορισθεί να δημιουργούν και να διαφυλάσσουν τις προϋποθέσεις απονομής Δικαιοσύνης φαίνεται ότι υποτάσσονται στο δίκαιο του τσαμπουκά. Με τον τρόπο αυτό, ενθαρρύνουν αντικειμενικά τις συμπεριφορές της ενδημικής ανομίας οι οποίες έχουμε δει να εκδηλώνονται πρόσφατα σε βαθμό που να έλκει την προσοχή της πανελλήνιας κοινής γνώμης και να προσφέρεται για αφελείς σχηματοποιήσεις και πολλή υποκριτική ρητορική.

Η δουλειά των πολιτικών δεν είναι να παριστάνουν τους κοινωνιολόγους ή τους εθνογράφους. Οι κοινωνιολογικές αναλύσεις είναι χρήσιμες. Αλλά οι πολιτικοί βρίσκονται στις θέσεις τους για να αντιμετωπίζουν τα προβλήματα προς την κατεύθυνση μιας καλύτερης κοινωνίας και όχι για να επιβιώνουν προσαρμοζόμενοι στις στρεβλώσεις της. Αυτή είναι, όμως, η σημερινή μας κατάσταση: μια απελπισμένη και παραιτημένη κοινωνία με ηγέτες άβουλους και λαθρόβιους. Η έννοια και η αίσθηση του δικαίου είναι το πρώτο θύμα μιας συλλογικής συμφοράς.