ΔΡΟΜΟΙ

Μέσα στα δίχτυα…
… των ισχυρών συμφερόντων και των άδικων ευρωπαϊκών κανονισμών, οι ψαράδες της Μεσογείου εγκαταλείπουν ένας ένας τα σκάφη τους στον ντόκο. Από το Τυρρηνικό Πέλαγος μέχρι το Μυρτώο κι από το Γιβραλτάρ μέχρι τη Μάλτα και τον Θερμαϊκό, αναγκάζονται να γυρίσουν την πλάτη σε ένα επάγγελμα που έθρεψε τον άνθρωπο από τότε που έκανε τα πρώτα βήματά του πάνω στη γη.
Τους βλέπει…
… κανείς ακόμη, λίγο πριν από το χάραμα, σκυφτούς με τις χρωματιστές νιτσεράδες τους να ανεβάζουν τα δίχτυα πάνω από την κουπαστή, όχι πολύ μακριά από την ακτή. Μα έχουν μείνει απελπιστικά λίγοι. Και γίνονται λιγότεροι χρόνο με τον χρόνο. Είναι τα θύματα των ευρωπαϊκών περιορισμών στην αλιεία. «Με τους περιορισμούς που μας επιβλήθηκαν από τις Βρυξέλλες δεν μπορούμε να δουλέψουμε», λέει στο γαλλικό περιοδικό «Εξπρές» ο πρόεδρος των ψαράδων της Κυανής Ακτής Αλέξ Πλισκελέκ. Δεν μπορεί να καταλάβει γιατί οι γραφειοκράτες των Βρυξελλών έχουν βάλει τους μικρούς ψαράδες της Μεσογείου στο ίδιο «καλάθι» με τους βιομηχανικούς στόλους που οργώνουν τις βόρειες θάλασσες. «Εμείς έχουμε άλλες ανάγκες και δουλεύουμε αλλιώς». Αντίθετα με τα μεγάλα αλιευτικά που είναι εξοπλισμένα σαν πολεμική αρμάδα, τα μεσογειακά ψαροκάικα δουλεύουν με παραδοσιακό τρόπο. Κάθε πρωί, οι ψαράδες ξεψαρίζουν τα δίχτυα τους στα καΐκια και τις βάρκες τους- ανάλογα με την εποχή, μπαρμπούνια, χριστόψαρα, τόνους, σκορπίδια, σαρδέλες- κι από εκεί γραμμή στην ιχθυόσκαλα, «κατευθείαν από το δίχτυ στο πιάτο». Όπως ακριβώς οι πρόγονοί τους, καταπιάνονται κατόπιν με το σιγύρισμα της κουβέρτας, το μπάλωμα των διχτυών και την προετοιμασία της επόμενης μέρας. «Οκτάωρο εμείς δεν ξέρουμε τι θα πει», λέει ένας από τους ψαράδες της Κυανής Ακτής. «Ούτε Σαββατοκύριακο ή άδεια. Είμαστε όμως ελεύθεροι».

Τα ψάρια…
… άρχισαν να λιγοστεύουν πριν από τους ψαράδες. «Χρόνο με τον χρόνο, τα πράγματα χειροτερεύουν», λένε οι ψαράδες. «Η σαρδέλα και η αντσούγια έχει σχεδόν εξαφανιστεί». Ας όψονται η ρύπανση, η υπεραλίευση και η δολοφονική άλγη που σιγοτρώει τον μεσογειακό βυθό. Και σαν να μην έφταναν όλα αυτά, ένας τεράστιος στόλος από σκάφη αναψυχής μετατρέπει κάθε καλοκαίρι τη Μεσόγειο σε μια απέραντη λεωφόρο. Ζούμε σε μια εποχή μεγάλων αλλαγών, παραδέχονται οι ψαράδες. Και παρομοιάζουν τον εαυτό τους με τους Αμερινδούς, που κάποτε είχαν στα χέρια τους ολόκληρη την Αμερική και σήμερα είναι υποχρεωμένοι να ζουν περιορισμένοι σε καταυλισμούς. «Τα ψάρια που είδα κι έπιασα εγώ, οι νέοι δεν θα τα δουν ποτέ», λέει ένας γερο-ψαράς.

Οι πιο νέοι…
… αποθαρρύνονται να συνεχίσουν το πατρογονικό επάγγελμα και οι πιο παλιοί φεύγουν ένας ένας. Από αυτό το επάγγελμα, στους τελευταίους ψαράδες της Κυανής Ακτής δεν έχει απομείνει παρά η ομορφιά του. «Τίποτα δεν θα ξεπεράσει ποτέ το σήκωμα του ήλιου πάνω από τον κάβο της Αντίμπ», λέει ένας από αυτούς. «Μπορεί να μη γεμίζει το πιάτο μου, αλλά γεμίζει την καρδιά μου».