«Έμεινα ζωντανή χάρη στα παιδιά μου»

«Νιρβάνα, παράδεισος: πρέπει να μοιάζουν πολύ με αυτό που νιώθω», είπε η Ινγκρίντ Μπετανκούρ μόλις αγκάλιασε ξανά τα δύο παιδιά της. Δείχνοντας σαν να ξεπέρασε σε μια στιγμή εξίμισι χρόνια κακουχίας, η Γαλλοκολομβιανή πολιτικός είπε χθες πολλά «ευχαριστώ» και ένα «σας συγχωρώ»- στους αντάρτες των FΑRC που την κρατούσαν όμηρο.
Μόλις προσγειώθηκε στην Μπογκοτά το γαλλικό αεροσκάφος που μετέφερε, συνοδεία του Γάλλου υπουργού Εξωτερικών Μπερνάρ Κουσνέρ, τον 19χρονο Λορέντζο και την 22χρονη Μελανί, η Μπετανκούρ έτρεξε προς τη σκάλα. «Χάρη σε αυτά έμεινε ζωντανή η θέλησή μου να ξεφύγω από εκείνη τη ζούγκλα», δήλωσε μη χορταίνοντας να χαϊδεύει τα γελαστά πρόσωπά τους. «Τελευταία φορά που είδα τον γιο μου ήταν μικρό παιδί και τον κουβαλούσα εδώ κι εκεί. Τους είπα πως τώρα θα πρέπει να με ανεχτείτε, γιατί θα κολλήσω πάνω σας σαν τσίχλα!», πρόσθεσε. Λιγότερες από 24 ώρες έπειτα από την «άψογα εκτελεσμένη» επιχείρηση, με την οποία ο κολομβιανός στρατός απελευθέρωσε συνολικά 15 ομήρους των Ενόπλων Επαναστατικών Δυνάμεων της Κολομβίας (FΑRC), η Μπετανκούρ έδειχνε εντυπωσιακά υγιής. Οι εικόνες που έκαναν τον γύρο του κόσμου, με την μητέρα της, με τα παιδιά της, έρχονταν σε πλήρη αντίθεση με τα καρέ εκείνου του βίντεο που είχε δοθεί στη δημοσιότητα τέλη του 2007, απεικονίζοντας μια Μπετανκούρ εξαθλιωμένη, με βλέμμα χαμένο, σε επικίνδυνα κακή κατάσταση. Η Γαλλοκολομβιανή πολιτικός ευχαρίστησε τον πρόεδρο της Κολομβίας Άλβαρο Ουρίμπε, αντίπαλό της στη μάχη για την προεδρία το 2002, τότε που τόλμησε παρά τις προειδοποιήσεις να κάνει περιοδεία στις περιοχές των ανταρτών με αποτέλεσμα να συλληφθεί όμηρος. «Έχει υπάρξει ένας πολύ καλός πρόεδρος», δήλωσε. Για να προσθέσει, όμως, πως και η ίδια «συνεχίζει να φιλοδοξεί να υπηρετήσει την Κολομβία ως πρόεδρος». Η δημοτικότητά της, άλλωστε, είναι δεδομένη: το πρώτο πρωινό της ελευθερίας της, η Μπετανκούρ επισκέφθηκε και την εκκλησία όπου βρίσκεται το λείψανο του πατέρα της- απεβίωσε ενόσω εκείνη κρατούνταν. Πλήθος Κολομβιανών, με τη λατρεία αποτυπωμένη στο βλέμμα τους, τη χειροκροτούσε.

Θα ταξιδέψει στο Παρίσι
Απευθυνόμενη στους αντάρτες, η Μπετανκούρ είπε πως τους συγχωρεί και τους κάλεσε να αφήσουν ελεύθερους και άλλους ομήρους. Ιδιαίτερα τρυφερά λόγια όμως επεφύλαξε για τη Γαλλία, τον Νικολά Σαρκοζί, τον προκάτοχό του Ζακ Σιράκ, αλλά και όλο τον γαλλικό λαό: «Θέλω να τους πως ότι ήταν η στήριξή μας, το φως μας. Είναι ώρα για μένα να ευχαριστήσω τους Γάλλους, να τους πω ότι τους θαυμάζω, ότι νιώθω υπερήφανη που είμαι και Γαλλίδα. Στο τέλος της ζωής μου, θα ήθελα να με θάψουν στη Γαλλία. Νομίζω πως τους το χρωστάω… Αν είμαι σήμερα ζωντανή, το χρωστάω σε αυτούς», δήλωσε. Σήμερα θα έχει την ευκαιρία να τους ευχαριστήσει και από κοντά: όπως ανακοινώθηκε από τη γαλλική προεδρία, το αεροσκάφος που μετέφερε χθες στην Μπογκοτά τα παιδιά της, θα μεταφέρει το απόγευμα την Ινγκρίντ Μπετανκούρ στο Παρίσι.

ΕΥΧΑΡΙΣΤΗΣΕ ΤΟΥΣ ΓΑΛΛΟΥΣ

«Στο τέλος της ζωής μου», δήλωσε η Μπετανκούρ, «θα ήθελα να με θάψουν στη Γαλλία. Νομίζω πως τους το χρωστάω…»

Μυστική επιχείρηση με κινηματογραφικό φινάλε

Όπως κάθε μέρα τα τελευταία έξι χρόνια στην κολομβιανή ζούγκλα, η Ινγκρίντ Μπετανκούρ υποχρεώθηκε να ξυπνήσει στις τέσσερις τα ξημερώματα. Οι αντάρτες τη διέταξαν να μαζέψει τα πράγματά της, καθώς ένα ελικόπτερο, όπως της είπαν, θα τη μετέφερε σε ένα άλλο στρατόπεδο. Έπειτα από 22 λεπτά ήταν ελεύθερη. Μια μυστική επιχείρηση μηνών είχε ολοκληρωθεί με κινηματογραφικό τέλος.

Η Μπετανκούρ και οι υπόλοιποι δεκατέσσερις όμηροι ανέβηκαν με δεμένα τα χέρια στο ελικόπτερο. Ελάχιστα λεπτά από την απογείωσή του, γύρισε και είδε ξαφνικά τον τοπικό διοικητή Σέζαρ, τον άνθρωπο που «την ταπείνωνε τα τελευταία τέσσερα χρόνια», γυμνό και με δεμένα τα μάτια. Την αρχική έκπληξη διαδέχθηκε μία ακόμη μεγαλύτερη: «Είμαστε ο κολομβιανός στρατός, είστε ελεύθεροι», φώναξε ένας άνδρας από το πλήρωμα. «Εκείνη τη στιγμή πετάξαμε από χαρά, πίστευα ότι ήταν ένα θαύμα. Το ελικόπτερο κόντεψε να συντριβεί επειδή όλοι αρχίσαμε να χειροκροτούμε, να ουρλιάζουμε και να χοροπηδάμε πάνω- κάτω», διηγήθηκε χθες η Ινγκρίντ Μπετανκούρ, χαρακτηρίζοντας τις συνθήκες τις απελευθέρωσής της «σουρεαλιστικές».

Η «σουρεαλιστική» απελευθέ- ρωση της Γαλλοκολομβιανής πολιτικού ήταν στην πραγματικότητα μια καλοσχεδιασμένη επιχείρηση που βρισκόταν σε εξέλιξη εδώ και μήνες- από τότε που πράκτορες των μυστικών υπηρεσιών του κολομβιανού στρατού είχαν καταφέρει να διεισδύσουν στις ανώτερες τάξεις των FΑRC. Από εκεί έφθασε η εντολή στους τοπικούς διοικητές να συγκεντρώσουν στο ίδιο μέρος τούς, μέχρι τότε χωρισμένους σε τρεις ομάδες, ομήρους. Οι μυστικοί πράκτορες έκαναν τους τοπικούς διοικητές να πιστέψουν ότι οι όμηροι θα μεταφέρονταν στον ανώτατο διοικητή των FΑRC Αλφόνσο Κάνο, για να διαπραγματευτεί την ανταλλαγή κάποιων ομήρων με αντάρτες που είχαν συλληφθεί. Η πληροφορία ότι μια αποστολή Γάλλων και Ελβετών βρισκόταν στην Κολομβία για να συναντηθεί με τον Κάνο, προετοίμασε ακόμη καλύτερα το έδαφος για την τελική πράξη της επιχείρησης.

Μπλουζάκια του Τσε
Τη μεταφορά των ομήρων και των δύο συνοδών ανταρτών ανέλαβε να κάνει την Τετάρτη μια φανταστική μη κυβερνητική οργάνωση, φιλικά προσκείμενη προς τους αντάρτες. Η Ινγκρίντ Μπετανκούρ παρατήρησε με καχυποψία τους άνδρες, που με τα μπλουζάκια του Τσε Γκεβάρα «δεν έμοιαζαν καθόλου με μέλη ανθρωπιστικής οργάνωσης», καθώς και το ελικόπτερο, που «δεν είχε ούτε σημαία ούτε άλλα διακριτικά». Το ελικόπτερο έμεινε 22 λεπτά στο έδαφος. «Εάν πήγαινε κάτι στραβά, θα έπρεπε να παραιτηθούμε όλοι μας», είπε ο υπουργός Άμυνας Χουάν Μάνουελ Σάντος. Η επιχείρηση δεν κινδύνευε μόνο από τους αντάρτες. Πολλοί συγγενείς των ομήρων ήταν αντίθετοι σε κάθε απόπειρα διάσωσης, καθώς σε μια ανάλογη επιχείρηση το 2003, οι αντάρτες σκότωσαν δέκα ομήρους όταν άκουσαν τον ήχο του ελικοπτέρου. Τον επίλογο της κινηματογραφικής διάσωσης τον έγραψε η ίδια Μπετανκούρ: «Θεέ μου, ήταν ένα θαύμα», δήλωσε από την Μπογκοτά. «Ήταν μια εξαιρετική συμφωνία, όπου τα πάντα πήγαν τέλεια».


Οι Αμερικανοί ήξεραν, ο Σαρκοζί όμως όχι

ΣΕ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ με τις αμερικανικές δυνάμεις, που μοιράστηκαν με τις κολομβιανές αρχές «πληροφορίες, εξοπλισμό, συμβουλές και εμπειρία», οργανώθηκε και εκτελέστηκε η επιχείρηση απελευθέρωσης 15 ομήρων των FΑRC- ανάμεσά τους, πέραν της Ινγκρίντ Μπετανκούρ, και τρεις Αμερικανοί υπάλληλοι του υπουργείου Άμυνας που κρατούνταν όμηροι από το 2003 και επέστρεψαν ήδη στις ΗΠΑ. Ενήμερος από την προηγούμενη νύχτα ήταν και ο ρεπουμπλικανός υποψήφιος για την προεδρία Τζον ΜακΚέιν, που έτυχε να βρίσκεται στην Κολομβία μαζί με τους γερουσιαστές Τζο Λίμπερμαν και Λίντσι Γκράχαμ- ο Λίμπερμαν μάλιστα εκμεταλλεύτηκε πολιτικά την ευκαιρία, διακηρύσσοντας πως η απόφαση των κολομβιανών αρχών να αποκαλύψουν το απόρρητο σχέδιο στον ΜακΚέιν πιστοποιεί το διεθνές του κύρος. Ο Μπους γνώριζε, ο ΜακΚέιν γνώριζε… Ο Νικολά Σαρκοζί, όμως, βρισκόταν – παρά τις αλλεπάλληλες πρωτοβουλίες του για την απελευθέρωση της (Γαλλοκολομβιανής) Μπετανκούρ- στο απόλυτο σκοτάδι: 15 λεπτά προτού «σκάσει» η είδηση στην Κολομβία το πληροφορήθηκαν στα Ηλύσια Πεδία.


Κρατούν ακόμη 700 ομήρους

ΕΙΝΑΙ ΤΟ μεγαλύτερο αντάρτικο της Κολομβίας. Το παλαιότερο αντάρτικο της Λατινικής Αμερικής. Η επιχείρηση απελευθέρωσης της Ινγκρίντ Μπετανκούρ και άλλων 15 ομήρων, ωστόσο, απέδειξε πως οι Ένοπλες Επαναστατικές Δυνάμεις της Κολομβίας (FΑRC) πλησιάζουν στο τέλος της διαδρομής τους. Οι αναλυτές αποδίδουν την επιτυχία της επιχείρησης στη σταδιακή αποδυνάμωσή τους: Οι FΑRC ιδρύθηκαν τη δεκαετία του 1960 ως ένας στρατός χωρικών, με αριστερά «πιστεύω» και σημαία την αναδιανομή της γης. Στο απόγειό τους είχαν περισσότερα από 17.000

μέλη και τη δύναμη να επιτίθενται σε όποια πόλη ήθελαν. Σήμερα έχουν απομείνει λιγότεροι από 9.000, σε απομακρυσμένες περιοχές, κυρίως στη Νότια Κολομβία. Κρατούν ακόμα βέβαια εκατοντάδες ομήρους, ίσως και 700. Τους τελευταίους μήνες, ωστόσο, έχασαν τρία κορυφαία στελέχη τους, μεταξύ των οποίων και τον Μανουέλ Μαρουλάντα, τον ιδρυτή της οργάνωσης, τη «σίγουρη βολή» τους. Και την Τετάρτη έχασαν το μεγαλύτερο διαπραγματευτικό όπλο τους.

Οι αναλυτές
«Η μόνη επιλογή που έχουν πλέον οι FΑRC είναι να υιοθετήσουν μια πιο πολιτική προσέγγιση έναντι της κολομβιανής κυβέρνησης», λέει ο Κολομβιανός αναλυτής Πάμπλο Κάσας. Άλλοι αναλυτές εκφράζουν τον φόβο πως ο εξευτελισμός που υπέστησαν θα τους παρασύρει σε ένα ξέσπασμα βίας.

Από την πλευρά του, ο πρόεδρος Ουρίμπε δεν έχει πλέον κανέναν λόγο να κάνει στους αντάρτες την οποιαδήποτε υποχώρηση. Η σκληρή στάση που κράτησε τα τελευταία έξι χρόνια, παρά τις διεθνείς πιέσεις, ιδιαίτερα από τη Γαλλία και τη Βενεζουέλα, δικαιώθηκε απόλυτα. Χθες πάντως, ο Ουρίμπε έτεινε κλάδο ελαίας: Δήλωσε πως δεν τον ενδιαφέρει να «χυθεί αίμα» και πως θέλει να γνωρίζουν οι FΑRC ότι αναζητεί «ένα μονοπάτι για την ειρήνη, την απόλυτη ειρήνη».