«Οι αρχαιότητες δεν είναι ιδιοκτησία κανενός αρχαιολόγου»

Για να πάψει η αρχαιότητα να θεωρείται βάρος, μια στείρα και παρωχημένη υπόθεση, θα πρέπει η ελληνική αρχαιολογία να αλλάξει στάση, να ανοιχθεί στη σύγχρονη κοινωνία. Θα πρέπει οι αρχαιότητες να πάψουν να θεωρούνται κληρονομιά ενός έθνους και ιδιοκτησία ενός αρχαιολόγου και να μετατραπούν σε κοινό κτήμα όλων.

Είκοσι δύο Έλληνες και ξένοι επιστήμονες, που συνειδητοποίησαν τα αδιέξοδα στα οποία κατέληξε η αρχαιολογία και η αντίληψη περί της μοναδικότητας της ελληνικότητας ως στάση ζωής και πολιτισμού στην Ελλάδα του 20ού αιώνα, επιχειρούν μέσα από ισάριθμα αποκαλυπτικά άρθρα και μελέτες μια ανασκαφή στο πολυεπίπεδο οικοδόμημα της ελληνικής αρχαιολογίας που φθάνει ώς τα θεμέλια και αποκαλύπτει τις εγγενείς αδυναμίες του: την αμυντική εσωστρεφή στάση απέναντι στις αλλαγές γύρω, την περιχαράκωση σε ζητήματα ταυτότητας, τον καθαρμό απ΄ ό,τι δεν είναι ελληνικό κ.ά.

Ο τόμος με τις πρωτότυπες μελέτες κυκλοφόρησε από το Μουσείο Μπενάκη στα αγγλικά υπό τον τίτλο «Η ιδιόμορφη αρχαιότητα. Η αρχαιολογία και ελληνική ταυτότητα στην Ελλάδα του 20ού αιώνα» με επιμελητές τον ιστορικό Δημήτρη Δαμάσκο και τον αρχαιολόγο Δημήτρη Πλάντζο. Στις 418 σελίδες του αποτυπώνονται πλήθος απόψεις που εκτέθηκαν στη διάρκεια συνεδρίου από προσωπικότητες όπως ο Μαρκ Μαζάουερ και ο Μίχαελ Χέρζφελντ.

Παρ΄ ότι όπως επισήμανε ο Δημήτρης Πλάντζος «η αρχαιολογία στην Ελλάδα συνέβαλε όσο κανείς στη σύμπηξη εθνικής ταυτότητας βάσει των απτών μαρτυριών για το παρελθόν του έθνους», ο κόμπος έφτασε στο χτένι. «Σ΄ έναν κόσμο που μεταλλάσσεται ραγδαία και η συνύπαρξη εθνικών και φυλετικών ομάδων είναι πλέον κοινός τόπος, είναι ίσως προτιμότερο να σκεφθούμε πώς η διεύρυνση του επιστημολογικού ορίζοντα της αρχαιολογίας μπορεί να συμβαδίσει με τη διεύρυνση της κοινωνίας», τόνισε σε ειδική εκδήλωση ο Δημήτρης Δαμάσκος.