Παραμένει αγωνιστής κλείνοντας τα 90…

Με μια μεγάλη συναυλία στο Χάιντ Πάρκ του Λονδίνου, καλλιτέχνες από όλο τον κόσμο γιόρτασαν χθες το βράδυ τα ενενηκοστά γενέθλια του Νέλσον Μαντέλα. Τα έσοδα από τη συναυλία θα δοθούν στον αγώνα κατά του ΑΙDS μέσω του ιδρύματος 46664, που ήταν ο αριθμός του Νοτιοαφρικανού ηγέτη τα 27 χρόνια που παρέμεινε στη φυλακή.

Για έναν άνθρωπο που έχει αφιερώσει τη ζωή του στον αγώνα εναντίον του ρατσισμού, οι οικογενειακές τραγωδίες ήταν κάποιες φορές ιδιαίτερα οδυνηρές. Κανείς δεν το γνωρίζει αυτό καλύτερα από τη μεγαλύτερη κόρη του, τη Μάκι Μαντέλα. «Ο πατέρας μου», λέει, «είχε πολύ πόνο στη ζωή του. Έχει χάσει τρία παιδιά, μεταξύ των οποίων και τους δύο γιους του. Τον λυπεί το γεγονός ότι δεν υπάρχει κανείς που θα διατηρήσει το όνομά του με τον παραδοσιακό τρόπο».

Η 54χρονη Μάκι που ζει στο Γιοχάνεσμπουργκ, περιγράφει πως ο πατέρας της βυθίστηκε στο πένθος το 2005, όταν μετά τον πρωτότοκο γιο του Τέμπι πέθανε από ΑΙDS και ο δεύτερος γιος του Μαγκάτο. «Όταν ο αδελφός μου ήταν στο νοσοκομείο ο πατέρας μου τον επισκεπτόταν τρεις φορές την ημέρα. Το να χάνεις ένα παιδί είναι το χειρότερο στον κόσμο και το να βλέπεις το παιδί σου να ξεψυχά μπροστά στα μάτια σου είναι αδιανόητο». Η οικογένεια, προσθέτει, μιλάει πάντα δημόσια για το ΑΙDS, προκειμένου να σπάσει το ταμπού που επικρατεί γύρω από την ασθένεια. «Δεν ντρεπόμαστε γι΄ αυτό. Το ΑΙDS είναι άλλη μια ασθένεια. Υπάρχει στίγμα σχετικά με αυτό επειδή μεταδίδεται μέσω του σεξ. Όλοι όμως κάνουμε σεξ, όλοι κινδυνεύουμε και όλοι πρέπει να μιλάμε γι΄ αυτό». Διευκρινίζει ότι ο Νέλσον Μαντέλα βρίσκει αυτού του είδους τις συζητήσεις δύσκολες αλλά απαραίτητες.

«Ο πατέρας μου είναι πολύ παραδοσιακός, πολύ συντηρητικός όσον αφορά την οικογένεια», λέει η Μάκι. Τώρα που έχει αποσυρθεί από την ενεργό πολιτική, «απολαμβάνει να κάθεται με τα εγγόνια του και να τους διηγείται ιστορίες για τους γονείς του και το χωριό του, το Κούνου». Η Μάκι δεν είχε ποτέ την ευκαιρία να ακούσει ιστορίες από τον πατέρα της. «Ήμουν 6-7 ετών όταν αναγκάστηκε να κρύβεται και μετά πήγα στο οικοτροφείο.

Μετά εκείνος πήγε φυλακή. Ως παιδί, χρειάζεσαι να έχεις τον πατέρα σου δίπλα. Ήμουν θυμωμένη μαζί του επειδή έλειπε». Η Μάκι είχε δύσκολη σχέση με τον πατέρα της. «Μη με κάνεις να μετανιώσω που βρίσκομαι εδώ», της είχε γράψει κάποτε από τη φυλακή. «Αυτό που πρέπει να κάνω είναι σημαντικό, όχι μόνο για εσένα και την οικογένειά μας αλλά για όλους τους μαύρους».

Όταν η βασίλισσα της Βρετανίας του τηλεφωνεί την αποκαλεί απλά «Ελισάβετ»

Σαν θησαυρός. Τώρα η Μάκι λέει ότι διατηρεί σαν θησαυρό τις στιγμές που περνούν μαζί, τις αφηγήσεις του, τις αναμνήσεις του από τη φυλακή. Ο Μαντέλα πηγαίνει καθημερινά στο γραφείο του, όχι πια στις έξι το πρωί, αλλά όταν έχει τη διάθεση. Κάνει περιπάτους, διαβάζει εφημερίδες, απολαμβάνει ένα καλό μασάζ και παρακολουθεί τηλεόραση. Όταν πολιτικοί ζητούν τη συμβουλή του, τους λέει να πάρουν μια βαθιά ανάσα και να σκεφθούν καλά πριν κάνουν οτιδήποτε. Και έχει πάντα χιούμορ. Όταν η βασίλισσα της Βρετανίας του τηλεφωνεί την αποκαλεί απλά «Ελισάβετ». «Γιατί όχι;», ρωτά γελώντας τους σοκαρισμένους φίλους του όταν τους το διηγείται. «Άλλωστε και εκείνη με φωνάζει “Νέλσον”»…