Χρήμα / Ανάπτυξη

Μετωπική για μισθούς, φόρους, ελλείμματα

Έκρηξη διεκδικήσεων από πολλές κατηγορίες εργαζομένων και καταναλωτές αναμένεται να εκδηλωθεί το φθινόπωρο, την ώρα που η κυβέρνηση υπό το βάρος του εκτροχιασμού του φετινού προϋπολογισμού θα καταστρώνει σχέδια για νέους φόρους που θα επιβληθούν το 2009.

Τα δεδομένα αυτά προμηνύουν καυτό φθινόπωρο συγκρούσεων στην οικονομία, η οποία παρουσιάζει ραγδαία επιδείνωση στους βασικούς τομείς, συντελώντας στη χειροτέρευση της οικονομικής κατάστασης ευρύτερων στρωμάτων του πληθυσμού που ζητούν αυξήσεις στους μισθούς πάνω από τον πληθωρισμό, μείωση φόρων και άλλες παροχές προκειμένου να αντεπεξέλθουν στην κρίση.

Η έξαρση της ακρίβειας και η αδυναμία της κυβέρνησης να ελέγξει το κύμα κερδοσκοπίας, η άνοδος των επιτοκίων που αναμένεται να κλιμακωθεί εκ νέου μέσα στο καλοκαίρι, αλλά και η πολιτική λιτότητας των τελευταίων ετών έχουν δημιουργήσει ένα έντονο κλίμα δυσφορίας σε ευρύτατες ομάδες του πληθυσμού. Το κλίμα αυτό εκφράζεται στις δημοσκοπήσεις και σύμφωνα με τα εργατικά συνδικάτα, καταναλωτικές οργανώσεις και επαγγελματικές ομάδες θα κορυφωθεί με δυναμικές κινητοποιήσεις τον ερχόμενο Σεπτέμβριο, αρχής γενομένης τις ημέρες διοργάνωσης της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης.

Καταιγισμός αιτημάτων
Τα αιτήματα της ΓΣΕΕ και της ΑΔΕΔΥ, των καταναλωτικών οργανώσεων, αλλά και συγκεκριμένων ισχυρών ομάδων εργαζομένων στον ιδιωτικό και τον δημόσιο τομέα προσλαμβάνουν ήδη καταιγιστικό χαρακτήρα. Η παροχή έκτακτης εισοδηματικής ενίσχυσης 500 ευρώ το φθινόπωρο στους χαμηλόμισθους, η χορήγηση επιδόματος θέρμανσης, η παροχή επιδόματος 1.000 ευρώ στις ευπαθείς οικονομικά ομάδες των ανέργων και των χαμηλοσυνταξιούχων, η δημιουργία νέου μισθολογίου στο Δημόσιο με αυξήσεις που θα καλύπτουν τον καλπάζοντα πληθωρισμό, η αύξηση του αφορολόγητου ορίου στα 16.000 ευρώ, η μείωση των τιμολογίων των ΔΕΚΟ, η πραγματοποίηση προσλήψεων σε κρίσιμους τομείς του κοινωνικού κράτους όπως η υγεία και η παιδεία που έχουν υποφέρει από τις περικοπές των τελευταίων ετών και οι αυξήσεις σε ναύλα των μεταφορέων είναι μερικά από τα αιτήματα με τα οποία θα βρεθεί αντιμέτωπη η κυβέρνηση το ερχόμενο φθινόπωρο.

Η έκρηξη των διεκδικήσεων αυτών έρχεται μάλιστα σε μια περίοδο που η συγκράτηση των δαπανών την τελευταία τριετία στα υπουργεία- στο πλαίσιο της πολιτικής μείωσης των ελλειμμάτων του προϋπολογισμού- έχει ως αποτέλεσμα να έχουν συσσωρευτεί αιτήματα υπουργείων για προσλήψεις και αύξηση δαπανών σε κοινωνικά ευαίσθητους τομείς (υγεία, παιδεία). Πρόκειται για αιτήματα που αναμένεται να τεθούν κατά τη διάρκεια της διαδικασίας σύνταξης του νέου προϋπολογισμού από τους αρμόδιους υπουργούς που νιώθουν έντονη την πίεση της κοινής γνώμης και το πολιτικό κόστος από την αθέτηση των διακηρύξεων των προηγούμενων ετών.

Πρώτη σοβαρή κρίση
Πολιτικοί και οικονομικοί αναλυτές χαρακτηρίζουν δεινή τη θέση της κυβέρνησης, η οποία χάνει τώρα το αναπτυξιακό πλεονέκτημα της μεταολυμπιακής εποχής που της επέτρεπε να βάζει προβλήματα «κάτω από το χαλί» και έρχεται αντιμέτωπη με την πρώτη σοβαρή κρίση στην οικονομία. Μάλιστα, υπό το βάρος της εκτόξευσης των ελλειμμάτων του προϋπολογισμού (η μαύρη τρύπα εκτιμάται ότι θα ξεπεράσει το 1 δισ. ευρώ στο σύνολο του έτους) και τις πιέσεις της Κομισιόν για συνέχιση της πολιτικής δημοσιονομικής πειθαρχίας, όχι μόνο δεν πρόκειται να χαλαρώσει την οικονομική πολιτική και να ικανοποιήσει έστω μέρος των αιτημάτων, αλλά σκοπεύει να επιβάλει νέες φορολογίες με τον προϋπολογισμό του 2009. Σύμφωνα με πληροφορίες, ο Πρωθυπουργός από το βήμα της ΔΕΘ θα υποσχεθεί μόνο την ενεργοποίηση του περίφημου Ταμείου για τη Φτώχεια- το οποίο έχει ήδη εξαγγελθεί δύο και τρεις φορές- με τη χορήγηση σε πρώτη φάση 500 εκατ. ευρώ για οικονομικά ασθενείς ομάδες και ενδεχομένως την καταβολή επιδόματος θέρμανσης σε φτωχά τμήματα του πληθυσμού. Από την άλλη, ο υπουργός Οικονομίας αναμένεται να συμπεριλάβει νέους φόρους στον προϋπολογισμό του 2009. Στα μέτρα αυτά, σύμφωνα με πληροφορίες, θα περιλαμβάνονται μεταξύ άλλων η κατάργηση της αυτοτελούς φορολόγησης εισοδημάτων όπου αυτή ισχύει, η αύξηση του συντελεστή του φόρου κατοχής ακινήτων (ΕΤΑΚ) και της προκαταβολής φόρου για τις επιχειρήσεις. Το σενάριο της αύξησης των συντελεστών του ΦΠΑ δεν φαίνεται ότι θα προχωρήσει λόγω της έξαρσης της ακρίβειας, ενώ εξετάζεται η αύξηση των τελών κυκλοφορίας των Ι.Χ. αυτοκινήτων. Επίσης, στο τραπέζι βρίσκεται και η αύξηση των αντικειμενικών τιμών των ακινήτων, η οποία θα εξαρτηθεί από την κατάσταση στην αγορά ακινήτων που εμφανίζει έντονα σημάδια κρίσης.

Χαρακτηριστική για την πολιτική που θα ενσωματώνει ο προϋπολογισμός του 2009 είναι και η εγκύκλιος που εκδόθηκε την περασμένη εβδομάδα για την κατάρτισή του. Με αυτήν το υπουργείο Οικονομίας και Οικονομικών ζητεί από τους υπουργούς να περιορίσουν τα αιτήματά τους για αυξημένες πιστώσεις στο ελάχιστο, ενώ για συγκεκριμένες κατηγορίες δαπανών, όπως είναι οι καταναλωτικές και οι λειτουργικές, ζητείται η μείωσή τους σε επίπεδα χαμηλότερα από τα ήδη χαμηλά επίπεδα- λόγω περικοπών φέτος και τα προηγούμενα χρόνια- του 2008.

Η συγκράτηση των δαπανών την τελευταία τριετία στα υπουργείαστο πλαίσιο της πολιτικής μείωσης των ελλειμμάτων του προϋπολογισμού- έχει ως αποτέλεσμα να έχουν συσσωρευτεί αιτήματα υπουργείων για προσλήψεις και αύξηση δαπανών σε κοινωνικά ευαίσθητους τομείς (υγεία, παιδεία)

Ζητούν αυξήσεις που θα καλύπτουν τον πληθωρισμό

Κοινή διαπίστωση για τους εκπροσώπους των εργαζομένων με τους οποίους επικοινώνησε το «Χρήμα» είναι ότι οι ούτως ή άλλως πενιχρές αυξήσεις που δόθηκαν το 2008 έχουν ήδη εξανεμιστεί από την «έκρηξη της ακρίβειας, που σε μεγάλο βαθμό οφείλεται στην αισχροκέρδεια και τα καρτέλ, τα οποία αδυνατεί να αντιμετωπίσει η κυβέρνηση». «Η μεγάλη επιδείνωση της εισοδηματικής κατάστασης των νοικοκυριών από τις αρνητικές εξελίξεις στο μέτωπο των τιμών θα γίνει πλήρως αισθητή στα νοικοκυριά μετά το πέρας των καλοκαιρινών διακοπών» λέει ο κ. Γ. Παναγόπουλος, πρόεδρος της Γενικής Συνομοσπονδίας Εργατών Ελλάδος. Αυτήν την περίοδο έχει επιλέξει και η ΓΣΕΕ για να θέσει εκ νέου το πλαίσιο των διεκδικήσεών της για τη στήριξη των εργαζομένων και των οικονομικά ευπαθών ομάδων.

Ο σχεδιασμός της ΓΣΕΕ προβλέπει την πραγματοποίηση μεγάλου συλλαλητηρίου στη Θεσσαλονίκη κατά τη διάρκεια της Διεθνούς Έκθεσης. «Βασικά αιτήματα θα είναι η παροχή έκτακτης εισοδηματικής ενίσχυσης 1.000 ευρώ στους οικονομικά ευπαθείς που δεν έχουν σχέση εξαρτημένης εργασίας, όπως είναι οι άνεργοι και οι χαμηλοσυνταξιούχοι. Παράλληλα, θα διεκδικήσουμε και την παροχή εισοδηματικής ενίσχυσης 500 ευρώ για τους χαμηλόμισθους». Ε πίσης, τονίζεται ότι πάγιο είναι το αίτημα για τη χορήγηση επιδόματος θέρμανσης, ενώ ασκείται έντονη κριτική στο διαφημισμένο από την κυβέρνηση εγχείρημα της δημιουργίας Ταμείου Φτώχειας. «Για το ταμείο δεν έχουν προβλεφθεί οι απαιτούμενοι πόροι, ενώ ουσιαστικά μέσω ενός στατιστικού τρικ η όποια παροχή θα γίνει προκειμένου, καθαρά στατιστικά και όχι ουσιαστικά, η κυβέρνηση να υποστηρίξει ότι μείωσε τον αριθμό των φτωχών».

ΑΔΕΔ Υ. «Μετά την έκρηξη της ακρίβειας και την άνοδο του πραγματικού, το αίτημα για τη δημιουργία νέου μισθολογίου για την εισοδηματική στήριξη των εργαζομένων στον δημόσιο τομέα αποκτά νέα δυναμική» λέει ο κ. Ηλ. Βρεττάκος, αναπληρωτής πρόεδρος της ΑΔΕΔΥ και προσθέτει: «Υπάρχει ήδη προσανατολισμός για νέο κύμα κινητοποιήσεων από το φθινόπωρο, με βασικά αιτήματα τη θέσπιση κατώτατου μισθού 1.400 ευρώ, τη θέσπιση μισθών με σχέση 1 προς 2 μεταξύ του μισθού του νεοδιόριστου και του μισθού του εργαζομένου με 35 χρόνια υπηρεσίας στους εργαζομένους του ίδιου εκπαιδευτικού επιπέδου, και της σχέσης 1 προς 3 μεταξύ του κατώτερου και του ανώτερου μισθού μεταξύ του νεοδιόριστου εργαζομένου Υποχρεωτικής Εκπαίδευσης και του εργαζομένου Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης που εργάζεται 35 χρόνια» λέει ο κ. Βρεττάκος. «Παράλληλα θα διεκδικήσουμε την αύξηση του αφορολόγητου ορίου στα 16.000

ευρώ από τα 12.000 ευρώ που είναι σήμερα».

ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ. «Οι αυξήσεις που έλαβαν οι εργαζόμενοι στα νοσοκομεία έχουν ήδη εξανεμιστεί» τονίζει ο κ. Στ. Κουτσιουμπέλης, πρόεδρος της ΠΟΕΔΗΝ (εργαζόμενοι στα νοσοκομεία). «Πήραμε ονομαστικές αυξήσεις 2,2% και ο πληθωρισμός τρέχει ήδη με 4,9%. Παράλληλα, οι υπηρεσίες δημόσιας υγείας μαστίζονται από ελλείψεις προσωπικού που φθάνουν στο 35% των οργανικών θέσεων εργασίας, ενώ σε θέσεις πρώτης γραμμής, όπως είναι οι νοσηλευτές, οι προσλήψεις γίνονται με το σταγονόμετρο και στις περισσότερες περιπτώσεις οι ανάγκες καλύπτονται με την πρόσληψη μαθητευόμενων μέσω χρηματοδότησης από ευρωπαϊκά προγράμματα». Εντός του 2008 έχουν πραγματοποιηθεί απεργιακές κινητοποιήσεις, οι οποίες μελετάται να επαναληφθούν το φθινόπωρο με βασικά αιτήματα τη χορήγηση του επιδόματος των 176 ευρώ, την ένταξη των νοσηλευτών στα βαρέα και ανθυγιεινά επαγγέλματα και την πραγματοποίηση προσλήψεων.

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ. Την πρώτη εβδομάδα του Σεπτεμβρίου έχει αποφασιστεί να συνεδριάσουν από κοινού οι ομοσπονδίες των καθηγητών και των δασκάλων στα δημόσια σχολεία, προκειμένου να καθοριστούν οι κινητοποιήσεις τους για την αντιμετώπιση της συρρίκνωσης του εισοδήματός τους και της υποβάθμισης λόγω υποχρηματοδότησης της δημόσιας παιδείας. Ο κ. Γρηγ. Καλομοίρης, πρόεδρος της ΟΛΜΕ, τονίζει ότι το διεκδικητικό πλαίσιο του Σεπτεμβρίου θα περιλαμβάνει αιτήματα, όπως «ουσιαστικές αυξήσεις στους μισθούς, μείωση των τιμολογίων των ΔΕΚΟ και αποτελεσματικά μέτρα κατά της ακρίβειας και της αισχροκέρδειας». ΟΙ ΚΑ Τ ΑΝΑΛΩΤΕΣ. Μέτρα για την καταπολέμηση της ακρίβειας ζητούν οι καταναλωτικές οργανώσεις, οι οποίες δηλώνουν έτοιμες για νέες κινητοποιήσεις- όπως οι πρόσφατες με τα μποϊκοτάζ προϊόντων. Η αντιπρόεδρος της ΕΚΠΟΙΖΩ κ. Παν. Καλαποθαράκου τονίζει ότι για την καταπολέμηση της ακρίβειας απαιτείται ένα πλέγμα μέτρων, όπως το πάγωμα των τιμών στα προϊόντα και τις υπηρεσίες των ΔΕΚΟ, η μείωση του ΦΠΑ σε βασικά προϊόντα διατροφής και η παραδειγματική τιμωρία όσων παρανομούν εις βάρος των καταναλωτών.