[ ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ ] Πολιτικές ελίτ

Η δημοκρατία κατοχυρώνεται με τη διάλυση των δεικτών της βεβαιότητας. Η αμφισημία και οι διαφορετικές απόψεις είναι ποιοτικά στοιχεία του δυτικού μοντέλου της δημοκρατίας.

Γιατί τα αναφέρω αυτά; Γιατί στην πρόσφατη κρίση που ταλάνισε τον χώρο της αξιωματικής αντιπολίτευσης και ο Γ. Παπανδρέου και ο Κ. Σημίτης συμπεριφέρθηκαν με έναν απίθανο πολιτικό ελιτισμό και εντελώς συντηρητικά, γεγονός που αποκαλύπτει δραματικά ότι το κόμμα αυτό δεν έχει στοιχειωδώς μια σύγχρονη αριστερή ιδεολογία!

Και θα εξηγήσω τι εννοώ: ο Γ. Παπανδρέου απέπεμψε τον Κ. Σημίτη για τη διαφορετική άποψη που εξέφρασε σε σχέση με την Ευρώπη και έτσι προσπάθησε ατυχώς να μετατραπεί σε ηγέτη ενός αυταρχικού και «μεταδημοκρατικού» πολιτικού οργανισμού.

Σε ένα τέτοιο μόρφωμα έχουν εξαφανισθεί οι παραδοσιακοί αγωνιστές του κόμματος και υπάρχει μόνον ο ηγέτης και οι ομάδες των κολλητών συμβούλων.

Αυτή η ανάλυση ίσως να εξηγεί γιατί ο Παπανδρέου δεν προσπάθησε ακατανόητα μετά την εσωκομματική νίκη του Νοεμβρίου να ενώσει τις διαφορετικές ομάδες που πάλεψαν για την ηγεσία και έφτιαξε αντί αυτού ένα προσωπικό κόμμα που διαιωνίζει απλώς την ιδεολογική ηγεμονία της πιο ανίκανης κυβέρνησης που εμφανίσθηκε μεταπολιτευτικά (η οποία μας μοιράζει απλώς ακρίβεια και φτώχεια)!

Αλλά και ο Κ. Σημίτης διατύπωσε τις πιο συντηρητικές και ελιτίστικες απόψεις για το μέλλον της Ευρώπης. Έτσι ο πρώην πρωθυπουργός με μια γενικευμένη και αφοριστική τοποθέτηση υποστήριξε ότι η πρακτική των κυβερνήσεών του ήταν να μην επικυρώνονται οι συνθήκες για την Ευρώπη με λαϊκά δημοψηφίσματα, επειδή είναι μακρόσυρτες διαδικασίες με αβέβαιο αποτέλεσμα!

Και το μεγάλο ιδεολογικό ερώτημα είναι το εξής: Δεν θα πρέπει κάποτε τα 450.000 εκατομμύρια των Ευρωπαίων πολιτών να ερωτώνται για το μέλλον τους; Για το ποια Ευρώπη θέλουν;

ΟΙ ΣΤΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΔΥΟ

ηγετών αποτυπώνουν δυστυχώς το εκρηκτικό αδιέξοδο του σημερινού κόμματος της αξιωματικής αντιπολίτευσης και της ευρύτερης Αριστεράς!

Την Ευρώπη των 65 ωρών εβδομαδιαίας εργασίας, όπως αποφάσισαν απάνθρωπα και αντιδημοκρατικά οι Ευρωπαίοι υπουργοί Απασχόλησης (για να συναγωνισθούν την Κίνα, όπου θριαμβεύει η παράνομη παιδική εργασία); Ή μήπως την Ευρώπη της φτώχειας (όπως την κατάντησαν), όπου οι Γερμανοί και οι Γάλλοι πολίτες πηγαίνουν στους κάδους των απορριμμάτων για να τραφούν με αυτά που πετάνε οι μεγάλες αλυσίδες των super markets; Με άλλα λόγια, δεν καταλαβαίνουν στοιχειωδώς οι άνθρωποι των πολιτικών ελίτ ότι η Ευρώπη σήμερα αποτελεί ένα ιπτάμενο αντικείμενο άνευ ταυτότητας, όπως έλεγε κάποτε ο Ζακ Ντελόρ, ένα οικοδόμημα που δεν εξεγείρει τα πάθη των πολιτών της, μια απέραντη αγορά χωρίς ένα ευρύτερο πολιτισμικό και συναισθηματικό νόημα;

Και πώς μπορεί να αλλάξει αυτό; Μόνο αν όλοι οι Ευρωπαίοι αποκτήσουμε την αίσθηση ότι ανήκουμε στην ίδια πολιτική κοινότητα. Και αυτό μπορεί να επιτευχθεί και μέσα από τη συμμετοχή μας σε ένα κοινό πανευρωπαϊκό δημοψήφισμα.

Και επειδή πολλοί λένε ότι η Συνθήκη της Λισαβώνας είναι τεχνικά ακατανόητη για τους απλούς πολίτες, προσωπικά θα έλεγα ότι θα μπορούσε «δημοψηφισματικά» να τεθεί ένα ερώτημα που να εκφράζει εμβληματικά αυτή τη Συνθήκη, όπως: Θέλουμε να εκλέγουμε, ως Ευρωπαίοι πολίτες και όχι ως κυβερνήσεις, κάθε δυόμισι χρόνια έναν κοινό πρόεδρο;

Όμως προφανώς δεν υπάρχει μια τέτοια πολιτική βούληση και έτσι ο Κ. Σημίτης εξέφρασε το πνεύμα μιας ευρωπαϊκής αριστοκρατίας, η οποία θέλει απαράδεκτα η ενοποίηση να προχωρά μόνο από τα πάνω προς τα κάτω.

Και αυτό ίσως να εξηγεί γιατί και επί της πρωθυπουργίας του δεν άγγιξε καθόλου το υπερσυγκεντρωτικό μοντέλο της κρατικής εξουσίας στη χώρα μας, που εκκολάπτει τη διαφθορά, όπως φαίνεται αποκαλυπτικά και από την υπόθεση της Siemens.

Έτσι, δεν είναι τυχαίο ότι άσκησε την κρατική εξουσία με μία μικρή ομάδα, στελέχη της οποίας σήμερα ενοχοποιούνται από τη δικαστική εξουσία για παραλαβή μαύρου πολιτικού χρήματος.

Ποιο είναι το συμπέρασμα; Ο Γ. Παπανδρέου και ο Κ. Σημίτης λειτούργησαν στην πρόσφατη κρίση του ΠΑΣΟΚ ως μέλη μιας πολιτικής ελίτ που είναι παντελώς αποκομμένη από τα συναισθήματα των απλών Ελλήνων και Ευρωπαίων ψηφοφόρων.

Και οι στάσεις αυτές αποτυπώνουν δυστυχώς το εκρηκτικό αδιέξοδο του σημερινού κόμματος της αξιωματικής αντιπολίτευσης και της ευρύτερης Αριστεράς!

Ο Γρηγόρης Καλφέλης είναι καθηγητής της Νομικής Σχολής του ΑΠΘ.