[ Δρόμοι ]

Μόνο μια μέρα…
… δεν μας φτάνει για να βγούμε από τον κόσμο των σκιών- σαν να είμαστε καταδικασμένοι από τον Θεό να τις σέρνουμε ξοπίσω μας όλο τον υπόλοιπο χρόνο. Όμως, στις 21 Ιουνίου- και μόνο τότε- ο ήλιος θα «σταθεί» πάνω από τον ορίζοντα και θα σημαδέψει την πιο μεγάλη μέρα του χρόνου. Καμιά άλλη μέρα δεν θα δούμε τη σκιά μας να μικραίνει τόσο πολύ, όσο εκείνη τη μέρα, όταν ο ήλιος θα μπαίνει στο θερινό ηλιοστάσιο.

«Όλα τα πράγματα…
… παρουσιάζονται με σκιές», έγραφε ο Έρασμος στο «Μωρίας εγκώμιον». Από τη σκιά του ψηλότερου ουρανοξύστη μέχρι τη μέθοδο του Ερατοσθένη για τον υπολογισμό του σχήματος και του μεγέθους της Γης, από τον ασπρόμαυρο κόσμο των ταινιών του Φριτς Λανγκ μέχρι το Θέατρο Σκιών, ο άλλος μας εαυτός ακολουθεί πάντα τα βήματά μας, επίμονα και αθόρυβα. Κι εμείς κάθε τόσο ρίχνουμε κλεφτές ματιές πάνω από τον ώμο μας για να δούμε τι σχήμα μπορεί να έχει ένα λάθος, μια τύψη, μια ενοχή.

Οι σκιές…
… όμως ήταν πάντα η κινητήρια δύναμη της σκέψης. Ακόμη και οι πιο συγκεκριμένες επιστήμες, ακόμη και οι πιο θετικοί επιστήμονες, δεν έπαψαν ποτέ να ασχολούνται με την υφή και το σχήμα των σκιών και να γράφουν γι΄ αυτές: Θαλής, Αρίσταρχος, Γαλιλαίος και ο Άραβας συνάδελφός του Αλ Μπιρούνι που τον ενδέκατο αιώνα έγραψε την «Ολοκληρωμένη πραγματεία περί σκιών». Για να καταλάβει πού βρίσκονται και πώς είναι φτιαγμένα τα αντικείμενα, η σκέψη έχει ανάγκη από τις σκιές. Όμως, πολλές φορές δεν ξέρει τι πρέπει να κάνει γι΄ αυτές. Γιατί συχνά οι σκιές δεν ξεχωρίζουν από τα πρόσωπα και τα πράγματα, γίνονται ένα με αυτά, μόνο και μόνο για να παιδεύουν τον άνθρωπο. Στην αλληγορική σπηλιά του Πλάτωνα, οι άνθρωποι είναι υποχρεωμένοι να κοιτάζουν στα τοιχώματά της τις σκιές που ρίχνουν τα αντικείμενα. Οι σκιές τους είναι γι΄ αυτούς η πραγματικότητα. Οι άνθρωποι της σπηλιάς δεν μπορούν να κάνουν αλλιώς, επειδή βρίσκονται εκεί μέσα αλυσοδεμένοι.

«Τα τέρατα…
… βρίσκονται εδώ», έγραφαν οι μεσαιωνικοί χάρτες οι οποίοι σημάδευαν τα όρια που σκίαζαν την ανθρώπινη γνώση. Ο φόβος κρατούσε τον άνθρωπο δέσμιο της σκιάς του. Όμως, ακόμη κι αυτή γίνεται κάποτε χρήσιμη: πριν από τα ρολόγια, η σκιά ήταν ένα πολύ σημαντικό όργανο που έδειχνε τον χρόνο. Η σκιά θέλει φως. Ο θάνατός της είναι το απόλυτο σκοτάδι. Ο φόβος μάς βάζει να χτίζουμε τον κόσμο μας με χώρους κλειστούς και περίκλειστους σαν να θέλουμε να κλείσουμε απ΄ έξω το φως, πύργους, σήραγγες, υπόγεια, τρώγλες, τάφρους, φυλακές, να σηκώνουμε τείχη πανύψηλα που κρύβουν τον ήλιο. Μα πάντα θα ανακαλύπτουμε πάνω τους χαραμάδες. Για να μάθουμε να ζούμε με τη σκιά μας, πρέπει πρώτα να βγούμε στο φως.