Η Ε.Ε. μαζεύει τα κομμάτια της

Αμηχανία επικρατεί στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες πέντε ημέρες μετά το ιρλανδικό «όχι» στη Μεταρρυθμιστική Συνθήκη της Λισαβώνας. Κατά το χθεσινό συμβούλιο των Ευρωπαίων υπουργών Εξωτερικών ακούστηκαν πολλά «η Συνθήκη δεν είναι νεκρή» και «η διαδικασία επικύρωσης πρέπει να συνεχιστεί»- συγκεκριμένη λύση, ωστόσο, δεν είχε να προτείνει κανείς.

O μόνος που αποχώρησε κάπως καθησυχασμένος από το Λουξεμβούργο, πρέπει να ήταν ο υπουργός Εξωτερικών της Ιρλανδίας, ο Μάικλ Μάρτιν: έπειτα από το «όχι» που είπε στη Συνθήκη της Λισαβώνας το 53,4% των Ιρλανδών, η ηγεσία της χώρας έτρεμε τη διπλωματική απομόνωση. Οι Ευρωπαίοι εταίροι του Μάρτιν, όμως, δεν έδειξαν χθες τέτοιες διαθέσεις. «Δεν πρόκειται να αφήσουμε έναν φίλο πίσω», δήλωσε ο Φινλανδός υπουργός Εξωτερικών, Αλεξάντερ Στουμπ. «Δεν πρόκειται να υπάρξει εξαναγκασμός του ιρλανδικού λαού», πρόσθεσε ο Βρετανός ομόλογός του, Ντέιβιντ Μίλιμπαντ.

Εάν βρέθηκε κάποιος στο στόχαστρο, χθες, αυτός ήταν η Ευρωπαϊκή Επιτροπή: Γάλλοι υπουργοί την κατηγόρησαν για αναισθησία απέναντι

ΣΤΟ ΣΤΟΧΑΣΤΡΟ Η ΚΟΜΙΣΙΟΝ

Γάλλοι υπουργοί την κατηγόρησαν για αναισθησία απέναντι στους αλιείς, τους οδηγούς φορτηγών και τους κτηνοτρόφους

στους αλιείς, τους οδηγούς φορτηγών και τους κτηνοτρόφους, οι οποίοι πλήττονται ιδιαίτερα από την εκτίναξη των τιμών των καυσίμων και των τροφίμων, υποστηρίζοντας πως δεν έπρεπε να απορρίψει τόσο αψήφιστα την πρόταση του Νικολά Σαρκοζί για πλαφόν στον ΦΠΑ των καυσίμων.

Ευτυχώς όμως για την Ευρώπη, η συζήτηση με θέμα «ποιος φταίει» δεν πήρε διαστάσεις. Ο Μίλιμπαντ αποκάλυψε πως το Δουβλίνο ζήτησε χρόνο να αναλύσει το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος, προτού αποφασίσει την επόμενη κίνησή του. Κατά τη σύνοδο κορυφής που θα πραγματοποιηθεί τέλη της εβδομάδας στις Βρυξέλλες, πάντως, οι Ευρωπαίοι ηγέτες θα θελήσουν σίγουρα να μάθουν από τον Ιρλανδό πρωθυπουργό εάν πιστεύει πως υπάρχει ελπίδα να υπερψηφιστεί η Συνθήκη της Λισαβώνας σε δεύτερο δημοψήφισμα- όπως συνέβη και με τη Συνθήκη της Νίκαιας, το 2002.

Οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι ελπίζουν πράγματι πως αν η διαδικασία επικύρωσης της συνθήκης ολοκληρωθεί με επιτυχία μέχρι τον Δεκέμβριο (18 κράτη-μέλη την έχουν ήδη επικυρώσει διά της κοινοβουλευτικής οδού, μόνο στην Ιρλανδία προβλεπόταν δημοψήφισμα) τότε οι Ιρλανδοί μπορεί να πειστούν να δοκιμάσουν ξανά λαμβάνοντας κάποια ανταλλάγματα- για παράδειγμα, τη διατήρηση ενός Ευρωπαίου Επιτρόπου για κάθε κράτος-μέλος και την επ΄ αόριστον διατήρηση εθνικού δικαιώματος βέτο όσον αφορά τη φορολογική νομοθεσία.

Ντόμινο απόρριψης
Όμως το ενδεχόμενο να προκαλέσει το ιρλανδικό «όχι» ένα ντόμινο απόρριψης της συνθήκης παραμένει ανοιχτό: μπορεί το Λονδίνο (ο υπ΄ αριθμόν 1 «ύποπτος», λόγω παράδοσης στον ευρωσκεπτικισμό αλλά και αδυναμίας του Βρετανού πρωθυπουργού) να διαβεβαιώνει πως η διαδικασία επικύρωσης θα ολοκληρωθεί χωρίς πρόβλημα στη Βουλή των Λόρδων αύριο, τα νέα από την Τσεχία ωστόσο, όπου έσπευσε χθες ο Γάλλος πρόεδρος, δεν είναι ενθαρρυντικά: «Νίκη της ελευθερίας και της λογικής επί των τεχνητών ελιτίστικων σχεδίων της ευρωπαϊκής γραφειοκρατίας» χαρακτήρισε το αποτέλεσμα του ιρλανδικού δημοψηφίσματος ο συντηρητικός πρόεδρος της χώρας, Βάτσλαβ Κλάους.

Σύμφωνα μάλιστα με τον Πράσινο ευρωβουλευτή Ντανιέλ Κον-Μπεντίτ, ο Κλάους και το κόμμα του, το Δημοκρατικό Κόμμα Πολιτών, χρησιμοποιούν τη συνθήκη ως εργαλείο εκβιασμού: απειλούν τους Πρασίνους, που συμμετέχουν στον κυβερνητικό συνασπισμό, πως αν δεν πουν «ναι» στο ραντάρ αντιπυραυλικής άμυνας που θέλουν να εγκαταστήσουν στην Τσεχία οι ΗΠΑ, τότε θα πουν εκείνοι «όχι» στη συνθήκη…


Η συνέχεια

● ΑΥΡΙΟ: Η βρετανική Βουλή των Λόρδων πρέπει κανονικά να επικυρώσει τη Συνταγματική Συνθήκη.

● ΠΕΜΠΤΗ- ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ: Οι Ευρωπαίοι ηγέτες συζητούν στις Βρυξέλλες τρόπους διεξόδου από την κρίση.

● ΜΕΣΑ ΣΤΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ: Βέλγιο, Κύπρος, Ιταλία, Ολλανδία, Ισπανία, Σουηδία έχουν προγραμματίσει κοινοβουλευτική ψηφοφορία.

● ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2008: Αποφαίνεται επί της Συνθήκης, έπειτα από προσφυγή του κυβερνώντος Δημοκρατικού Κόμματος Πολιτών, το Συνταγματικό Δικαστήριο της Τσεχίας.
[ ΑΙΧΜΕΣ ] Μετόχι

1 Μετά το «όχι»της Ιρλανδίας τίποτα δεν είναι όπως πριν στην Ευρώπη- ή μάλλον όλα είναι όπως δυόμισι χρόνια πριν και το αποτέλεσμα στο γαλλικό και ολλανδικό δημοψήφισμα. Μπορεί η νέα απόρριψη να προέρχεται από μία «μικρότερη» χώρα, ωστόσο συμβολικά και πολιτικά το χτύπημα είναι ίσως ακόμα βαρύτερο- αφού όλη η προσπάθεια της Λισαβώνας ήταν να πείσουμε και δεν πείσαμε. Το μόνο που δεν μπορεί να κάνει λοιπόν η Ευρώπη είναι να συνεχίσει σαν να μην έγινε τίποτα.

2 Από την άλλη είναι επίσης προφανές ότι η διαδικασία των εθνικών επικυρώσεων δεν είναι δυνατόν και δεν πρέπει να σταματήσει. Δεν είναι δυνατόν, γιατί όλα τα κράτη-μέλη έχουν το ίδιο δικαίωμα να εκφραστούν για το κοινό μέλλον της Ευρώπης. Και δεν πρέπει, γιατί μόνο μέσα από μια συνειδητοποίηση ακριβώς της κοινότητας και της σημασίας του σκοπού, μόνο μέσα από μια προσπάθεια υπέρβασης των εθνικών επιδιώξεων και «ιδιαιτεροτήτων» μπορεί να ξαναγεννηθεί μια σπίθα- όσο κι αν αυτή δεν είναι πια αναγκαστικό να ταυτιστεί με την ωραία πρωτεύουσα της Πορτογαλίας. 3 Πώς να συνδυάσουμε άραγε- όσοι συνεχίζουμε να πιστεύουμε ότι η Ευρώπη είναι, παρ΄ όλ΄ αυτά ή ίσως χάρις σε όλα αυτά, το μεγάλο πολιτικό σχέδιο του αιώνα- αυτές τις δύο αντικειμενικές προϋποθέσεις: το να λάβουμε υπόψη ένα αποτέλεσμα και μια κατάσταση που οδηγούν σε θεσμικό αδιέξοδο και το δυνάμωμα της επιθυμίας να μοιραστούμε, να πείσουμε και να προχωρήσουμε; Κατά τη γνώμη μου, αλλά δεν είμαι ο μόνος, μία μόνο επιλογή υπάρχει: με την ευκαιρία της συνέχισης της διαδικασίας υπό τις νέες εντελώς συνθήκες, να ξανασκεφτούμε την Ευρώπη σε επίπεδο Πολιτικής και ν΄ ανοίξουμε τη δημόσια συζήτηση στα μεγάλα ζητήματα που δεν μπορούν παρά να αγγίξουν τους πολίτες: Πώς θα επιτύχουμε μεγαλύτερο επίπεδο δημοκρατίας; Πώς θα δημιουργήσουμε ένα αίσθημα συμμετοχής; Με τι τρόπο, και μέσα, θα δημιουργήσουμε τις προϋποθέσεις για μεγάλα βήματα και «συμμαχίες των επιθυμούντων», χωρίς τα οποία, είναι προφανές, η Ευρώπη θα σκοντάφτει σε κάθε εμπόδιο; Για να γίνει αυτό, όσοι εκπροσωπούμε την Ευρώπη, και πάντως σίγουρα οι σοσιαλιστές, οφείλουμε να εξηγούμε και να προτείνουμε, να εξηγούμε και να προτείνουμε. Με θρησκευτική, σχεδόν, προσήλωση, γιατί αν κάτι μας οδήγησε ώς εδώ είναι αυτό το αίσθημα ευκολίας, αυτοματισμού και αυτάρκειας. Από σήμερα, θεωρώ αυτή τη στάση και επιταγή για προσωπική δράση.

Ο Κώστας Μποτόπουλος είναι συνταγματολόγος, ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ