ΠΡΟΣΩΠΑ Η «μάγισσα» ήταν αθώα

Υπάρχει στις μέρες μας μια τάση «εξιλέωσης» για εγκλήματα του παρελθόντος. Οι Αυστραλοί ζήτησαν συγγνώμη από τους Αβορίγινες που κατέσφαξαν, οι Καναδοί παραδέχθηκαν ότι απήγαν και βίαζαν τα παιδιά των δικών τους αυτοχθόνων, η Εκκλησία της Αγγλίας ζήτησε συγγνώμη που πλούτισε από το δουλεμπόριο, η Ιαπωνία ζήτησε συγγνώμη από τις γυναίκες που οι στρατιώτες τις χρησιμοποιούσαν για να «ανακουφίζονται» σεξουαλικά. Τώρα η Ελβετία ετοιμάζεται να αθωώσει την τελευταία γυναίκα που εκτελέστηκε στην Ευρώπη για μαγεία, πριν από 226 χρόνια.

Η Άννα Γκέλντι ήταν μια υπηρέτρια στην πόλη Γκλαρούς του ομώνυμου καντονιού των Άλπεων και αποκεφαλίστηκε το 1782- όχι δηλαδή στον άγριο Μεσαίωνα, αλλά την εποχή των Φώτων…- αφού ομολόγησε, έπειτα από βασανιστήρια, ότι συνομιλούσε με τον διάβολο και ότι δηλητηρίασε την κόρη του σπιτιού στο οποίο εργαζόταν. Ήταν θύμα μιας συνωμοσίας ανάμεσα στις δικαστικές αρχές της πόλης και τις αρχές της Προτεσταντικής Εκκλησίας και, έπειτα από εκστρατεία τοπικών και ομοσπονδιακών βουλευτών για την πλήρη αποκατάστασή της, η περιφερειακή κυβέρνηση του καντονιού αποφάσισε αυτή την εβδομάδα να ζητήσει την ακύρωση της καταδίκης της. Το θέμα θα παραπεμφθεί για τελική έγκριση στο Ομοσπονδιακό Κοινοβούλιο της Ελβετίας.

Η Γκέλντι είχε φτάσει στην Γκλαρούς το 1765 ψάχνοντας για δουλειά. Προσελήφθη ως υπηρέτρια στο σπίτι του δικαστή και ανερχόμενου πολιτικού Γιάκομπ Τσούντι που, μολονότι παντρεμένος, συνδέθηκε μαζί της ερωτικά και, όταν εκείνη έμεινε έγκυος, την απέλυσε. Τον απείλησε ότι θα αποκαλύψει τη σχέση τους κι αυτός την κατηγόρησε για μαγεία, ισχυριζόμενος ότι έκανε την κόρη του να φτύνει βελόνες και να την πιάνουν σπασμοί. Η Γκέλντι επέμεινε στην αθωότητά της, όμως «ομολόγησε» όταν την κρέμασαν από τους αντίχειρες και έδεσαν στα πόδια της βαριές πέτρες…

Ο Βάλτερ Χάουζερ, ένας τοπικός δημοσιογράφος που έγραψε βιβλίο γι΄ αυτήν, υποστηρίζει πως ο εργοδότης της χρησιμοποίησε το κύρος του για να καταδικαστεί και να εκτελεστεί ως μάγισσα. Έπειτα από μήνες συζητήσεων και διαβουλεύσεων με τις εκκλησιαστικές αρχές, η κυβέρνηση του καντονιού παραδέχθηκε επισήμως ότι η δίκη ήταν παράνομη και η Άννα Γκέλντι έπεσε θύμα «δικαστικού φόνου»- και μάλιστα σε μια περίοδο που οι δίκες μαγισσών είχαν σταματήσει στην Ευρώπη. Η κυβέρνηση επισημαίνει πως τη δίκη διεξήγαγε το Συμβούλιο της Προτεσταντικής Εκκλησίας, το οποίο δεν είχε νομική εξουσία και είχε αποφασίσει εκ των προτέρων ότι η γυναίκα ήταν ένοχη. Επισημαίνει ακόμη πως η Γκέλντι εκτελέσθηκε μολονότι ο νόμος δεν επέβαλλε τότε τη θανατική ποινή για μη θανατηφόρες δηλητηριάσεις. «Ήμασταν οι τελευταίοι στην Ευρώπη που εκτελέσαμε μια γυναίκα για μαγεία» λέει ο Βάλτερ Χάουζερ. «Είναι ένα στίγμα στην ιστορία μας. Τώρα μπορούμε να κάνουμε κάτι για να σβήσουμε αυτό το στίγμα».