Ο πόλεμος της κάνναβης

Στη κοιλάδα Μπεκάα του Λιβάνου, η πολιτική κατάσταση λογαριάζεται με βάση το ύψος των φυτών της κάνναβης. Φυτά που φθάνουν στα μέσα Αυγούστου τα δύο μέτρα σημαίνουν πόλεμο. Φυτά που δεν αναπτύχθηκαν ποτέ όπως έπρεπε σημαίνουν ειρήνη. Φέτος το καλοκαίρι, οι παραγωγοί έχουν καταφύγει στις θεϊκές επικλήσεις.

Παρ΄ ότι εύθραυστη, η ειρήνη που σύναψαν πρόσφατα στη Βηρυτό κυβέρνηση και αντιπολίτευση δεν αρέσει καθόλου στον Αλί Χασάν. «Αν ο στρατός δεν είναι απασχολημένος με τη διατήρηση της τάξης στις διάφορες περιοχές της χώρας», λέει με παράπονο ο Λιβανέζος αγρότης με τα δυνατά χέρια και το ηλιοκαμένο πρόσωπο, «θα έρθει στην κοιλάδα να καταστρέψει τις σοδιές μας». Ο Χασάν έχει στην κατοχή του καμιά εκατοσταριά στρέμματα. Καλλιεργεί ντομάτες, κριθάρι, πατάτες- για τις συγκεκριμένες καλλιέργειες, βέβαια, δεν έχει τίποτα να φοβάται από τους στρατιώτες. Η ανησυχία του αφορά το μικρό χωράφι των δέκα στρεμμάτων όπου φύτεψε τον Μάρτιο κάνναβη. Χιλιάδες φυτά, που φθάνουν ήδη σε ύψος τα 25 εκατοστά. Μέσα Αυγούστου, θα έχουν αγγίξει τα δύο μέτρα, θα είναι ώριμα για συγκομιδή. Αρκεί να μην έρθει νωρίτερα ο στρατός.

Ένας ερασιτέχνης
Ο Χασάν είναι 44 ετών, πατέρας οκτώ παιδιών, όχι ιδιαίτερα πλούσιος- ένας ερασιτέχνης της κάνναβης, όπως και πολλοί αγρότες φίλοι του στην περιοχή. «Πέρυσι, μάζεψα 15 κιλά χασίσι», λέει παρ΄ όλα αυτά. «Με 450 ευρώ το κιλό που τα πούλησα, μου απέφεραν κέρδος μεγαλύτερο από ό,τι όλες μου οι καλλιέργειες με πατάτες! Και χρειάστηκαν λιγότερο νερό, λιγότερα εργατικά, καθόλου λιπάσματα».

Από πότε χρονολογείται η καλλιέργεια κάνναβης στην κοιλάδα Μπεκάα; «Οι Φοίνικες ήταν ήδη καταναλωτές πριν από 3.000

χρόνια», λέει με το ύφος του «επαγγελματία» ο Ισάμ Αμπού Μαριάμ. Ο Μαριάμ δεν είναι σαν τον Χασάν. Έχει λεφτά, «επαφές και αγοραστές» στο εξωτερικό, «φίλους» σε υψηλόβαθμες θέσεις, δεκάδες μπράβους να προσέχουν τις καλλιέργειές του. Φέτος όμως δεν φύτεψε τίποτα. Είναι που μυρίστηκε την πιθανότητα συμφωνίας «ανάμεσα στα διεφθαρμένα κόμματα της Βηρυτού»· είναι επίσης η τιμή των καυσίμων, που δεκαπλασιάστηκε· είναι και που οι σοδειές του 2007 ήταν πολύ πλούσιες, με αποτέλεσμα οι τιμές να καταρρεύσουν.

Η ιστορία έχει διδάξει στους καλλιεργητές της κοιλάδας Μπεκάα να φοβούνται κάθε φορά που εκτονώνεται μια κρίση στη χώρα. «Μην έρθουν πριν από τη συγκομιδή, σε παρακαλώ Θεέ μου», είναι η επαναλαμβανόμενη προσευχή, να μείνουν μακριά οι στρατιώτες.


Είχαν ετήσιο τζίρο 322 εκατομμύρια ευρώ

ΔΕΚΑΕΤΙΕΣ τώρα στην κοιλάδα Μπεκάα, κάνναβη και πολιτική ακολουθούν παράλληλους δρόμους. Στη διάρκεια του εμφύλιου πολέμου που κατέστρεψε τον Λίβανο, από το 1975 έως το 1990, η βιομηχανία του χασίς και του οπίου είχε σύμφωνα με τον ΟΗΕ ετήσιο τζίρο 322 εκατομμύρια ευρώ. Σχεδόν 25.000 οικογένειες εξαρτιόνταν άμεσα από την καλλιέργεια κάνναβης για την επιβίωσή τους. Οι υποσχέσεις του κράτους για οικονομική βοήθεια, σε μια από τις φτωχότερες περιοχές της χώρας, και τα προγράμματα που έθεσε σε εφαρμογή ο ΟΗΕ το 1991 είχαν αρχικά επιτυχία. Το 1994, έχοντας πλέον στο κατόπι τους και τους στρατιώτες της Συρίας, που αναζητούσε τότε την εύνοια της Δύσης, οι αγρότες έθεσαν τέλος στις παράνομες δραστηριότητές τους. Όμως οι υποσχέσεις του κράτους για βοήθεια εξατμίστηκαν, τα προγράμματα του ΟΗΕ σταμάτησαν (το 1999) και οι παράνομες καλλιέργειες άρχισαν να γνωρίζουν νέα άνθηση.