Γερμανικό μπλόκο για Δίστομο

Είναι μία σημαντική νίκη για τα θύματα της σφαγής του Διστόμου που διεκδικούν αποζημιώσεις από τη Γερμανία, αλλά ο δρόμος της δικαστικής διεκδίκησης δεν έχει τελειώσει.

Το Ανώτατο Ακυρωτικό Δικαστήριο της Ιταλίας δεν αναγνώρισε το προνόμιο της ετεροδικίας της Γερμανίας σχετικά με την εκτελεστότητα αποφάσεων της ελληνικής Δικαιοσύνης για τα θύματα του Διστόμου. Ωστόσο, μένει ακόμη το ζήτημα της ετεροδικίας σχετικά με τη διαδικασία εκτέλεσης του πλειστηριασμού ακινήτων του γερμανικού Δημοσίου για την αποζημίωση των θυμάτων, επισημαίνει στα «ΝΕΑ» ο Γερμανός καθηγητής Μπούργκχαρτ Χες, διευθυντής του Ινστιτούτου Διεθνούς Ιδιωτικού Δικαίου στο Πανεπιστήμιο της Χαϊδελβέργης. Σύμφωνα με τον κ. Χες, οι ενάγοντες θα πρέπει για κάθε τίτλο να τεκμηριώνουν ότι το εκάστοτε ακίνητο του γερμανικού Δημοσίου που τίθεται σε πλειστηριασμό δεν υπηρετεί την άσκηση κυριαρχικού δικαιώματος της Γερμανίας. Για να τεθεί ένα ακίνητο ανεμπόδιστα σε πλειστηριασμό, θα πρέπει «η χρήση του να είναι μόνον οικονομική, εμπορική».

Ο δικηγόρος Γιόαχιμ Λάου, που εκπροσώπησε την πλευρά των θυμάτων του Διστόμου στη δίκη που έγινε στην Ιταλία, έχει προχωρήσει στην προληπτική κατάσχεση του ακινήτου του γερμανικού Δημοσίου «Βίλα Βιγκόνι» στο Κόμο της Ιταλίας, προκειμένου να αποζημιωθούν τα θύματα από τον πλειστηριασμό του.

Στη συγκεκριμένη περίπτωση «θα είναι πολύ δύσκολο» να προχωρήσει ο πλειστηριασμός, εκτιμά ο καθηγητής Χες, διότι η χρήση αυτού του ακινήτου δεν είναι οικονομικής, εμπορικής φύσης. Στεγάζει το γερμανο-ιταλικό πολιτιστικό κέντρο και εξυπηρετεί κυριαρχικά δικαιώματα της Γερμανίας, όπως είναι η πολιτιστική πολιτική του υπουργείου Εξωτερικών.

Εντείνεται η πολιτική πίεση στη Γερμανία
Για τους Έλληνες πάντως η απόφαση είναι σίγουρα ένας σημαντικός σταθμός. Σε κάθε περίπτωση η απόφαση του Ακυρωτικού Δικαστηρίου της Ρώμης «εντείνει την πολιτική πίεση», σημειώνει ο καθηγητής Μπούργκχαρτ Χες. Η απόφαση κρατάει ανοιχτή την πολιτική συζήτηση του θέματος και αυτό είναι «επιτυχία των θυμάτων».

Το επόμενο βήμα είναι να κριθεί αν το προς δημοπράτηση ακίνητο του γερμανικού Δημοσίου στην Ιταλία υπηρετεί στόχους του γερμανικού Δημοσίου. Επ΄ αυτού αποκλειστικό κριτήριο είναι η χρήση του ακινήτου, σημειώνει ο κ. Χες και παραπέμπει σε υπόθεση πλειστηριασμού στη Γερμανία. Επρόκειτο για ακίνητο το οποίο ανήκει στη Ρωσική Ομοσπονδία και στέγαζε την εμπορική αντιπροσωπεία της πρώην Σοβιετικής Ένωσης στην Κολωνία. Σήμερα όμως χρησιμοποιείται μόνο προς ενοικίαση. Ακριβώς επειδή η χρήση του είναι μόνον οικονομική, στάθηκε δυνατός ο πλειστηριασμός του, εξηγεί ο κ. Χες. Στην περίπτωση του Διστόμου- συμπληρώνει- «εάν οι ενάγοντες βρουν ένα ακίνητο της Γερμανίας στην Ιταλία που έχει μόνον οικονομική εμπορική χρήση, τότε πράγματι μπορούν να προχωρήσουν στον πλειστηριασμό». Εξαντλούνται τα ένδικα μέσα
Η Γερμανία, όπως διευκρίνισε το υπουργείο Εξωτερικών στο Βερολίνο, επιφυλάσσεται για άλλα δικαστικά μέτρα κατά της απόφασης του Ανωτάτου Δικαστηρίου της Ιταλίας. Στην Ιταλία όμως η Γερμανία έχει εξαντλήσει τα ένδικα μέσα. Ως εκ τούτου για το Βερολίνο είναι μονόδρομος η προσφυγή στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης. Η προσφυγή στη Χάγη «είναι δυνατότητα, την οποία θα μπορούσαμε να έχουμε ως στόχο», ανέφερε στο τέλος της περασμένης εβδομάδας εκπρόσωπος του γερμανικού υπουργείου Εξωτερικών.

Η προσφυγή κατά της Ιταλίας στη Χάγη θα ήταν πάντως ένα ασυνήθιστο μέτρο, σημειώνει ο κ. Χες. Βεβαίως κάθε κράτος είναι υπεύθυνο για τη δικαιοσύνη που απονέμεται στην επικράτειά του, αλλά ένα σύγχρονο κράτος στο οποίο λειτουργεί η διάκριση εξουσιών δεν μπορεί να διώκεται για τις αποφάσεις των δικαστηρίων. «Εξ αποτελέσματος, αυτό θα σήμαινε καταδίκη της Ιταλίας για παραβίαση διεθνούς δικαίου», σημειώνει ο κ. Χες.

Στην περίπτωση πάντως που δικαιωθούν τα θύματα θα πρέπει να αναμένεται ένα «κύμα επανορθώσεων». Και εν όψει των πολλών εγκλημάτων που διέπραξαν οι Γερμανοί στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, αυτό δεν είναι «ιδιαίτερα μακρινή προοπτική», επισημαίνει.

Αξίζει να σημειωθεί ότι η απόφαση του ιταλικού δικαστηρίου αποτελεί επί της ουσίας δικαίωση του αείμνηστου Γιάννη Σταμούλη, ο οποίος είχε αρχίσει έναν δικαστικό μαραθώνιο κατά του γερμανικού Δημοσίου για τα θύματα του Διστόμου που κράτησε 13 χρόνια.