«Μαθαίνουμε πως επιτυχία είναι η εξουσία»

«Το να υποφέρει ο καλλιτέχνης δεν είναι καλό για την τέχνη» λέει στα «ΝΕΑ» ο ελληνικής καταγωγής Μαρκ Χατζηπατέρας, με αφορμή αναδρομική του έκθεση στην Αθήνα
«Την εποχή που ήμουν φοιτητής ήταν ύποπτο, σχεδόν πρόστυχο, το να είσαι πετυχημένος και να βγάζεις πολλά λεφτά. Από τη δεκαετία του ΄80 και μετά άρχισε να αναπτύσσεται ένα σταρ σύστεμ στον κόσμο της τέχνης. Και εν μέρει χαίρομαι, διότι δεν είμαι πεπεισμένος ότι το να υποφέρει ο καλλιτέχνης είναι καλό για την τέχνη» λέει στα «ΝΕΑ» ο Μαρκ Χατζηπατέρας, ο οποίος βλέπει τρεις δεκαετίες δουλειάς μέσα από τα 200 έργα του – υβριδικές μορφές, γλυπτά, εγκαταστάσεις και ζωγραφική που παίζουν με τον σουρεαλισμό, τον μινιμαλισμό, την αρχιτεκτονική, τα κόμικς, την ποπ αρτ, αλλά και έννοιες όπως η εθνική ταυτότητα και η παγκοσμιοποίηση- που φιλοξενούνται στην αναδρομική έκθεσή του, η οποία εγκαινιάζεται από απόψε στην Πινακοθήκη του Δήμου Αθηναίων σε επιμέλεια Νέλλης Κυριαζή.

Γιατί τώρα και γιατί στην Ελλάδα;

Το 70% των έργων που δείχνω στην αναδρομική- εγκαταστάσεις με άμμο, ολοκαίνουργια πολυεστερικά γλυπτά, παραστατική ζωγραφική- δεν τα έχω παρουσιάσει καθόλου στην Ελλάδα ή ελάχιστα τα έχω δείξει πολύ παλιά, οπότε είναι μια ευκαιρία να γνωρίσει το κοινό τη δουλειά μου εις βάθος. Όσο για τον τόπο αισθάνομαι περισσότερο Έλληνας και για μένα είχε περισσότερο νόημα μια αναδρομική εδώ.

ΙΝFΟ

Αναδρομική έκθεση στην Πινακοθήκη του Δήμου Αθηναίων (Πειραιώς 51, τηλ. 210-
3231.841) από απόψε στις 20.00. Έως 31 Αυγούστου.

Τι άλλαξε στα 30 χρόνια που ασχολείστε με την τέχνη;

Η δική μου γενιά πίστευε ότι μπορεί να αλλάξει τον κόσμο- και ήταν ίσως ανόητο- ενώ σήμερα οι νέοι είναι πιο προσγειωμένοι, αλλά παράλληλα νομίζουν πως το να είσαι καλλιτέχνης σημαίνει πως θα τύχεις αναγνώρισης και θα βγάλεις λεφτά, κι αυτό είναι επικίνδυνο. Το πρόβλημα είναι ότι ο δυτικός κόσμος λέει στους νέους πως επιτυχία είναι η εξουσία, τα λεφτά, η φήμη, τα οποία όμως δεν φέρνουν την ευτυχία. Υπάρχει ένας κυνισμός γύρω από το χρήμα. Κι όμως, αξίζει να είσαι κομμουνιστής έστω και λίγο.

Αν και γόνος μεγάλης εφοπλιστικής οικογένειας υπήρξατε κομμουνιστής;

Δεν εντάχθηκα ποτέ σε κομμουνιστικό ή σε άλλο κόμμα, αλλά ανέκαθεν πίστευα σε μια πιο δίκαιη κοινωνία. Δυστυχώς, όμως, με το πέρασμα του χρόνου διευρύνεται το χάσμα ανάμεσα σε έχοντες και μη και η Ιστορία έδειξε πως ο κομμουνισμός δεν ήταν η απάντηση. Και η σημερινή κατάσταση με τον φασίστα δήμαρχο στη Ρώμη και τον Μπερλουσκόνι πρωθυπουργό δεν μου δίνει και πολλές ελπίδες για το μέλλον, αν και η ελπίδα πεθαίνει τελευταία. Αν πρέπει να πάρω μια ταυτότητα, θα έλεγα ότι είμαι ανθρωπιστής.

Υπάρχουν πράγματα για τα οποία μετανιώνετε;

Όχι. Και όχι επειδή δεν έκανα λάθη. Έκανα, και μάλιστα πολλά, αλλά δεν θα μπορούσα να μην τα έχω κάνει. Έκανα συχνά πράγματα από ανασφάλεια, για να αποδείξω ότι μπορώ να κάνω κι αυτό, κι εκείνο. Χρειάστηκα χρόνο για να καταλάβω πως αν δεν δουλέψω για λίγο, αλλά διαβάσω, ταξιδέψω, μπορεί να είναι εξίσου πολύτιμο. Αλλά ό,τι και να σου πουν, αν δεν είσαι έτοιμος να το ακούσεις… Είναι όπως όταν έφαγα την πρώτη χυλόπιτα. Μπορεί να μου έλεγαν ότι θα μου περάσει, αλλά για μένα η πληροφορία ήταν μηδενική.

Σε μια εποχή ακρίβειας και φτώχειας η τέχνη δεν φαντάζει πολυτέλεια;

Υπάρχουν στιγμές που αισθάνομαι ότι αυτό που κάνω δεν είναι ουσιαστικό. Ειδικά σε μια κοινωνία που τη δέρνει η φτώχεια και η αδικία, θα έλεγε κάποιος πως η τέχνη είναι περιττή. Με το να σωπάσω δεν θα βοηθήσω, αλλά ούτε αυταπατώμαι ότι θα μπορούσα να αλλάξω ουσιαστικά την κατάσταση. Αρκούμαι πως έστω λίγο, για λίγους και για λίγο θα προσφέρω μια μικρή ευχαρίστηση, μια αφορμή για σκέψη, ένα χαμόγελο.

Με μια ματιά

Γεννήθηκε στο Λονδίνο

Έχει εκθέσει από τις ΗΠΑ έως την Ιαπωνία

Έχει φιλοτεχνήσει

3.000 έργα

Το 2002 έργο του τοποθετήθηκε στο Μετρό της Νέας Υόρκης (28η Οδός)

«Ο Ομπάμα έχει φρεσκάδα»

«Η Χίλαρι είναι πολύ έξυπνη και άξια αλλά ανήκει σε μια δυναστεία κι εγώ δεν πιστεύω στις δυναστείες. Θα ήθελα να δω στην εξουσία κάποιον που να έχει μια φρεσκάδα, όπως ο Ομπάμα», λέει ο Μαρκ Χατζηπατέρας που έχει ζήσει 20 χρόνια στη Νέα Υόρκη και έχει άποψη για την αμερικανική πολιτική σκηνή. Και θα αποδεχθεί η αμερικανική κοινωνία έναν έγχρωμο πρόεδρο;
Το έχω σκεφτεί, αλλά δεν θα τον καταδικάσει ο μέσος Αμερικανός, ο οποίος έχει πειστεί ότι ένας έγχρωμος μπορεί να φέρει κάτι νέο και άξιο. Θα τον καταδικάσουν πιθανόν συγκεκριμένα συμφέροντα. Γενικά είμαι αισιόδοξος και πιστεύω πως μπορεί γενικά οι πολιτικοί να είναι μαριονέτες ώς έναν βαθμό, αλλά δεν πιστεύω ότι αυτό είναι απόλυτο. Όπως υπήρξε ένας Γκάντι ή ένας Μάρτιν Λούθερ Κινγκ, μπορεί να υπάρξει και ένας πρόεδρος που θα παίξει θετικό ρόλο και δεν θα είναι καταδικασμένος.