[ Δρόμοι ]

Αν μετρήσουμε…
… τα θύματα της ακρίβειας που μαστίζει την Ευρώπη, σίγουρα θα είναι περισσότερα από τα θύματα όλων μαζί των θεομηνιών που έχουν πλήξει την ήπειρο στα ιστορικά χρόνια. Άλλωστε, τουλάχιστον ένας στους πέντε κατοίκους της ζει σήμερα κάτω από το όριο της φτώχειας. Σημαίνει άραγε αυτό πως αυτά τα θύματα θα πρέπει να σταυρώσουν τα χέρια μοιρολατρικά και να περιμένουν μια θέση στο φτωχοκομείο;

Σε ανάλογες…
… συνθήκες οικονομικής κρίσης, πριν από τριάντα πέντε χρόνια, οι Ιταλοί εργαζόμενοι είχαν σκεφτεί κάτι καλύτερο: την αυτομείωση των τιμών. Μια αυγουστιάτικη Δευτέρα του 1974, εκατοντάδες εργαζόμενοι του Πινερόλο που κατέβηκαν να πάρουν το λεωφορείο για να πάνε στις δουλειές τους στο Τορίνο διαπίστωσαν πως το εισιτήριο είχε αυξηθεί ξαφνικά κατά 30%. Εξοργισμένοι από αυτόν τον εκβιασμό, συνεννοήθηκαν μεταξύ τους και κατέστρωσαν ένα σχέδιο. Την επόμενη κιόλας Δευτέρα, το έθεσαν σε εφαρμογή. Έστησαν πάγκους έξω από τον σταθμό λεωφορείων του Πινερόλο και πανό που έγραφαν: «Μη δεχτείτε να πληρώσετε την αύξηση!». Το σημαντικότερο όμως είναι πως τύπωσαν οι ίδιοι «εναλλακτικά εισιτήρια» που τα πωλούσαν στην παλιά τιμή. Η εταιρεία των λεωφορείων ακινητοποίησε τα οχήματά της κι έτσι οι εργαζόμενοι του Πινερόλο δεν πήγαν εκείνη τη μέρα στις δουλειές τους. Έστειλαν μια αντιπροσωπεία στην εταιρεία και της ζήτησαν να δεχτεί τα «εναλλακτικά εισιτήρια» ώσπου να επαναφέρει την παλιά τιμή. Ύστερα από μερικές μέρες πιέσεων η εταιρεία ανακάλεσε την αύξηση. Αυτή η επιτυχία προκάλεσε ένα κύμα ανυπακοής των πολιτών και σε άλλες περιοχές της χώρας.

Το επόμενο…
… λογικό βήμα για τους εργαζομένους ήταν να εφαρμόσουν την αυτομείωση και σε άλλους τομείς όπως το ηλεκτρικό. Η κρατική εταιρεία ηλεκτρισμού το χρέωνε στα νοικοκυριά πανάκριβα, ενώ εφάρμοζε τιμολόγιο μειωμένο κατά 25% για τους βιομηχάνους. Η πρωτοβουλία των εργαζομένων άρχισε πάλι από τις βιομηχανικές περιοχές του Τορίνου και του Μιλάνου. Συγκρότησαν «επιτροπές αυτομείωσης» οι οποίες μάζευαν τους λογαριασμούς των εργαζομένων. Τύπωναν πάνω τους ένα νέο ποσό μειωμένο κατά 50% και τους πλήρωναν. Ένας σημαντικός παράγοντας της επιτυχίας τους ήταν η υποστήριξη των εργαζομένων στην κρατική εταιρεία ηλεκτρισμού, οι οποίοι αρνούνταν να εκτελέσουν τις εντολές της εταιρείας και να κόψουν το ρεύμα στους απείθαρχους. Μέχρι το τέλος του 1974, χιλιάδες λογαριασμοί είχαν πληρωθεί έτσι σε μεγάλες ιταλικές πόλεις (μόνο στο Τορίνο 140.000). Η εφημερίδα «Λότα Κοντίνουα» έγραφε τότε: «Υπήρξαν στο παρελθόν στη Νάπολη τέτοιες αυτομειώσεις στους λογαριασμούς του νερού, του φυσικού αερίου και του ηλεκτρικού, αλλά ήταν περιορισμένες. Όμως, σήμερα η κατάσταση δείχνει διαφορετική και προσφέρει μια μεγάλη πολιτική δυναμική».

Η πρωτοβουλία…
… εκείνη δεν είχε διάρκεια, κυρίως εξαιτίας της επίσημης συνδικαλιστικής ηγεσίας. Κατακεραύνωσε τους απείθαρχους και προτίμησε την πεπατημένη: τη συνδιαλλαγή με την κυβέρνηση. Όμως, το μόνο που ζητούσαν εκείνοι οι εργαζόμενοι ήταν να πάρουν πίσω ένα μέρος από τον κοινωνικό πλούτο που παράγουν χωρίς ποτέ να τους τον πληρώνει κανείς.