Φαινόμενα

Η πολιτική της αξιοπρέπειας

Μια ιστορία χρεωμένης οικογένειας, από παράδειγμα κατά τη διάρκεια πολιτικού λόγου στη Βουλή, γίνεται τηλεόραση και το νόημά της μεταλλάσσεται από πολιτικό σε φιλανθρωπικό
Oι τηλεοπτικές κάμερες δεν γοητεύονται από την αξιοπρέπεια, τις απωθούν η διακριτικότητα και οι χαμηλοί τόνοι. Κι όμως, για μια στιγμή όλα αυτά έγιναν εξόχως φωτογενή. Χαρακτηριστικά του λόγου και της τηλεοπτικής συμπεριφοράς μιας γυναίκας, με ιστορία παρόμοια με αυτές χιλιάδων δανειοληπτών που βρέθηκαν να χάνουν τα σπίτια τους, η οποία αποτέλεσε και παράδειγμα κατά την αγόρευση στη Βουλή του αρχηγού της αξιωματικής αντιπολίτευσης.

Μια υπόθεση αντιπροσωπευτική και εν τέλει συμβολική μιας δυσοίωνης οικονομίας. Ως εκ τούτου βρέθηκε στα τηλεοπτικά πλατό. Αφηγήθηκε με πλάτη στον φακό την ιστορία για τα 6.000

ευρώ και πώς δεν κατάφερε να αποπληρώσει με τον σύζυγό της το δάνειο και έγιναν έρμαιο δικαστικών επιμελητών και λοιπών παράπλευρων «υπηρεσιών», οι οποίες συντηρούνται από τους δανειολήπτες και δη εκείνους που δυσκολεύονται να αποπληρώνουν τα δάνειά τους.

Μια «βιομηχανία» από αυτές που στήνονται σε αυτόν τον τόπο στο κενό που δημιουργεί η σύγχρονη οργάνωση της ζωής και της οικονομίας, σε έδαφος διαβρωμένο από την ανυπαρξία αξιών και ιδίως αυτής του σεβασμού στην ανθρώπινη ύπαρξη.

Η σκανδαλώδης παροχή δανείων παγιδεύει τον πολίτη σε ένα καθεστώς αναξιοπρέπειας, οδηγώντας τον στην απελπισία. Και το χειρότερο είναι ότι πέφτει θύμα παραπλάνησης, γιατί το δέλεαρ για να δανειστεί είναι η βελτίωση της ποιότητας ζωής του και είναι αυτή που πρώτη θυσιάζει, καθώς το ελάχιστο χρέος μεγεθύνεται ταχύτατα σε μέγιστο για να καταστεί εν τέλει δούλος της τράπεζας, η οποία εκχωρεί προσωπικά δεδομένα του σε εισπρακτικές εταιρείες για να εκβιάσουν την αποπληρωμή.

Ποιος θα το ΄λεγε τότε, που το «αμερικανικό όνειρο» πραγμάτωνε το απόλυτο ιδανικό της ελεύθερης αγοράς και η τηλεόραση από τηλεπαιχνίδια μέχρι διαφημίσεις αντανακλούσε την ευτυχία της κατανάλωσης, ότι θα ερχόταν η στιγμή- πολύ γρήγορα- που όλο αυτό θα μετατρεπόταν σε εφιάλτη. Για τους μελετητές των εξελίξεων, ωστόσο, ήταν αναμενόμενη η διάψευση αφού το «όνειρο» κόστιζε πάρα πολύ ακριβά στην ανθρωπότητα και μάλιστα σε δύο καίριους τομείς.

Ο πρώτος ήταν ο τομέας των ανθρώπινων αξιών, όπου ο άνθρωπος άρχισε να αντιμετωπίζεται ως προϊόν, ήτοι να μετατρέπεται σε είδος προς κατανάλωση.

Και ο δεύτερος τομέας ήταν η χρησιμοποίηση του περιβάλλοντος ως «ελεύθερα διαθέσιμου αγαθού», χρησιμοποίηση απερίσκεπτη.

Πληρώνουμε και τις δύο επιλογές του απόλυτου φιλελευθερισμού, του laisse faire, πολύ ακριβά. Ιδίως στη χώρα μας, με ασθενή την παράδοση του σεβασμού της προσωπικότητας έτσι κι αλλιώς, μια διάσταση του προβλήματος είναι και η προσβλητική αντιμετώπιση των πολιτών, η μετατροπή τους κατά μια έννοια σε «προϊόντα» των τραπεζών. Με την έννοια ότι καθένας που χρωστάει αποτελεί τον χρυσοφόρο πελάτη ενός κυκλώματος από εισπράκτορες έως δικαστικούς επιμελητές και μέχρι αγοραστές ακινήτων σε πλειστηριασμούς. Ένα κύκλωμα κερδοσκοπίας από τα χρέη των άλλων. Ένας κύκλος κανιβαλισμού χωρίς τέλος.


Σύμμαχοι, όχι «χορηγοί» στο δράμα

Η «πλάτη» που εμφανίστηκε στις εκπομπές «Μega Σαββατοκύριακο» και «Κοινωνία ώρα Μega» δεν εξομολογήθηκε απλώς μια προσωπική τραγωδία όμοια με χιλιάδες άλλες, αλλά προκάλεσε μάλλον αμηχανία με την επιμονή της σε μια ξεχασμένη έννοια, την αξιοπρέπεια. Επανέλαβε τη λέξη μία, δύο, τρεις, πολλές φορές σαν να ήταν δύσκολο να την κατανοήσει κανείς. Και αποδείχθηκε πως ήταν, αφού προσφέρθηκαν τηλεθεατές να βοηθήσουν την οικογένεια να αποπληρώσει το δάνειο. Μια αυτόματη αντίδραση λόγω εθισμού στην επιδερμική τηλεφιλανθρωπία, αυτή που έχει καλλιεργηθεί από τηλεμαραθώνιους και αυτιαδοπαπαδάκηδες, όπου το κυνήγι της συγκίνησης σκεπάζει την αιτία του προβλήματος και η λαγνεία του συναισθήματος απομακρύνει την πολιτική επίλυσή του.

«Όχι, δεν βγήκα γι΄ αυτό στην τηλεόραση», απαντάει η φωνή της «πλάτης».

Δεν αναζητούσε «χορηγούς» στο δράμα της. Αναζητούσε κοινωνικούς συμμάχους. Μια διαφορά που η τηλεόραση αδυνατεί να αναγνωρίσει, γι΄ αυτό και δεν είναι η καλύτερη σύμμαχος της πολιτικής που τη χρησιμοποιεί για να ενισχύσει τα επιχειρήματά της. Η τηλεοπτική πολιτική ουδέποτε ευνόησε την πολιτική, καθώς ο ερεθισμός του θυμικού στον οποίο στοχεύει η πρώτη ουδόλως ταυτίζεται με τη διέγερση του πνεύματος που απαιτεί η δεύτερη.