Πράσινοι φόροι

Εκστρατεία «όχι» κατά των μονάδων λιθάνθρακα

ΚΑΤΗΓΟΡΗΜΑΤΙΚΟ «όχι» στις νέες υπό σχεδιασμό λιθανθρακικές μονάδες ηλεκτροπαραγωγής λένε οι κινήσεις πολιτών απ΄ όλα τα μήκη και τα πλάτη της Ελλάδας στo πλαίσιo της Εβδομάδας Κατά του Λιθάνθρακα που άρχισε χθες και θα ολοκληρωθεί στις 18 Μαΐου.

Σε χθεσινή συνέντευξη Τύπου, όπου συμμετείχε και το WWF Ελλάς, ανακοινώθηκε η κεντρική πανελλαδική καμπάνια συλλογής υπογραφών ώστε να μην προχωρήσει κατασκευή μονάδων σε Αστακό Αιτωλοακαρνανίας (600 ΜW), Άσπρα Σπίτια Βοιωτίας (600 ΜW), Λάρυμνα Φθιώτιδας (700-800 ΜW), Αλιβέρι Εύβοιας (700-800 ΜW) και στο Μαντούδι Εύβοιας (460 ΜW). Επιπλέον, καθ΄ όλη τη διάρκεια της Εβδομάδας Κατά του Λιθάνθρακα θα πραγματοποιηθούν εκδηλώσεις κατά περιοχή για την ευαισθητοποίηση των πολιτών. Σημειώνεται ότι με τις νέες αντιρρυπαντικές τεχνολογίες μία λιθανθρακική μονάδα εκπέμπει περίπου 890 γραμμάρια διοξειδίου του άνθρακα ανά παραγόμενη κιλοβατώρα, ενώ ένας σταθμός φυσικού αερίου 400 gr CΟ2/kwh και το αιολικό πάρκο (περιλαμβανομένων των εκπομπών κατά την κατασκευή του) 11 gr CΟ2/kwh.

Ωστόσο ο μεγαλύτερος κίνδυνος για την ποιότητα της ζωής των κατοίκων προκύπτει από τις εκπομπές αιωρούμενων μικροσωματιδίων στους σταθμούς λιθάνθρακα. Χαρακτηριστικό είναι το γεγονός ότι στην Κοζάνη, όπου η ατμοσφαιρική ρύπανση της πόλης ενισχύεται σε μεγάλο βαθμό από τα μικροσωματίδια που εκπέμπουν οι παρακείμενες μονάδες λιγνίτη, οι υπερβάσεις των ορίων ήταν περισσότερες αφού εγκαταστάθηκαν τα νέα ηλεκτροστατικά φίλτρα στους σταθμούς της ΔΕΗ. «Πλέον αναμένουμε με ιδιαίτερο ενδιαφέρον τον νέο μακροχρόνιο ενεργειακό σχεδιασμό που θα εκδώσει το υπουργείο Ανάπτυξης τις επόμενες ημέρες. Ελπίζουμε ότι θα λάβει υπόψη όλες τις δεσμεύσεις της χώρας για την καταπολέμηση της ρύπανσης και της κλιματικής αλλαγής, καθώς και τη θέληση των πολιτών να ζήσουν σε ένα καθαρότερο περιβάλλον. Υπάρχουν άλλες λύσεις», είπε ο κ. Αχιλλέας Πληθάρας, υπεύθυνος εκστρατειών του WWF Ελλάς και συντονιστής της Συμμαχίας Ενάντια στον Λιθάνθρακα.
Αποσπασματικά τα μέτρα

Δεν είναι ολοκληρωμένα τα μέτρα που προτείνει ο Γ. Σουφλιάς και δεν μπορούν να αντιμετωπίσουν αποτελεσματικά το πρόβλημα της ρύπανσης, λένε τρεις ειδικοί, κρίνοντας τις εξαγγελίες του υπουργού ΠΕΧΩΔΕ.

Ενίσχυση των μέσων μεταφοράς
Τα μέτρα αυτά θυμίζουν κάπως το μοντέλο του Λονδίνου, όπου αρχικά είχε μειωθεί η κίνηση των αυτοκινήτων, τώρα όμως έχει αρχίσει να αυξάνεται ξανά.

Κατά περιόδους έχουν αναφερθεί μέτρα που πρέπει οπωσδήποτε να ισχύσουν για την αντιμετώπιση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης στις ελληνικές πόλεις: Αυτά περιλαμβάνουν αυστηρή αστυνόμευση για την παράνομη στάθμευση, η οποία είναι βασική αιτία για το μποτιλιάρισμα, καθώς και έλεγχοι των εκπομπών των αυτοκινήτων και κίνητρα για τη χρήση υβριδικών.

Το σημαντικότερο όμως μέτρο για να μειωθεί η ατμοσφαιρική ρύπανση που προκαλείται από το κυκλοφοριακό είναι η ενίσχυση των μέσων μαζικής μεταφοράς, όπως η επέκταση των γραμμών του μετρό και η δημιουργία νέων γραμμών τραμ.

Απουσιάζουν οι ελεγκτικοί μηχανισμοί
Τα μέτρα που ανακοινώθηκαν είναι τα προφανή που θα περίμενε κάποιος. Τα περιβαλλοντικά τέλη των αυτοκινήτων είναι προς τη σωστή κατεύθυνση, τα διόδια επίσης. Δεν πρόκειται όμως για ολοκληρωμένα μέτρα που μπορούν επί της ουσίας να αντιμετωπίσουν αποτελεσματικά το πρόβλημα. Ενώ δεν έχουμε τα πιο πολλά κατά κεφαλήν αυτοκίνητα στην Ευρώπη, λείπει βασικό πακέτο μέτρων που προωθεί τα μέσα μεταφοράς και τη μείωση χρήσης του αυτοκινήτου. Και πουθενά δεν αναφέρονται περιοχές αποκλεισμού χρήσης αυτοκινήτου.

Ένα βασικό κομμάτι που δεν θίγεται, είναι αυτό των ελεγκτικών μηχανισμών: Η ρύπανση από βενζόλιο που οφείλεται σχεδόν κατ΄ αποκλειστικότητα στους χαλασμένους καταλύτες, πώς θα αντιμετωπιστεί αν δεν υπάρχουν ελεγκτές; Ίσως χρειάζονται κίνητρα για την αλλαγή των καταλυτών- ένα πανάκριβο, όμως χρήσιμο μέτρο για την αντιμετώπιση της ρύπανσης από βενζόλιο. Ωστόσο, αν δεν υπάρξουν οι ελεγκτικοί μηχανισμοί, απλώς έπειτα από δέκα χρόνια θα μιλάμε για το επόμενο πρόγραμμα απόσυρσης.

Όσον αφορά στη θέρμανση των κατοικιών, θα περίμενα ύστερα από τόσα χρόνια, να μιλάει ο υπουργός και για υποχρεωτική εγκατάσταση ηλιακών θερμοσιφώνων, των οποίων το νερό μπορεί να χρησιμοποιηθεί και σε θερμαντικά σώματα. Και στο ζήτημα της ενεργειακής ταυτότητας των κτιρίων έχουμε μείνει πολύ πίσω, καθώς ήδη έχει αρχίσει η διαδικασία παραπομπής της Ελλάδας. Εμείς τώρα συζητάμε για το σχέδιο νόμου, το οποίο όμως αφήνει κενά στα σημείακλειδιά, όπως η έκδοση κανονισμού ενεργειακής απόδοσης των κτιρίων, οι απαιτήσεις ενεργειακής απόδοσης των κτιρίων, τα προσόντα και η διαπίστευση των ενεργειακών επιθεωρητών, και πολλά ακόμη.

Πρόκειται περισσότερο για αστυνομικά μέτρα ή την απάντησή του στην Ε.Ε. που κινεί διαδικασίες εναντίον της χώρας για την ατμοσφαιρική ρύπανση. Αφού όμως παίρνουμε μέτρα, ας τα πάρουμε κανονικά.

Πού πήγαν τα χρήματα του πράσινου ταμείου;
Ήταν 1990 όταν επιβλήθηκε το γνωστό τάλιρο από τα έσοδα στο λίτρο βενζίνης να πηγαίνει στο ΕΤΕΡΠΣ, το μοναδικό πράσινο ταμείο που έχουμε μέχρι σήμερα και το οποίο, υποτίθεται, θα αξιοποιείτο για περιβαλλοντικές δράσεις.

Από τότε έχουν περάσει 18 χρόνια και ακόμα δεν έχει δώσει κανείς το λογαριασμό τι απέγιναν όλα αυτά τα χρήματα. Πόσα πήγαν για περιβαλλοντικά έργα, πόσα δεν πήγαν, τι ακριβώς έγινε…

Δεν έχουμε αντίρρηση να μπουν περιβαλλοντικά τέλη, αλλά το θέμα είναι να πηγαίνουν τα χρήματα για τον σκοπό για τον οποίο εξαγγέλλονται.

Γιατί δεν παίρνονται μέτρα να υποκατασταθούν τα ταξί με αντίστοιχα υβριδικά ή χαμηλών εκπομπών ρύπων, αφού είναι γνωστό ότι το 25% των μικροσωματιδίων από το κυκλοφοριακό προέρχονται από αυτά;

Πρόκειται σαφώς για αποσπασματικά μέτρα και πρέπει οπωσδήποτε να υπάρξει ολοκληρωμένη αντιμετώπιση του προβλήματος σε συνεργασία με τα υπουργεία Μεταφορών και Οικονομικών. Δεν πάσχουμε από μέτρα. Πάσχουμε από την εφαρμογή τους…


Πράσινος δακτύλιος, διόδια και απόσυρση

Σε «πράσινη» επίθεση κατά των τζιπ, αλλά και των παλιών ρυπογόνων αυτοκινήτων- για τα οποία εισηγείται την απόσυρσή τους- προχώρησε χθες ο υπουργός ΠΕΧΩΔΕ κ. Γιώργος Σουφλιάς παρουσιάζοντας τα μέτρα του ΥΠΕΧΩΔΕ για την καταπολέμηση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης.

Στα σχέδια Σουφλιά- λίγες ημέρες μετά την κόκκινη κάρτα από το Κιότο- περιλαμβάνονται ακόμη η επιβολή περιβαλλοντικών τελών κυκλοφορίας αλλά και διοδίων στις πόλεις, τα οποία θα διαμορφώνονται ανάλογα με τη ρύπανση που θα προκαλούν οι κινητήρες. Επίσης, η δημιουργία ενός νέου πράσινου δακτυλίου, στον οποίο θα κινούνται ελεύθερα μόνο τα υβριδικά αυτοκίνητα και όσα έχουν χαμηλές εκπομπές ρύπων, αλλά και

ΨΥΧΡΗ ΥΠΟΔΟΧΗ

των προτάσεων Σουφλιά από το υπουργείο Οικονομικών: Περιμένουμε τις επίσημες προτάσεις και θα δούμε το κόστος…

η υποχρεωτική αλλαγή μέσα σε διάστημα 3 χρόνων των καυστήρων πετρελαίου στις πολυκατοικίες με καυστήρες φυσικού αερίου.

Την ίδια ώρα, με την ανακοίνωση του πακέτου μέτρων στο οποίο κυριαρχεί η λογική «ο ρυπαίνων πληρώνει», ο υπουργός ΠΕΧΩΔΕ, αφού ξεκαθάρισε ότι θα προηγηθεί διαβούλευση, έριξε το μπαλάκι στο υπουργείο Οικονομικών για το αν μπορεί να ισχύσει το μέτρο της απόσυρσης των παλαιών Ι.Χ. αυτοκινήτων. Όπως είπε, «αν ολοκληρωθεί η διαβούλευση με εξαίρεση την απόσυρση, τα μέτρα μπορεί να εφαρμοστούν μέσα στη διετία 2009-2010». Και συνέχισε: «Εάν ο κ. Αλογοσκούφης διαπιστώσει ότι δεν υπάρχουν τα χρήματα για την απόσυρση, τι μπορώ να κάνω εγώ; Να του υποδείξω να βρει ένα χρυσωρυχείο;».

Ιδιαίτερα ψυχρή ήταν η υποδοχή των προτάσεων Σουφλιά από το υπουργείο Οικονομικών: Περιμένουμε τις επίσημες προτάσεις του ΥΠΕΧΩΔΕ και θα τις αξιολογήσουμε με βάση και το κόστος που συνεπάγεται η περιβαλλοντική πολιτική, έλεγαν κύκλοι του υπουργείου Οικονομίας. «Όχι στα πετρελαιοκίνητα»
Ο κ. Σουφλιάς πάντως, έκλεισε το θέμα για τα πετρελαιοκίνητα Ι.Χ., λέγοντας «ότι δεν μπορούμε να επιτρέψουμε την πετρελαιοκίνηση σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη, αν προηγουμένως δεν καταπολεμηθούν τα μικροσωματίδια που σε μεγάλο βαθμό οφείλονται στα καυσαέρια των πετρελαιοκίνητων αυτοκινήτων». Έριξε επίσης το μπαλάκι και στους δήμους, για τους οποίους είπε ότι «θα πρέπει οι ίδιοι να αποφασίσουν στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων τους αν θα επιβάλουν πράσινο δακτύλιο και διόδια στο κέντρο των πόλεων». Το βασικότερο μέτρο είναι η περιβαλλοντική κατάταξη των οχημάτων όλων των κατηγοριών (επιβατηγών, φορτηγών, λεωφορείων και μοτοσυκλετών), όχι με βάση τον κυβισμό- όπως ισχύει σήμερα- αλλά με βάση την περιβαλλοντική επιβάρυνση που θα προκύπτει από την κάρτα καυσαερίων, αλλά και τις προδιαγραφές του κατασκευαστή. Σύμφωνα με το ΥΠΕΧΩΔΕ, πάνω από το 70% της ατμοσφαιρικής ρύπανσης οφείλεται στους ρύπους που εκπέμπουν όλα τα οχήματα.

Μεγαλύτερος ο πράσινος δακτύλιος
Σε ό,τι αφορά τον πράσινο δακτύλιο, ο κ. Σουφλιάς δεν ξεκαθάρισε χθες αν θα καλύπτει την ίδια έκταση που καλύπτει σήμερα, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο να είναι και μεγαλύτερος. Όπως είπε, θα υπάρξει ειδική μελέτη σε συνεργασία με τον Δήμο Αθηναίων.

Τα μέτρα προβλέπουν ακόμη, οι χρεώσεις των διοδίων να είναι ανάλογες με την περιβαλλοντική ρύπανση, ενώ για την ελεγχόμενη στάθμευση προτείνεται να είναι φθηνή για τα καθαρά Ι.Χ. και ακριβή για όσα οχήματα ρυπαίνουν. Η προμήθεια του σήματος των περιβαλλοντικών τελών κυκλοφορίας θα πραγματοποιείται όπως και σήμερα στο τέλος κάθε χρόνου από πιστοποιημένα σημεία συναλλαγής- τράπεζες- με απαραίτητη προϋπόθεση την προσκόμιση της κάρτας ελέγχου καυσαερίων του οχήματος. Στη μελέτη επισημαίνεται ότι έτσι θα ενισχυθεί το μέτρο με την κάρτα καυσαερίων, αφού υπολογίζεται ότι σήμερα τα μισά από τα οχήματα δεν την εκδίδουν.


Υποχρεωτική αλλαγή καυστήρων – φυσικό αέριο μέσα σε τρία χρόνια

Η ΜΕΛΕΤΗ του ΥΠΕΧΩΔΕ προτείνει την υποχρεωτική αλλαγή των καυστήρων πετρελαίου με καυστήρες φυσικού αερίου μέσα σε διάστημα 3 χρόνων από τη διέλευση αγωγού και τη διαπιστωμένη δυνατότητα σύνδεσης με κάθε οικοδομή. Κάτι τέτοιο συνεπάγεται συνολικό κόστος που ξεπερνά τις 4.000 ευρώ για μια πολυκατοικία 10 διαμερισμάτων.

Προβλέπεται επίσης αύξηση των ελέγχων, ενώ μεγάλο βάρος πέφτει στην εφαρμογή των προδιαγραφών για την ενεργειακή απόδοση των κτιρίων.

Όπως επισημαίνεται στη μελέτη που εκπονήθηκε για λογαριασμό του ΥΠΕΧΩΔΕ, οι πόλεις με τη μεγαλύτερη ατμοσφαιρική ρύπανση είναι η Αθήνα, η Θεσσαλονίκη, η Πάτρα, ο Βόλος, η Λάρισα, το Ηράκλειο, η Κοζάνη, τα Χανιά, τα Ιωάννινα και η Καβάλα.