Συνέντευξη

«Η επιτυχία είναι μεγάλο σχολείο»

Για τον κορεσμό από…
Μιχάλη Χατζηγιάννη και τη μουσική που «σήμερα δεν είναι τέχνη αλλά προϊόν που πρέπει να πλασαριστεί με τους νόμους της αγοράς» μιλάει ο Μιχάλης Χατζηγιάννης
Λίγο πριν πάω στο ραντεβού μας, ψαχουλεύω στο Ιnternet, ρίχνοντας ματιές στα (δεκάδες) σάιτ για τον Μιχάλη Χατζηγιάννη. Σ΄ ένα από αυτά (που φέρει το όνομα «Όχι άλλο Μιχάλη Χατζηγιάννη») ο blogger καταλήγει ότι θα πρωτοστατήσει στη δημιουργία του Συλλόγου Ο.Α.Μ.Χ. (Όχι Άλλο Μιχάλη Χατζηγιάννη) γιατί τον ενοχλεί αφάνταστα αυτή η «υπερπροσφορά που υπάρχει στα media στο προϊόν «Χατζηγιάννης».

Το εν λόγω σχόλιο δεν είναι και για να μας εκπλήσσει. Είναι μια πραγματικότητα που έχει περάσει πολλές φορές και μέσα από τα δικά μας πηγαδάκια κι έχει βάλει φωτιά σε ολονύχτιες συζητήσεις και κόντρες. Μιχάλης Χατζηγιάννης, ο αγαπημένος του ΟΤΕ, των ραδιοφώνων, των βραβείων Αρίων, των μεγάλων συναυλιών (το μόνο σίγουρο όνομα για να έχουν και οι δήμοι κέρδος), της ελληνικής δισκογραφίας. Εδώ η κρίση (η δισκογραφική)… σκόνταψε στην εξώπορτα. Γύρω γύρω αποκαΐδια, κι ο Χατζηγιάννης κάθεται σε έναν θρόνο από χρυσούς και πλατινένιους. «Δεν υπάρχει κρίση στη δισκογραφία», θα μου πει σε λίγο. «Κρίση σε καλό τραγούδι υπάρχει».

Γελάει εύκολα, απαντάει εύστοχα, αλλά δεν αφήνεται εντελώς στη χαλαρότητα μιας κουβέντας που μπορεί και να τον εκθέσει. Ο λόγος του προσεγμένος με μαθηματική αυστηρότητα. Οικείος, ευχάριστος, με χιούμορόσο πρέπει. Γλυκός- όσο πρέπει. Θυμόμαστε τα πρώτα του χρόνια στην Ελλάδα, τις συνεργασίες του, το πόσο ξεκάθαρος ήταν ο στόχος του («καλό ποπ τραγούδι»)

από την πρώτη μέρα που πάτησε το πόδι του στην Αθήνα. Όσο περνάει η ώρα τόσο ξεκαθαρίζει εκείνη η πρώτη πρώτη εντύπωση που είχα σχηματίσει 9 χρόνια πριν (και που τελικά δύσκολα αλλάζει): Το τοπίο εντός του δεν είναι καθόλου ποπ (σκέφτομαι). Δωρικό πράγμα, σίγουρο. Με στόχο. Και με όλη τη φόρα των 29 του χρόνων που έχουν περάσει μέσα από χιλιάδες χειροκροτήματα και απανωτές επιτυχίες. Τόση φόρα, τόση σιγουριά, τόση αποδοχή, είναι να τα φoβάσαι…

«Σίγουρα η επιτυχία, όπως και η αποτυχία είναι μεγάλα σχολεία», λέει κάποια στιγμή.

Ποια αποτυχία; Για την επιτυχία πες μας – τις σκοτεινές της πλευρές…

Χάνεις σιγά σιγά τον προσωπικό σου χρόνο. Και είναι και κάτι άλλο. Επειδή όλο αυτό μπορεί να σε συνεπάρει και να σε απογειώσει, μπορεί να χάσεις επαφή με το τι πραγματικά συμβαίνει γύρω σου- ό,τι χειρότερο για έναν καλλιτέχνη.

Έχει φτάσει στα δικά σου αυτιά αυτό που έχουμε νιώσει κι εμείς; Αυτό το «αρκετά πια με Μιχάλη Χατζηγιάννη»;

Ό,τι σε φτάνει σε σημείο κορεσμού έχει αρνητική επίπτωση, το παθαίνω κι εγώ. Αλλά το πόσο παίζεται ένα τραγούδι, είναι κάτι που δεν εξαρτάται από μένα. Δεν δημιουργώ εγώ τις επιτυχίες, ο κόσμος τις δημιουργεί.

Είναι τόσο αυθόρμητα τα πράγματα;

Ούτε τόσο ελεγχόμενα όσο πιστεύουν μερικοί. Γιατί αν ήταν τόσο ελεγχόμενα, τότε γιατί να πηγαίνει η δι σκογραφία απ΄ το κακό στο χειρότερο; Πάντως, αισθάνεσαι ότι η επιτυχία που έχει σήμερα ένας καλλιτέχνης μεταφράζεται εντελώς διαφορετικά απ΄ ό,τι στο παρελθόν; Ένας δυνατός χορηγός δίπλα σου αλλάζει πολύ τις ισορροπίες δυνάμεων…

Στην περίπτωσή μου υπήρχε αυτή η δύναμη πολύ πριν εμφανιστεί ο χορηγός και η ενίσχυση από τη διαφήμιση. Σίγουρα τα «μαρκετινίστικα» θέματα έχουν μπει στη μουσική πολύ γερά παντού κι εμείς εδώ στην Ελλάδα δεν εξαιρούμαστε. Το θέμα είναι να μην αφήσεις τον άλλο να σου αλλάξει προορισμό, να σου καθορίσει το παιχνίδι.

Δεν διαβρώνεται κανείς εκ των έσω;

Κι αν στον επόμενο δίσκο σου ήθελες να κάνεις κάτι τελείως κόντρα, που δεν συνάδει με το ποπ προφίλ σου, θα το τολμούσες; Παραδοσιακά τραγούδια ας πούμε.. Έχω κάνει δική μου παραγωγή με δημοτικά κι έχει δοθεί μαζί με το «Βήμα». Κι έχω κι άλλα που θα κυκλοφορήσουν στο μέλλον. Όπως καταλαβαίνεις, δεν με νοιάζει τι κάνουν οι ποπ τραγουδιστές…. Και νομίζω ότι είναι η κατάλληλη στιγμή να κάνω κάτι διαφορετικό. Τη στιγμή που όλοι περιμένουν κάτι δεδομένο, να τα ανατρέψω όλα και να πάω αλλού.

«Ακόμα και τα καλύτερά μας CD αν τα ακούσεις δίπλα στα ξένα έχουν τρομερή διαφορά. Είμαστε της ξεπέτας»

«Είμαστε της ξεπέτας»

Ενώ η συζήτηση τρέχει και ώρες ώρες πάει να θίξει τα κακώς κείμενα θα τον ακούσω να μου λέει ότι «το σύστημα είναι διαβρωμένο εκ των έσω, η μουσική σήμερα δεν είναι μια τέχνη αλλά ένα προϊόν ευρείας κατανάλωσης που πρέπει να πλασαριστεί σύμφωνα με τους νόμους που κυριαρχούν στην αγορά». Δεν είσαι κι εσύ μέρος αυτού του παιχνιδιού;

Δεν μπορώ να πω ότι το αποφεύγω εντελώς, γιατί εφόσον αυτός είναι ο δρόμος κάπου εκεί μέσα περνάω κι εγώ.

Όμως ο τρόπος που δουλεύω, τουλάχιστον το πρωτογενές υλικό, έχει να κάνει μαζί μου, με τη δική μου αισθητική, με τους δικούς μου στόχους.

Η ελληνική νοοτροπία και η ελληνική μουσική πραγματικότητα στο σκαμνί. «Ό,τι κάνουμε, το κάνουμε με μια απίστευτη ευκολία», λέει. «Είμαστε της ξεπέτας. Ακόμα και τα καλύτερά μας δείγματα (CD) αν τα ακούσεις δίπλα στα ξένα έχουν τρομερή διαφορά».

Γιατί; Δεν υπάρχουν παραγωγοί; Δεν δουλεύουν καλά τα στούντιο; Είναι λάθος η νοοτροπία;

Ότι δεν υπάρχουν παραγωγοί είναι γνωστό.

Αυτόνομες προσπάθειες υπάρχουν από κάποιους καλλιτέχνες που νοιάζονται για τη δουλειά τους περισσότερο. Το μέτριο εδώ είναι υπεραρκετό…


«Είχα ανάγκη να δουλέψω και να ζήσω»

Αναρωτιέμαι δυνατά: Ένας Χατζηγιάννης που τα τελευταία χρόνια έχει δώσει τραγούδια του ακόμα και στα δυνατά ονόματα του έντεχνου, όπως λ.χ.

Αρβανιτάκη, Νταλάρα, Γλυκερία- που αποδέχτηκαν προφανώς το γεγονός ότι η εποχή μας εκτιμάει ιδιαίτερα τη χατζηγιαννική «γραφή»,- που η διαπραγματευτική του ικανότητα στον χώρο του δίνει την ευχέρεια και την ελευθερία να κάνει ό,τι θέλει, γιατί διάλεξε να εμφανίζεται μαζί με λαϊκά ονόματα σε μεγάλες πίστες της Αθήνας; Καλλιτεχνικά κέρδισε κάτι;

«Πέρα από μια εμπειρία δεν μου έχει δώσει κάτι. Ήταν μια ευκαιρία να γνωρίσω κι αυτού του είδους τη διασκέδαση. Τώρα πια κατάλαβα ότι θέλω πιο μικρούς χώρους, πιο ακουστικά πράγματα…».

Που σημαίνει ότι τελείωσαν οι πίστες; Αυτή την περίοδο της ζωής μου δεν θα κάνω κάτι αντίστοιχο…

Το χρήμα είναι κίνητρο; Σαφώς και είναι. Ξέρεις κανέναν να θέλει να δουλέψει τζάμπα; Όμως σήμερα οι αποφάσεις μου δεν επηρεάζονται απ΄ αυτό. Ναι, το έκανα. Γιατί είχα ανάγκη να δουλέψω και να ζήσω. Τώρα θέλω την αίσθηση της παρέας, μια ατμόσφαιρα όπως στα underground club του Λονδίνου- κάτι που έκανα παλιά και μου άρεσε. Αυτό θα επαναλάβω και τώρα, γιατί μου έχει λείψει.