Η τέχνη δεν δείχνει αισιοδοξία για το περιβάλλον μας

Πριν από μερικές δεκαετίες, μια έκθεση με τίτλο «Ο άνθρωπος του 21ου αιώνα» πιθανόν να περιελάμβανε φουτουριστικά σχέδια που θα μιλούσαν για μια νέα εποχή μέσα από το πρίσμα της επιστημονικής φαντασίας. Σήμερα, ένας από τους πρωτοποριακούς Ιάπωνες δημιουργούς και σχεδιαστές μόδας, ο Ιssey Μiyake, διευθύνει στο Τόκιο μια έκθεση με αυτόν τον τίτλο. Όμως στα εντυπωσιακά εικαστικά περιβάλλοντα της έκθεσης αμφισβητείται η αισιοδοξία για τον νέο αιώνα. Τα έργα γλυπτικής και ζωγραφικής, οι κατασκευές και τα αντικείμενα ντιζάιν σηματοδοτούν κυρίως μια κρίση του πολιτισμού από τις καταστροφές του περιβάλλοντος.
Η έκθεση, που θα διαρκέσει μέχρι τις 6 Ιουλίου, συνδιοργανώνεται από το Ίδρυμα Μιγιάκε και το 21-21 Design Sight: ένα εργαστήρι ντιζάιν, που στεγάζεται σε κτίριο του υπερσύγχρονου οικοδομικού συμπλέγματος Τόκιο Μίνταουν Γκάρντεν. Σχεδιασμένο από τον Ιάπωνα αρχιτέκτονα Ταντάο Άντο, το μινιμαλιστικό αρχιτεκτόνημα, έτσι καθώς είναι χαμηλό και ξετυλίγεται κατά μήκος ενός υπαίθριου χώρου, έρχεται σε αντίθεση με τα γύρω πανύψηλα συγκροτήματα. Για την κατασκευή του έχει χρησιμοποιηθεί μονοκόμματο φύλλο από ατσάλι που εναρμονίζεται με τη φιλοσοφία του ΑΡΟC (Α Ρiece Οf Cloth- την τεχνοτροπία σχεδιασμού που εισήγαγε ο Μιγιάκε και η οποία με τη χρήση ψηφιακής τεχνολογίας κάνει δυνατή την παραγωγή ενός ρούχου από μονοκόμματο ύφασμα χωρίς να απαιτείται κόψιμο ή ράψιμο).
Αναφορές στη φύση, στις μυθολογίες, στα παραμύθια και την ιαπωνική παράδοση ανακαλύπτει ο επισκέπτης διασχίζοντας τα διαδοχικά εικαστικά περιβάλλοντα, άλλοτε άπλετα φωτισμένα κι άλλοτε βυθισμένα σε υποβλητικό σκοτάδι. Φυτά και ζώα, δράκοι και ρομπότ εναλλάσσονται μέσα σε μυστηριακούς χώρους όπου το χειροποίητο έρχεται σε αντίθεση με τις μηχανές, με την προηγμένη τεχνολογία, με το φανταστικό. Ο καλλιτέχνης Ντούι Σέιντ, που σχεδίασε την έκθεση και το δρομολόγιο του θεατή ειδικά για το κτίριο του 21-21 Ντιζάιν Σάιτ, είχε κατά νου ένα δρόμο φιλοσοφικού στοχασμού με στοιχεία από βουδιστικές πηγές.
Ο ίδιος ο Μιγιάκε συμμετέχει στην έκθεση με ένα installation από ανακυκλωμένο χαρτί. Ο θεατής κινείται στο εσωτερικό του σαν μέσα σε σκηνικό θεάτρου. Η θεαματική εγκατάσταση «Ο μύθος του 21ου αιώνα» παρουσιάζει ένα δράκο που επιτίθεται σε οκτώ παρθένες. Εμπνευσμένη από την ιαπωνική μυθολογία και την «Ιεροτελεστία της άνοιξης» του Στραβίνσκι, πραγματεύεται τον φόβο της περιβαλλοντικής κατάρρευσης.
Η ομάδα σχεδιαστών Ιssey Μiyake Creative Room χρησιμοποιεί εξαρτήματα από τις ηλεκτρικές συσκευές Dyson και κατασκευάζει μανεκέν τα οποία ντύνει με ρούχα από τη φετινή συλλογή Μιγιάκε. Με χαρτί, πατρόν και μηχανικά ανδρείκελα πίσω από μαύρο τούλι, στήνεται ένας μελλοντικός κόσμος του ενδύματος που χαρακτηρίζεται από τα έντονα χρώματα και τις μηχανοποιημένες φιγούρες. Στην κεντρική αίθουσα πρωτοστατεί το πλισαρισμένο ύφασμα: ξετυλίγεται στον τοίχο σαν να ήταν το ρολό ενός πίνακα ζωγραφικής. Ρολά υφάσματος τοποθετημένα εξάλλου στον χώρο παραπέμπουν σε κορμούς δέντρων την ώρα που ξεφλουδίζονται. Η εταιρεία σχεδιασμού Νendo παρουσιάζει την «cabbage chair», ιδιότυπη καρέκλα φτιαγμένη από στρώσεις χαρτιού που περισσεύουν από τη διαδικασία πλισαρίσματος της σειράς Ρleats Ρlease του Μιγιάκε.
Ξεχωρίζουν τρεις ειδικές συμμετοχές: Του γλύπτη Ισάμου Νογκούτσι, που παρουσιάζει ένα γυμνό ανδρικό σώμα ζωγραφισμένο με μελάνι και παραδοσιακή τεχνική. Του Ρον Αράντ, με το φωτιστικό «Ρizza Κobra», όπου χρησιμοποιεί LΕD που ξεκινάει από μια απλή επίπεδη κατασκευή σε κουτί πίτσας. Και του Τιμ Ηawkinson, που ένας δράκος του ζωγραφισμένος με μελάνι πάνω σε ευτελή υλικά κρέμεται στην είσοδο.
LΙΝΚ:














