Τα γαϊδουράκια και η σοφία τους

Κοινωνιολόγος και γεωγράφος, δραστήριο μέλος της ιντελιγκέντσιας του Μανχάταν, ο Άντι Μέριφιλντ τα άφησε όλα πίσω για μια πιο ήσυχη ζωή. Η ακαδημαϊκή καριέρα, η καταξίωση και η επιτυχία δεν του έλεγαν τίποτα πια. Αναχώρησε για ένα ταξίδι στη γαλλική επαρχία. Εκεί γνώρισε τον συμπαθητικό γάιδαρο που έμελλε να γίνει και ο πρωταγωνιστής του νέου του βιβλίου- και, κατά μία έννοια, ολόκληρης της ζωής του.

Όλα άρχισαν πριν από δύο χρόνια. Τότε που ο Μέριφιλντ έκανε την πρώτη του βόλτα στην Οτ Λουάρ συντροφιά με τον Gribouille- τον Χαζούλη. Σε πείσμα του ονόματός του, ο γαϊδουράκος «έπεισε» εκείνη τη μέρα τον Άγγλο καθηγητή να δει τον κόσμο με άλλο μάτι. «Ήταν σαν ένα ονειροπόλημα, μια επιβράδυνση στους εσωτερικούς ρυθμούς μου.

Ένιωθα να επικοινωνώ μαζί του. Ήμασταν στο δάσος, έκανε ζέστη και ο Χαζούλης σταματούσε συνεχώς για να φάει. Αυτό βέβαια είναι λίγο εκνευριστικό, αλλά μετά συνειδητοποιείς πως αυτό είναι το θέμα. Μαθαίνεις πώς να απολαμβάνεις τη στιγμή, τη στιγμή που είσαι απόλυτα ήσυχος, κάτι που δεν είναι εύκολο πια». Τo βιβλίο που ακολούθησε, «Η σοφία των γαϊδουριών», είναι στην ουσία η λογοτεχνική μεταφορά εκείνης της βόλτας, ένας στοχασμός πάνω στους αργούς ρυθμούς ζωής, στην απόρριψη της ταχύτητας, του στρες και του θορύβου της πόλης. «Χωρίς να θέλω να κάνω κήρυγμα, το βιβλίο αυτό είναι μια μεταφορά για το πώς θα έπρεπε να ζούμε. Τα γαϊδουράκια, τα ταπεινά αυτά πλάσματα, έχουν πολλά να μας διδάξουν».

Αναζητήσεις. Ο 47χρονος Άντι Μέριφιλντ παράτησε μια υποσχόμενη ακαδημαϊκή καριέρα στην Οξφόρδη και στη συνέχεια στη Νέα Υόρκη, για να ζήσει στη γαλλική επαρχία. «Δεν θέλω να δραματοποιώ τα πράγματα, αλλά βρίσκω τον κόσμο δύσκολο», ομολογεί. Πρώτα πήγε στην Άνω Σαβοΐα, ενώ η σύζυγός του εργαζόταν στη Γενεύη και στη συνέχεια στην Οτ Λουάρ. «Μόνο νεκρή θα ζήσω εκεί» του είπε στην αρχή. Τελικά, όμως, την έπεισε. Ο μικρός οικισμός τον οποίο διάλεξαν έχει μόλις εννέα κατοίκους. Οι τρεις από αυτούς είναι ο Άντι, η γυναίκα του, Κορίνα, και η μικρή τους κόρη. «Στην αρχή ήταν πολύ δύσκολα», θυμάται. Μετά άρχισε να ενθουσιάζεται με τα γαϊδουράκια.

«Η παρουσία τους σου προσφέρει ένα είδος παρηγοριάς. Ίσως είναι αυτή η αίσθηση της γαλήνης που αποπνέουν, της ειρήνης με τον εαυτό τους και τον κόσμο. Ήμουν ανυπόμονος άνθρωπος αλλά τα γαϊδουράκια σε κάνουν υπομονετικό, ήρεμο, ευαίσθητο. Όπως και τα χρόνια που περνούν. Ύστερα, είναι και η τρυφερότητα. Είναι πολύ τρυφερά. Κατανοούν. Με τα άλογα είναι αλλιώς τα πράγματα. Είναι περισσότερο νευρικά. Δεν είναι τυχαίο που συχνά βάζουν γαϊδούρια στον ίδιο στάβλο με νευρικά άλογα. Κι έπειτα, το άλογο πρέπει να το εκπαιδεύσεις, αλλά με το γαϊδούρι, όταν θέλεις κάτι, πρέπει να του το εξηγήσεις».

TA NEA on line

Μάθετε περισσότερα για το βιβλίο του Άντι Μέριφιλντ εδώ.

«Νιώθω, άρα υπάρχω»

«Αυτό το βιβλίο δεν απευθύνεται σε όλους» λέει. «Δεν έχει πλοκή, δεν προχωρεί γρήγορα, δεν καταλήγει πουθενά. Αλλά αυτή είναι η ουσία». Εγκαταλείποντας τις μαρξιστικές βιογραφίες, ο καθηγητής Κοινωνιολογίας προετοιμάστηκε για τις επιθέσεις που θα δεχόταν. «Οι πρώην συνάδελφοί μου θα σκέφτονται τώρα πως είμαι μια χαμένη υπόθεση, όμως είναι υπέροχο να είσαι μια χαμένη υπόθεση γιατί έτσι βρίσκεις νέες υποθέσεις». Γι΄ αυτό και δεν κοιτάει πίσω. «Νομίζω ότι δεν θα πάω ποτέ ξανά στη Νέα Υόρκη. Δεν είναι αυτός ο κόσμος μου πια». Συμβολικά, σαν για να επισφραγίσει την απόφασή του, παρέδωσε την πράσινη κάρτα του στο αμερικανικό προξενείο της Λυών: «Κανείς στο παρελθόν δεν το είχε κάνει». «Το “σκέφτομαι, άρα υπάρχω” του Καρτέσιου, έχει γίνει για μένα “νιώθω, άρα υπάρχω”». Στη «Φάρμα των Ζώων» του Όργουελ, ο γαϊδαράκος Μπέντζαμιν είναι το πιο έξυπνο από όλα τα ζώα και ποτέ δεν «χάβει» την επανάσταση. «Εδώ βρίσκεται το νόημα της ζωής», επιμένει ο Μέριφιλντ. «Όχι σε αφηρημένες πολιτικές αλλά στο να έχεις κάποιον να σου χαϊδέψει την πλάτη, μια ηλιόλουστη μέρα σε ένα λιβάδι».
Στην Ελλάδα

● ΜΕ ΑΝΗΣΥΧΗΤΙΚΟΥΣ ρυθμούς μειώνονται στη χώρα μας τα γαϊδουράκια. Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία, ο πληθυσμός τους μειώνεται κάθε χρόνο κατά 4.000-5.000 ● ΑΠΟ 127.373

γαϊδούρια που υπήρχαν στην Ελλάδα το 1990, είχαν απομείνει λιγότερα από 45.000 το 2005 ● ΤΟ 2003 είχαν καταμετρηθεί στην Αττική μόλις 180 γαϊδούρια. Όλως περιέργως όμως, σε περιοχές όπως ο Έβρος, τα Γιαννιτσά και η Ορεστιάδα ο αριθμός τους ήταν ακόμα μικρότερος ● ΤΟ 2007, πραγματοποιήθηκε στην Ύδρα διεθνές συνέδριο για τη σημασία του γαϊδάρου στη μεσογειακή κουλτούρα ● ΟΡΓΑΝΩΣΕΙΣ για την προστασία των συμπαθών τετράποδων έχουν δημιουργηθεί σε όλο τον κόσμο. Στην Κέρκυρα, Βρετανοί και Γερμανοί φιλόζωοι έχουν δημιουργήσει ένα κέντρο σωτηρίας γαϊδουριών (http://www. corfudonkeys. com)