Χρήμα / Κόσμος

Το φάντασμα της φτώχειας πάνω από τη μεσαία τάξη της Ευρώπης

Όταν ο τοπικός φούρνος στο Les Ulis, τη μικρή πόλη νότια του Παρισιού, αύξησε την τιμή της μπαγκέτας για τρίτη φορά μέσα σε έξι μήνες, η Αnne Laure Renard που είναι δασκάλα και ο Guy Τalpot που δουλεύει στα ταχυδρομεία αγόρασαν συσκευή που ζυμώνει. Όταν η βενζίνη μετατράπηκε στο μεγαλύτερο έξοδο του νοικοκυριού τους, πούλησαν το ένα από τα δύο αυτοκίνητα που είχαν.

Το ετήσιο συνολικό εισόδημά τους ανέρχεται περίπου σε 40.000 ευρώ και το ζευγάρι είναι αντιπροσωπευτικό της ευρωπαϊκής μεσαίας τάξης. Το πρόβλημα των ανθρώπων αυτών είναι ότι την τελευταία χρονιά οι ανατιμήσεις στις τιμές των προϊόντων στη Γαλλία είναι τετραπλάσιες από τις αυξήσεις στους μισθούς τους.

«Όταν στη Γαλλία δεν μπορείς να αγοράσεις πια μια μπαγκέτα, τότε γνωρίζεις ότι υπάρχει πρόβλημα», είπε η κ. Renard ενώ ο σύζυγός της ετοίμαζε το γάλα για τον 13 μηνών γιο τους. «Η Γαλλική Επανάσταση ξεκίνησε με διαδηλώσεις για το ψωμί», πρόσθεσε.

Πληθωρισμός- ακρίβεια
Το ευρωπαϊκό όνειρο απειλείται πλέον ανοικτά καθώς ο υψηλός πληθωρισμός και η ακρίβεια πλήττουν τα εισοδήματα, ενώ οι μισθοί παραμένουν στάσιμοι. Οικογένειες που κάποτε απολάμβαναν μια καλύτερη ποιότητα ζωής τώρα υπολογίζουν ακόμη και τα κέρματα για να αγοράσουν είδη πρώτης ανάγκης και περικόπτουν τις δαπάνες όπως είναι το σινεμά και τα ταξίδια στο εξωτερικό.

Ακόμη πιο ανησυχητικό είναι το γεγονός ότι το πρόβλημα παίρνει κοινωνικές και πολιτικές διαστάσεις, επειδή όλο και περισσότεροι Ευρωπαίοι νιώθουν ότι ζουν χειρότερα από ό,τι ζούσαν οι γονείς τους. «Έχω την εντύπωση ότι μπροστά μας βρίσκεται ένας τοίχος. Δεν μπορούμε να τον ξεπεράσουμε», λέει ο 41χρονος δάσκαλος Αxel Μarceau που ζει λίγο έξω από τη Φρανκφούρτη.

Σίγουρα η μεσαία τάξη στην Ευρώπη εξακολουθεί να είναι πιο προστατευμένη από ό,τι η αντίστοιχη τάξη στην Αμερική. Όμως η επιβράδυνση της οικονομίας και ο υψηλός πληθωρισμός δημιουργούν προβλήματα. «Το πρόβλημα είναι», λέει ο επικεφαλής οικονομολόγος της ισπανικής τράπεζας ΒΒVΑ, Julian Cubero, ότι «εάν ο μισθός αυξάνεται λιγότερο από όσο αυξάνονται οι τιμές των προϊόντων που αγοράζεις κάθε μέρα, τότε αισθάνεσαι φτωχότερος».

Βρετανία – Γερμανία – Γαλλία
Η ανησυχία των νοικοκυριών είναι εμφανής σε πολλές πλέον ευρωπαϊκές χώρες. Την προηγούμενη εβδομάδα στη Βρετανία οι δάσκαλοι για πρώτη φορά τα τελευταία είκοσι χρόνια βγήκαν στους δρόμους για να διαμαρτυρηθούν ότι οι αυξήσεις στους μισθούς δεν φτάνουν για να αντιμετωπίσουν την ακρίβεια. Οι προτεινόμενες αυξήσεις ανέρχονταν σε 2,5%, ενώ οι τιμές στα τρόφιμα έχουν αυξηθεί το τελευταίο δωδεκάμηνο 7% και των καυσίμων 20%.

Στη Γερμανία οι εργαζόμενοι σε πολλούς κλάδους προχωρούν σε απεργίες ζητώντας περισσότερη ευημερία. Είναι οι ίδιοι άνθρωποι που τα τελευταία χρόνια δέχονταν συμβιβασμούς όσον αφορά τα μισθολογικά τους – οι συμβιβασμοί αυτοί, λένε οικονομολόγοι, επέτρεψαν στην Ευρώπη να αντιμετωπίσει τον κίνδυνο ύφεσης.

Στη Γαλλία, ο υπ΄ αριθμόν ένα «δημόσιος κίνδυνος» είναι πλέον η χαμηλή αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών και όχι η ανεργία. Και στη Σλοβενία, που έχει αυτό το διάστημα την προεδρία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, χιλιάδες εργαζόμενοι πραγματοποίησαν διαδηλώσεις ζητώντας καλύτερο μέλλον.

Αγοραστική αδυναμία
Ο πληθωρισμός είναι πανταχού παρών. Από το 1999 μέχρι σήμερα οι αυξήσεις των τιμών στις 27 χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης ανέρχονται σε 22,5% και στις 15 χώρες της ζώνης του ευρώ σε 18,8%.

Στη Γερμανία, η βουτιά στην αγοραστική δύναμη ξεκίνησε το 2000 όταν άρχισαν οι υποχωρήσεις των συνδικάτων για τους μισθούς και πολλές θέσεις εργασίας μεταφέρθηκαν στην Ανατολική Ευρώπη. Περισσότερο από 1 εκατ. Γερμανοί έχασαν τη δουλειά τους στην ύφεση του 2000 και του 2001. Από το 2004 έως το 2007 ο πληθωρισμός ήταν υψηλότερος από τις αυξήσεις στους μισθούς. Στη Γαλλία με την υιοθέτηση του 35ωρου οι ετήσιες αυξήσεις στους μισθούς παρέμειναν στο 1% για περισσότερο από μία δεκαετία. Στην Ισπανία η ανεργία αντιμετωπίστηκε με τη δημιουργία χιλιάδων θέσεων εργασίας στον κατασκευαστικό κλάδο λόγω της έκρηξης στην αγορά ακινήτων- η οποία όμως πλέον δεν υφίσταται και οι αυξήσεις στους μισθούς είναι χαμηλότερες από τον πληθωρισμό.

Δεύτερο χέρι
Ισχυρό πλήγμα δέχτηκαν τα νοικοκυριά και στην Ιταλία. Ήδη η κατανάλωση των νοικοκυριών στη χώρα μειώθηκε 1,1% τον Ιανουάριο από πέρσι, ενώ οι δαπάνες για διασκέδαση έκαναν βουτιά 5,5%. «Ανησυχούμε για τα μη προγραμματισμένα έξοδα», λέει η γραμματέας στο επάγγελμα Francesca Di Ρetro και ο ιδιωτικός υπάλληλος και σύντροφός της Gianluca Ρompei. Το ζευγάρι για να ζήσει με 2.500 ευρώ τον μήνα αγοράζει ρούχα από δεύτερο χέρι, παίρνει φαγητό από το σπίτι στη δουλειά και κάνει διακοπές σε κάμπινγκ αντί για ξενοδοχεία. «Κοιτάζω τους ανθρώπους στο λεωφορείο και όλοι δείχνουν λυπημένοι και ταλαιπωρημένοι», λέει η κ. Di Ρetro.


Σε πελάτες με ευρώ στρέφονται οι Κινέζοι

Οι Κινέζοι βρίσκονται αντιμέτωποι με την υποχώρηση του δολαρίου και τη μείωση της ζήτησης από τις ΗΠΑ για τα προϊόντα τους. Και για να αντιμετωπίσουν την εξέλιξη αυτή στρέφονται σε όλο και περισσότερους πελάτες που μπορούν να πληρώσουν σε ευρώ.

Η υποχώρηση του αμερικανικού νομίσματος έναντι του κινεζικού, του γουάν, συνεχώς αυξάνεται. Το δολάριο υποχωρεί 4% έναντι του γουάν φέτος έπειτα από πτώση 7% πέρυσι.

Όπως λέει ο κ. Μα Λιν Πινγκ, ο γενικός διευθυντής της βιομηχανίας Τaizhou Qizhou Ιndustry, η εταιρεία του έχασε 43.000 δολάρια μόνο από μια συναλλαγή, αποδίδοντας τη ζημιά αυτή στην πτώση του δολαρίου.

Η εταιρεία είχε συμφωνήσει στα τέλη του 2006 να στείλει στις ΗΠΑ 16 κοντέινερ με συναρμολογούμενα ξύλινα σπίτια για κήπους και παραλίες. Όταν ολοκληρώθηκε η συμφωνία στις αρχές του 2008, η πληρωμή έγινε σε δολάρια και η εταιρεία έχασε σχεδόν το 10% από την υποτίμηση του αμερικανικού νομίσματος το διάστημα αυτό.

Πλέον η εταιρεία πουλά το 70% της παραγωγής της στην Ευρώπη, εκδίδοντας τιμοκαταλόγους σε ευρώ. Τι γίνεται όμως με τους πελάτες που μπορούν ή θέλουν να αγοράζουν αποκλειστικά σε δολάρια, όπως είναι για παράδειγμα οι αμερικανικές εταιρείες; Ο κ. Μα λέει ότι πλέον οι τιμοκατάλογοι που είναι σε δολάρια μοιράζονται με την υποσημείωση ότι διαρκούν μόλις δύο μήνες και αναθεωρούνται μετά το διάστημα αυτό.