[ Πρόσωπα ] ΒΙΚΤΟΡ ΝΤΟΣ ΣΑΝΤΟΣ Ένας… νηφάλιος χρήστης

Ο Βίκτορ ντος Σάντος, 39 χρόνων, είναι ένας πρώην τοξικομανής, ο οποίος υποστηρίζει πως έχει καταφέρει να γίνει ένας νηφάλιος χρήστης ναρκωτικών.

Oλλανδός πορτογαλικής καταγωγής, ο Βίκτορ υπογραμμίζει τη διάκριση ανάμεσα στον «τζάνκι» και τον «χρήστη». Γιος ενός κτηματομεσίτη και μιας ξεναγού, έχει είκοσι χρόνια στα ναρκωτικά και έχει κάνει έξι χρόνια φυλακή. Άρχισε την ηρωίνη στα 16 «από καθαρή περιέργεια», όπως λέει, και συνέχισε για την απόλαυση που του προσέφερε: «Μια υπέροχα ζεστή αίσθηση, που είναι τόσο δύσκολο να την εξηγήσεις σε κάποιον που δεν την είχε ποτέ όσο τον οργασμό». Άγγιξε πολλές φορές τον θάνατο, έκανε τέσσερις αποτοξινώσεις, αρρώστησε από τη στέρηση σαν να είχε «εκατό φορές τη γρίπη». Και αποφάσισε πως, από την εξάρτηση, έπρεπε οπωσδήποτε να απαλλαγεί.

Σήμερα εξακολουθεί να παίρνει λίγο απ΄ όλαηρωίνη, κοκαΐνη, παραισθησιογόνα μανιτάρια, κάνναβη… Όχι όμως καθημερινά. Δεν ζει πια στον δρόμο, έχει δωμάτιο σε μια εστία του Στρατού Σωτηρίας στο Άμστερνταμ. Πέρυσι έκοψε τη μεθαδόνη. «Είναι χειρότερη από την ηρωίνη, ακόμη πιο εθιστική, όταν την σταματάς δεν μπορείς να κοιμηθείς», εξηγεί στη «Λιμπερασιόν». Την έκοψε ολομόναχος, χωρίς να πει τίποτε σε κανέναν. Για μια ολόκληρη εβδομάδα έμεινε κλεισμένος στο δωμάτιό του χωρίς να κλείσει μάτι, καπνίζοντας χόρτο για να μπορεί να χαλαρώνει…

Ωστόσο, την εξάρτηση εξακολουθεί να τη νιώθει. Όταν υπάρχει κόκα και του προσφέρουν, δεν την αρνείται. Όταν θέλει ηρωίνη, αγοράζει. Ξέρει πως η γραμμή είναι λεπτή ανάμεσα στην προηγούμενη και την καινούργια ζωή του- αυτή ενός νηφάλιου χρήστη ο οποίος αποδέχεται τον εαυτό του σε μια κοινωνία από την οποία είναι επίσης αποδεκτός. Υποστηρίζει πως είναι ένας ηρωινομανής που καταναλώνει ως ενημερωμένος ερασιτέχνης, «όπως άλλοι καπνίζουν ένα τσιγαρλίκι ή πίνουν ένα ποτήρι κρασί». Πρόκειται για μια φιλοσοφία που χαρακτηρίζει την ολλανδική προσέγγιση στα ήπια ναρκωτικά. Όμως τα σκληρά; Πώς να πιστέψεις κάποιον που λέει ότι τα «ελέγχει»;

Ο Βίκτορ είναι ένας από τους πιο δραστήριους εθελοντές της Ιατρικο-Κοινωνικής Υπηρεσίας Χρηστών Ηρωίνης (ΜDΗG), μιας ένωσης που ιδρύθηκε το 1977 και έχει επονομασθεί το «συνδικάτο των τζάνκι του Άμστερνταμ», επειδή κάνει ό,τι μπορεί για τους 1.500 καταγεγραμμένους εξαρτημένους τοξικομανείς της πόλης. Αφηγείται την ιστορία του σε μαθητές Λυκείου- επιμένοντας στις κλοπές που έκανε για να βρίσκει χρήματα, στις δύσκολες αποτοξινώσεις, στις υποτροπές του. Ζει με 700 ευρώ τον μήνα από την κοινωνική πρόνοια και τελευταία φορά που πήρε ηρωίνη ήταν πριν από τρεις εβδομάδες. Κάπνισε το μισό γραμμάριό του περνώντας δύο μέρες απόλαυσης- τις οποίες ακολούθησε η κάθοδος στην κόλαση της στέρησης. «Αν ήταν να τα ξανακάνω όλα αυτά, θα τα έκανα εντελώς διαφορετικά», ομολογεί. «Η επιθυμία δεν θα φύγει ποτέ…».