[ Δρόμοι ]

Πόσοι από εμάς…
… θα δίναμε άραγε και τη ζωή μας για να δούμε το τελευταίο έργο του Γκρέγκορ Σνάιντερ; Αν θέλουμε, μπορούμε να γίνουμε εμείς αυτό το έργο. Γιατί ο βραβευμένος Γερμανός καλλιτέχνης αναζητεί επειγόντως έναν εθελοντή που να είναι πρόθυμος να πεθάνει για την τέχνη, κάποιον ετοιμοθάνατο για να περάσει τις τελευταίες ώρες της ζωής του μέσα σε μια πινακοθήκη, όπου ολόγυρά του το κοινό θα αποθαυμάζει τη μαραμένη σάρκα που θα αφήνει την τελευταία της πνοή.

Η πρόθεση…
… του καλλιτέχνη να «εκθέσει» τον θάνατο προκαλεί ζωηρές αντιδράσεις. Είναι όμως κάτι με το οποίο έχει ασχοληθεί στο μεγαλύτερο μέρος της καριέρας του. Άλλωστε απέσπασε την αναγνώριση των κριτικών χάρη στην «Ανελόρε Ρόιεν», το άγαλμα μιας πεθαμένης γυναίκας. Τη νέα ιδέα του ο Γκρέγκορ Σνάιντερ την κυοφορεί από το 1996. Ένας γιατρός και ένας συλλέκτης έργων τέχνης θα τον βοηθήσουν να βρει τον άνθρωπο που θα γίνει έργο τέχνης στις τελευταίες στιγμές της ζωής του. «Όλα θα γίνουν όπως θα τα θελήσει αυτός, σε συνεννόηση με τους συγγενείς του», λέει ο καλλιτέχνης. «Το κοινό θα παρακολουθήσει διακριτικά τον θάνατό του που θα γίνει το επίκεντρο της προσοχής». Αν και αυτό το τελευταίο δεν είναι καθόλου βέβαιο. Είμαστε σήμερα τόσο εθισμένοι στον θάνατο όσο ποτέ άλλοτε. (Θα στείλουμε βοήθεια, αλλά γρήγορα θα αποστρέψουμε το βλέμμα από τους χιλιάδες νεκρούς της θεομηνίας στη Μιανμάρ- Βιρμανία-, όπως το έχουμε κάνει άλλοτε με τόσους άλλους).

Τις προάλλες…
… το τραγικό τέλος ενός ταπεινού θυρωρού συγκίνησε την ιταλική πρωτεύουσα. Πεσμένος σε ένα πεζοδρόμιο της Πόρτα Πία, δυο βήματα από το μνημείο των Βερσαλιέρων. Το πεζοδρόμιο γεμάτο αίμα, εκεί που ο πενηντάχρονος θυρωρός είχε αφήσει την τελευταία του πνοή, πέφτοντας από τον έκτο όροφο την ώρα που καθάριζε ένα μπαλκόνι. Στο ένα του χέρι κρατούσε ακόμη το σφουγγαρόπανο. Οι διαβάτες προσπερνούσαν βιαστικοί, χωρίς καν να κοντοσταθούν, να του ρίξουν έστω μια ματιά. «Οι άνθρωποι; Κτήνη χωρίς καρδιά», μονολογούσε ένας μαγαζάτορας. Ο θυρωρός που τον χαιρετούσε κάθε πρωί κειτόταν εκεί και οι διαβάτες συνέχιζαν τον δρόμο τους σαν να μην έβλεπαν μπροστά τους.

Τέτοιον καιρό…
… πέρυσι, ένας άνθρωπος είχε πνιγεί στην ακροθαλασσιά της Τεργέστης. Ώσπου να έρθουν να τον πάρουν, είχαν παρατήσει το πτώμα του στην αμμουδιά, κάτω από τα αδιάφορα βλέμματα των λουομένων. Και ο συγγραφέας Κλάουντιο Μάγκρις έγραψε τότε στην εφημερίδα «Κοριέρε ντέλα Σέρα» αυτό το σχόλιο: «Ο θάνατος, που θα έπρεπε να είναι πρωταγωνιστής, έγινε ένας ανώνυμος κομπάρσος. Τα σώματα ολόγυρά του ήθελαν να χαρούν τον ήλιο και τη θάλασσα. Και το σώμα που δεν μπορούσε πια να χαρεί και να αγαπήσει το είχαν παραμερίσει σαν ένα απόρριμμα. Δεν ξέρω τι θα είχα κάνει εγώ. Είναι πολύ πιο εύκολο να βοηθήσει κανείς έναν ζωντανό παρά να αποδώσει σ΄ έναν νεκρό τον σεβασμό που του πρέπει».