Καρτέρι θανάτου για 60 χρόνια

«Εκεί που πάτε, προσέξτε γιατί υπάρχουν ναρκοπέδια από τον πόλεμο και τα σημάδια που είχαν βάλει τότε, τώρα δεν υπάρχουν. Να περπατάτε μόνο στα μονοπάτια και να μη βγαίνετε από αυτά…». Ήταν η μόνιμη συμβουλή των παλαιών βοσκών, δεκαετίες τώρα, σε κυνηγούς, ορειβάτες, φυσιολάτρες που ανηφόριζαν στα δύσβατα βουνά των Ιωαννίνων.

Ναρκοπέδιο συνεχίζει να είναι η Ελλάδα, παρά το γεγονός ότι έχουν περάσει περισσότερα από τρία χρόνια από τότε που η χώρα μας έθεσε σε εφαρμογή τη Συνθήκη της Οτάβας για την Κατάργηση των Ναρκών Κατά Προσωπικού. Τη στιγμή μάλιστα που στις άλλες ευρωπαϊκές χώρες ακόμη και τα τελευταία ίχνη του πολέμου έχουν εξαφανιστεί εδώ και δεκαετίες. Μόλις πέρυσι τον Μάρτιο άρχισε η καταγραφή και σήμανση των παλαιών ναρκοπεδίων στην ευρύτερη περιοχή της Ηπείρου. Η εταιρεία που ανέλαβε το έργο της αποναρκοθέτησης εντόπισε 222 ναρκοπέδια ενώ, όπως υποστηρίζουν

ΣΤΗΝ ΗΠΕΙΡΟ

Εντοπίστηκαν 222 ναρκοπέδια, ενώ υπάρχουν ακόμη πολλά «σιωπηλά», κυρίως σε δύσβατες περιοχές

οι υπεύθυνοι, υπάρχουν ακόμη πολλά «σιωπηλά», κυρίως σε ορεινές και δύσβατες περιοχές. Στην επιχείρηση πήραν μέρος 30 ναρκαλιευτές, ενώ το κόστος για το συγκεκριμένο έργο υπολογίζεται στα 4,5 εκατομμύρια ευρώ. Από τα 222 ναρκοπέδια, τα 168 βρίσκονταν στις ορεινές περιοχές του Νομού Ιωαννίνων και 54 στον Νομό Θεσπρωτίας. Στις περιοχές του Μετσόβου και του Ανηλίου μάλιστα, βρέθηκαν και δόθηκαν για καταστροφή σε πυροτεχνουργούς του Στρατού 1.267 νάρκες και πυρομαχικά- ήταν θαμμένες στα ναρκοπέδια περισσότερα από 60 χρόνια. Το 90% του συγκεκριμένου έργου έχει ολοκληρωθεί και ο τελικός αριθμός αναμένεται μεγαλύτερος.

Στη μαύρη λίστα
Σύμφωνα με τη Συνθήκη της Οτάβας, η οποία υπεγράφη πριν από περίπου δέκα χρόνια, η Ελλάδα θα πρέπει να καταστρέψει όλες τις νάρκες κατά προσωπικού στις «επικίνδυνες» περιοχές μέχρι το 2014. Οι αισιόδοξοι στο επιτελείο του Στρατού, που είναι επιφορτισμένος με αυτό το έργο, κάνουν λόγο πάντως για ολοκλήρωση της διαδικασίας έως το 2010. Ωστόσο, η χώρα μας μπαίνει στη μαύρη λίστα του ΟΗΕ, αφού δεν κατάφερε να καταστρέψει 1,5 εκατομμύριο αποθηκευμένες νάρκες ως όφειλε μέχρι την 1η Μαρτίου του 2008.

Δεν είναι όμως μόνο ο Νομός Ηπείρου, ο οποίος κρύβει θαμμένους τους «επικίνδυνους θησαυρούς». Σε αντίστοιχη αποναρκοθέτηση της εταιρείας στην Καστοριά βρέθηκαν 165 νάρκες και πυρομαχικά σε 55 στρέμματα, ενώ ο αριθμός ανέβηκε κατά πολύ στην περίπτωση των Γρεβενών όπου εντοπίστηκαν 1.650

ευρήματα σε 148 στρέμματα.

Επικίνδυνη δουλειά
Όπως επισημαίνει στα «ΝΕΑ» ο κ. Παναγιώτης Βλαχινός, γενικός διευθυντής της εταιρείας που ανέλαβε την αποναρκοθέτηση, το έργο αντιμετώπιζε από την αρχή σοβαρές δυσκολίες, λόγω κυρίως των ορεινών και δύσβατων περιοχών στις οποίες υπάρχουν τα ναρκοπέδια. «Ιδιαίτερα επικίνδυνη ήταν η δουλειά μας στο Μέτσοβο και το Ανήλιο, γιατί οι νάρκες και τα πυρομαχικά ήταν στο έδαφος περισσότερα από 60 χρόνια και είχαν διαβρωθεί. Σε αυτές τις περιοχές, η όλη εργασία ολοκληρώθηκε με επιτυχία και δόθηκαν στους κατοίκους 107 στρέμματα στα οποία προηγουμένως κανένας δεν τολμούσε να πλησιάσει λόγω της ύπαρξης των πυρομαχικών και των ναρκών. Τα ευρήματα άλλωστε εκεί έφτασαν τα 1.267, τα οποία βέβαια δόθηκαν στις στρατιωτικές αρχές για καταστροφή» τόνισε.

«Αποθήκες» πυρομαχικών
«Έγινε το πρώτο μεγάλο βήμα, αλλά αυτό δεν αρκεί. Ακόμη και όταν απομακρυνθεί και η τελευταία νάρκη από τα ναρκοπέδια που καταγράφηκαν, πάντα θα υπάρχει ένα ερώτημα για την ύπαρξη και άλλων αγνώστων. Κι αυτό γιατί κατά τη διάρκεια του Εμφυλίου, κυρίως στον Γράμο και το Βίτσι, έχουν “σπείρει” άπειρα ναρκοπέδια και έχουν αποθηκευτεί τεράστιες ποσότητες πυρομαχικών σε σπηλιές ή χαράδρες που ποτέ δεν έχουν χαρτογραφηθεί. Ακόμη και σήμερα, ύστερα από περισσότερα από 60 χρόνια, αυτά αν και διαβρωμένα, είναι ενεργά. Σαφέστατα όμως, ύστερα από τη δουλειά που έγινε, οι κίνδυνοι έχουν αισθητά περιοριστεί» τόνισε ανώτερος αξιωματικός του Στρατού που έχει ασχοληθεί με το θέμα λόγω της ειδικότητάς του.


Σήμανση των φονικών περιοχών

Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ εντοπισμού των ναρκοπεδίων δεν είναι εύκολη. Υπάρχουν πάρα πολλά ναρκοπέδια που η καταστροφή τους είναι εξαιρετικά δύσκολη. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η βοήθεια της τεχνολογίας ήταν καθοριστική. Η εταιρεία του κ. Βλαχινού έκανε αναλυτική καταγραφή των ναρκοπεδίων, τοποθετήθηκαν προειδοποιητικές πινακίδες και πάρθηκαν όλα τα μέτρα ώστε να αποφευχθούν θανάσιμα ατυχήματα. Άλλωστε δεν είναι λίγα κάθε χρόνο τα περιστατικά ανθρώπων που χάνουν τη ζωή τους από νάρκες κυρίως στις περιοχές του Έβρου. Την πενταετία 2002-2006 συνέβησαν 51 ατυχήματα από είσοδο λαθρομεταναστών, με αποτέλεσμα να χάσουν τη ζωή τους 28 άνθρωποι και να τραυματιστούν άλλοι τόσοι.

Στο Διαδίκτυο
Από τον ερχόμενο Ιούνιο, θα είναι έτοιμη η ιστοσελίδα της εταιρείας, μέσω της οποίας όλοι οι αρμόδιοι της περιοχής και οι ενδιαφερόμενοι, φυσιολάτρες, ορειβάτες, κυνηγοί, θα ενημερώνονται με ψηφιακούς χάρτες για το πού ακριβώς είναι τα ναρκοπέδια και οι ύποπτοι χώροι. Επιπλέον θα πληροφορούνται πώς θα τα αναγνωρίζουν και θα τα αποφεύγουν καθώς και για τα είδη ναρκών ή πυρομαχικών που υπάρχουν εκεί.

Με αυτό τον τρόπο θα μπορούν οι αρμόδιες αρχές να χαράσσουν ασφαλείς διαδρομές για τις δυνάμεις πυρόσβεσης, όπως ήδη έγινε στον Γράμο με τις φωτιές του περασμένου καλοκαιριού όταν ζητήθηκαν και δόθηκαν ενημερωμένοι χάρτες που απεικόνιζαν τα ναρκοπέδια και ορισμένες ασφαλείς προσβάσεις.