«Μας σκέπασαν οι τοίχοι του μοντέρνου»

«Το γκρέμισμα των παλιών κτιρίων έκοψε και τις τελευταίες ρίζες που οδηγούσαν στο κέντρο του πολιτισμού μας», έλεγε ο αρχιτέκτων Κυριάκος Κρόκος του οποίου η δουλειά παρουσιάζεται κάτω από την Ακρόπολη
«O τοίχος που το μοντέρνο κίνημα ονόμασε επιφάνεια, σκέπασε πράγματα στον τόπο μας πριν προλάβουμε καλά καλά να τα δούμε. Αυτά που δεν καλοείδαμε, ήταν μια Ελλάδα πιο δύσκολη ως προς την καθημερινότητα, αλλά σίγουρα πιο αρμονική και πιο ρυθμική. Με αυτήν θα μ΄ ένοιαζε να δέσω το νόημα των προθέσεών μου και αυτή να υπερασπιστώ με τη δουλειά μου, γιατί μου φαίνεται ότι ξεχάσαμε σιγά σιγά να χτίζουμε. Κατασκευάζω σημαίνει συναρμολογώ στοιχεία ομοιογενή. Χτίζω, σημαίνει δένω στοιχεία ετερογενή», έλεγε ο προικισμένος αρχιτέκτονας και δημιουργός του Μουσείου Βυζαντινού Πολιτισμού, Κυριάκος Κρόκος, που δεν επηρεάστηκε από τις τάσεις της εποχής του και τα κινήματα του 20ού αιώνα, αλλά ακολούθησε μια προσωπική αρχιτεκτονική γλώσσα. «Πρέπει τα πράγματα να φωτίζονται με λίγο φως από τα παιδικά μας χρόνια. Παίζει πολύ μεγάλο ρόλο το πώς μια άδολη παιδική ψυχή είδε τον κόσμο, το δέντρο, το σπίτι, το βουνό. Πρέπει να βρίσκουμε πάντα τον τρόπο να ξυπνάμε αυτήν τη μνήμη και να την τρέφουμε. Θέλω να γυρνάω πάντα σ΄ αυτά τα πράγματα, αισθάνομαι ότι αυτό με βοηθάει, όχι μόνο στη δουλειά μου αλλά και στη ζωή μου», επεσήμανε.

ΙΝFΟ

Από 15 Μαΐου στην γκαλερί Αstra (Καρυατίδων 8, τηλ. 210-9220.236). Έως 13 Ιουνίου.

Οι μνήμες αυτές, που ο Κυριάκος Κρόκος κράτησε ζωντανές και ενέταξε στο αρχιτεκτονικό του έργο, όπως καταγράφηκαν στα σχέδια, τις φωτογραφίες του, αλλά και τα ζωγραφικά του έργα- τέμπερες και ακουαρέλες- αποκαλύπτουν για πρώτη φορά συνολικά την εικόνα του δημιουργού με την «ποιητική και στοχαστική προσωπικότητα», δέκα χρόνια μετά τον θάνατό του (είχε ταφεί δημοσία δαπάνη στο Α΄ Νεκροταφείο. Τώρα το όνομά του βρίσκεται στη λίστα των 48 εκταφών που σχεδιάζει ο Δήμος Αθηναίων).

Σχέδια για το Βυζαντινό Μουσείο Θεσσαλονίκης, μακέτες για το Νέο Μουσείο Ακροπόλεως, ιδέες για το ελληνικό περίπτερο στην Μπιενάλε Αρχιτεκτονικής στη Βενετία, αλλά και πιο προσωπικές καταθέσεις- όπως το πορτρέτο του μεγάλου του γιου, Νικόλα- συνολικά 40 έργα, συνθέτουν το προφίλ του στην έκθεση «Ενθύμηση» που θα φιλοξενηθεί στην γκαλερί Αstra, αλλά και ένα μικρό βιβλίο (εκδ. Ίκαρος) με κείμενα των αρχιτεκτόνων Γιώργου Μακρή και Γιώργου Δρίνη και των ζωγράφων Νίκου Στεφάνου και Αλέκου Φασιανού.

Γιατί όμως τα σχέδια που αποκαλύπτουν τον ζωγράφο Κυριάκο Κρόκο έχουν μεγάλη σημασία για να γνωρίσει κάποιος σε βάθος την αρχιτεκτονική του δουλειά;

«Έχω την αίσθηση ότι ο Κυριάκος “φοβόταν” μερικές φορές τη γοητεία των ίδιων του των σκίτσων. Φοβόταν δηλαδή μήπως η εικαστική δύναμη των σχεδιασμάτων του τον οδηγούσε στην ωραιοποίηση πραγμάτων που στην εφαρμογή τους θα μπορούσαν να αποβούν άκαρπα ή αρχιτεκτονικά αδιάφορα. Γι΄ αυτό επέμενε, πέρα από τα σκίτσα, να δει κάθε έργο του αυστηρά σχεδιασμένο και προσεκτικά μετρημένο προκειμένου να διαπιστώσει αν αυτό εξακολουθούσε να διατηρεί την ποιότητά του», εξηγεί ο αρχιτέκτονας και συνεργάτης του Κυριάκου Κρόκου, Γιώργος Μακρής.


«Κόψαμε τις ρίζες μας»

«Το γκρέμισμα των παλιών κτιρίων- στέρεα ακόμα, μαρτυρούσαν κάτι απ΄ τον ανθρωπισμό του 19ου αιώνα- έκοψε και τις τελευταίες ρίζες που οδηγούσαν στο κέντρο του πολιτισμού αυτού του τόπου. Η αντικατάστασή τους με άλλα που η νέα μόδα υπαγόρευε, δημιούργησε σιγά σιγά το τείχος που μας έκλεινε έξω απ΄ τον κόσμο», έλεγε ο Κυριάκος Κρόκος. Λόγια προφητικά από τον αρχιτέκτονα του οποίου η δουλειά παρουσιάζεται δυο βήματα από το Νέο Μουσείο Ακροπόλεως, το οποίο «απειλεί» να γκρεμίσει τα δύο νεοκλασικά κτίρια επί της Διονυσίου Αρεοπαγίτου. Και με ιδιαίτερη σημασία όταν στην έκθεση παρουσιάζονται και οι μακέτες του για το Νέο Μουσείο Ακροπόλεως στον διεθνή αρχιτεκτονικό διαγωνισμό του 1990.