[ ΓΝΩΜΗ ] Μεταρρυθμιστική ρητορεία αντί για πραγματική πολιτική

I.Πρωταρχική εξαγγελία της κυβέρνησης ήταν η προώθηση και επιτάχυνση μεταρρυθμίσεων και αλλαγών, όπως προκύπτει από την προσεκτική ανάγνωση των προγραμματικών δηλώσεών της. Σε μία σύγχρονη δημοκρατία οι μεταρρυθμίσεις συνίστανται στη θέσπιση νόμων αλλά και την εφαρμογή προγραμμάτων που επιφέρουν βασικές τομές στην κοινωνική, οικονομική και πολιτική ζωή. Τομές που λύνουν προβλήματα προς όφελος των πολιτών και ανοίγουν δρόμους για την πρόοδο της κοινωνίας.

II.Ασφαλής δείκτης για να διαπιστώσουμε τους καρπούς των μεταρρυθμίσεων είναι σε πρώτη φάση η ψήφιση νόμων και σε δεύτερη η εφαρμογή προγραμμάτων που αποβλέπουν στη μετουσίωσή τους σε απτά αποτελέσματα. Η επισκόπηση της νομοθετικής παραγωγής κατά τους πρώτους έξι μήνες της διακυβέρνησης της χώρας από τη Νέα Δημοκρατία αποκαλύπτει πόσο ισχνή είναι η συγκομιδή της. Από τον Οκτώβριο του 2007 ώς τώρα ψηφίσθηκαν συνολικά 22 νόμοι, ενώ εκκρεμεί ακόμη το ασφαλιστικό νομοσχέδιο.

Δύο μόνο θα ήταν δυνατόν να διεκδικήσουν ουσιαστικά τον χαρακτήρα μεταρρυθμίσεων: ο εκλογικός και ο ασφαλιστικός νόμος. Η μεγάλη πλειονότητα των άλλων νόμων που ψήφισε η Βουλή αναλίσκεται σε διεκπεραιωτικές αποφάσεις, ενώ λίγοι διευθετούν, χωρίς να προωθούν μεταρρυθμίσεις, σημαντικά ζητήματα ιδίως στην περιοχή της οικονομίας.

III. Εκτός από την ποσοτική, ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η ποιοτική εικόνα των πρωτοβουλιών της κυβέρνησης κατά το τελευταίο εξάμηνο. Το κρίσιμο ερώτημα είναι εδώ αν οι μεταρρυθμίσεις που προωθούνται έχουν θετικές ή αρνητικές επιπτώσεις για τους πολίτες και την κοινωνία. Στις δύο σημαντικές μεταρρυθμίσεις του εκλογικού και του ασφαλιστικού συστήματος δεν είναι δύσκολο να αναδείξουμε το αρνητικό τους πρόσημο.

Στην πρώτη περίπτωση στρεβλώνονται σε μεγάλη έκταση οι θεσμικοί μηχανισμοί για την αντιπροσώπευση των πολιτών και δημιουργούνται οι συνθήκες που θα διευκολύνουν, προοπτικά, την επανεκλογή της Νέας Δημοκρατίας. Στη δεύτερη διαμορφώνονται όροι οι οποίοι, χωρίς να εξασφαλίζουν ουσιαστικά τη βιωσιμότητα του ασφαλιστικού συστήματος, αποδομούν βασικές κατακτήσεις του κοινωνικού κράτους. Θα ήταν παράλειψη να μην τονισθεί ότι η προώθησή τους συντελέσθηκε την πρώτη φορά με ναρκωμένη την κοινωνία, ενώ τη δεύτερη συνάντησε τη σθεναρή αντίστασή της. Και στις δύο περιπτώσεις δεν προηγήθηκε πάντως ουσιαστικά διάλογος.

Για να αποκτήσουμε μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα του «μεταρρυθμιστικού» έργου της κυβέρνησης, θα έπρεπε να εξετάσουμε τα προγράμματα

Στις δύο σημαντικές μεταρρυθμίσεις του εκλογικού και του ασφαλιστικού συστήματος δεν είναι δύσκολο να αναδείξουμε το αρνητικό τους πρόσημο

που αποβλέπουν στην προώθησή τους μετά την ισχύ των νόμων. Προγράμματα όμως ουσιαστικά δεν υπάρχουν, και οι νόμοι αφήνονται κατά κανόνα στην τύχη τους. Τα αποτελέσματα των φερομένων μεταρρυθμίσεων είναι, γι΄ αυτό, αποκαρδιωτικά.

ΙV.Ο απολογισμός τους είναι έτσι ώς τώρα από κάθε άποψη αρνητικός. Είτε στερούνται προστιθέμενης αξίας είτε η εφαρμογή τους καθυστερεί επί μακρόν και υπολείπεται των στόχων τους είτε, τέλος, το περιεχόμενό τους αναδεικνύει ότι είναι ψευδεπίγραφες. Η κυβέρνηση έχει καθηλώσει την κοινωνία, αδυνατεί να κατανοήσει τα προβλήματα, τις επιθυμίες και τις προσδοκίες των πολιτών και μετεωρίζεται στο κενό χωρίς όραμα, σχέδιο και προτάσεις. Με τη μεταρρυθμιστική ρητορεία της επιχειρεί να αντικαταστήσει την πραγματική πολιτική.

V.Από τη συγκομιδή των «μεταρρυθμίσεων» της Νέας Δημοκρατίας κατά το πρώτο εξάμηνο προκύπτει ότι η κυβέρνηση δεν έχει να προσφέρει ουσιαστικά τίποτε πια στους πολίτες, την κοινωνία και τη χώρα κατά το υπόλοιπο της θητείας της. Γαντζωμένη στην εξουσία, είναι καταδικασμένη να περιδινίζεται γύρω από τον εαυτό της χωρίς καμία προοπτική. Σε μια δημοκρατία όμως η κυβέρνηση, αντί να εκλαμβάνει την εξουσία ως αυτοσκοπό, οφείλει να λύνει τα προβλήματα των πολιτών και να δημιουργεί τις συνθήκες για την πρόοδο της κοινωνίας. Ο Γιώργος Παπαδημητρίου είναι καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών- βουλευτής Επικρατείας του ΠΑΣΟΚ.