Χρήμα / Κόσμος

Φοβούνται ντόμινο χρεοκοπιών

Η κατάρρευση της αμερικανικής τράπεζας Βear Stearns μπορεί να είναι προπομπός χειρότερων εξελίξεων στις χρηματαγορές. Η πέμπτη μεγαλύτερη επενδυτική τράπεζα των ΗΠΑ μπορεί να ξεπέρασε τη μεγάλη οικονομική κρίση του Μεσοπολέμου, αλλά δεν μπόρεσε να αντιμετωπίσει το τωρινό πάγωμα των πιστωτικών αγορών. Ακόμα και η πρωτοβουλία της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ (Fed), να επιτρέψει στην Βear Stearns να αποκτήσει πρόσβαση σε κεφάλαια έκτακτης ανάγκης, δεν κρίθηκε ικανή και επαρκής από τους επενδυτές, οι οποίοι έχασαν την εμπιστοσύνη τους.

Κοντά στην κατάρρευση
Οι αμερικανικές αρχές αντιμετωπίζουν ένα κρίσιμο ζήτημα: να επαναφέρουν την ηρεμία στις αγορές, οι οποίες είναι πιο διαφοροποιημένες από οποιαδήποτε άλλη στιγμή στην Ιστορία. Ακόμα και αν οι μεγάλες τράπεζες καταφέρουν να κρατήσουν μια σταθερή κατάσταση, πολλοί μικρότεροι επενδυτές δεν έχουν τα εχέγγυα για να αντιμετωπίσουν την κρίση. Όπως φαίνεται, η Βear Stearns δεν θα είναι η τελευταία αμερικανική απώλεια. Σύμφωνα με φήμες της αγοράς, ορισμένα μεγάλα hedge funds έχουν πλησιάσει πολύ στην κατάρρευση. Ο κίνδυνος είναι ότι ο πανικός μπορεί να χτυπήσει με μεγαλύτερη σφοδρότητα τα χρηματιστήρια και τις οικονομίες.

Πρόκειται για μια διαφορετική κρίση από αυτές που έχουμε δει μέχρι σήμερα. Η ένταση της μεταδοτικότητας είναι πολύ μεγαλύτερη και το μέγεθος της ζημιάς είναι λιγότερο ορατό. Δεν πρόκειται για σοκ όπως αυτό της 11ης Σεπτεμβρίου.

Τ ο τραπεζικό σύστημα
Πρόκειται για μια κατάσταση που έχει τις ρίζες της στο ίδιο το τραπεζικό σύστημα. Υποκινούμενοι

info

Ο κίνδυνος είναι ότι ο πανικός μπορεί να χτυπήσει με μεγαλύτερη σφοδρότητα τα χρηματιστήρια και τις οικονομίες. Πρόκειται για μια διαφορετική κρίση από αυτές που έχουμε δει μέχρι σήμερα

από αυτάρεσκους ρυθμιστές και αξιολογητές φερεγγυότητας, οι τραπεζικοί οργανισμοί έχουν ενδώσει σε ένα επικίνδυνο παιχνίδι ενυπόθηκων δανείων. Το γεγονός ότι τόσοι πολλοί από τους αμφιβόλου αξίας τίτλους είναι ακόμη κρυμμένοι στους ισολογισμούς, κάνει ακόμα πιο δύσκολο για το ευρύ κοινό να αντιληφθεί το μέγεθος του προβλήματος.

Κανένα δάκρυ για τον Τζο Λούις
Γιατί λοιπόν μένουν στο απυρόβλητο οι άπληστοι τραπεζίτες; Η κίνηση της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ να τείνει χείρα βοηθείας στην Βear Stearns έγινε παρακάμπτοντας τους κανονισμούς μιας κεντρικής τράπεζας, η οποία παραχωρούσε τέτοιου είδους βοήθεια μόνο σε εμπορικές τράπεζες και σε αυτές που δραστηριοποιούνται στη λιανική τραπεζική. Λίγοι θα δακρύσουν για τον Τζο Λούις, μεγάλο επενδυτή της Βear Stearns ο οποίος εκτιμάται ότι έχει χάσει γύρω στο ένα δισ. δολάρια, με την εξαίρεση των οπαδών Spurs αφού ο Λούις ελέγχει την ποδοσφαιρική ομάδα Τottenham Ηotspur του Βόρειου Λονδίνου. Η σημερινή κρίση είναι πολύ βαθιά για να ασχοληθούμε με ακαδημαϊκές αναζητήσεις γύρω από το ηθικό ρίσκο

Το να καταρρεύσει ένα hedge fund μπορεί να αποτελεί ατυχία, αλλά το να καταρρεύσει ένας τραπεζικός οργανισμός όπως η Βearn Stearns, αποτελεί καταστροφή

που ώθησε τον διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας της Βρετανίας να διστάσει να βοηθήσει την τράπεζα Νorthern Rock πέρυσι. Το τραπεζικό σύστημα είναι στενά συνδεδεμένο με κάθε σύστημα. Σε κίνδυνο βρίσκονται η παγκόσμια οικονομία και το βιοτικό επίπεδο εκατομμυρίων ανθρώπων. Το να καταρρεύσει ένα hedge fund μπορεί να αποτελεί ατυχία, αλλά το να καταρρεύσει ένας τραπεζικός οργανισμός όπως η Βearn Stearns, που βρίσκεται στην καρδιά ενός πολύπλοκου δικτύου διεθνών συναλλαγών, αποτελεί καταστροφή. Είναι αδύνατο να γνωρίζουμε πόσα «ντόμινο» θα πέσουν ως αποτέλεσμα της εξέλιξης αυτής. Είναι σημαντικό να πάρουν οι τράπεζες ένα καλό μάθημα από την απερισκεψία τους, αλλά αυτή η κρίση πρέπει να αντιμετωπιστεί άμεσα και να εξηγηθεί αργότερα. Οι αποφασιστικές και δημιουργικές κινήσεις του Βen Βernanke, προέδρου της Fed, είναι εντυπωσιακές.

Κατά πανικού
Το επιχείρημα ότι η αμερικανική οικονομία είναι αποσυνδεδεμένη από τον υπόλοιπο κόσμο φαίνεται ολοένα και πιο θεωρητικό, καθώς οι χρηματαγορές αντιμετωπίζουν αναταραχές και οι τράπεζες σε όλο τον κόσμο είναι αντιμέτωπες με υψηλότερο κόστος δανεισμού. Οι επανειλημμένες δηλώσεις του υπουργού Οικονομίας της Βρετανίας Άλιστερ Ντάρλινγκ, για την «ικανότητα ανάκαμψης» της βρετανικής οικονομίας κατά τη διάρκεια συζήτησης του προϋπολογισμού την περασμένη εβδομάδα, φαίνονται ολοένα και περισσότερο αφελείς. Ο μόνος τρόπος εξόδου από την κρίση είναι να συνεχίσουν οι αμερικανικές αρχές, σε συνεργασία με άλλες κεντρικές τράπεζες, τις ευθείες επιθέσεις κατά του πανικού.


Ώθηση στη Γουόλ Στριτ προσπαθεί να δώσει η FΕD

Η γενναία μείωση των επιτοκίων από την Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ (FΕD) από 3% σε 2,25% δεν ξάφνιασε πολλούς. Τι προσπαθεί να πετύχει όμως η αμερικανική κεντρική τράπεζα που οδήγησε το κόστος δανεισμού στα χαμηλότερα επίπεδα από τον Δεκέμβριο του 2005; Κύριος στόχος της FΕD είναι να κάνει τους επενδυτές περισσότερο διατεθειμένους να αναλάβουν μεγαλύτερο ρίσκο, δηλαδή να φύγουν από την ασφάλεια των καταθέσεων.

Καθώς η αγορά των ακινήτων στις ΗΠΑ βυθίζεται και οι τιμές των μετοχών κατρακυλούν, πολλοί ιδιώτες και θεσμικοί έσπευσαν να διοχετεύσουν τρισεκατομμύρια δολάρια σε «ασφαλή καταφύγια» όπως είναι οι προθεσμιακές καταθέσεις. Με τη μείωση των επιτοκίων όμως η FΕD έκανε τις επενδύσεις αυτές λιγότερο αποδοτικέςτα ετήσια επιτόκια προθεσμιακών καταθέσεων διαμορφώνονται πλέον στο 2% ή και λιγότερο, που είναι τα χαμηλότερα επίπεδα από το 2005.

Η κίνηση αυτή της FΕD έχει και έναν ακόμη σκοπό. Να τονώσει την αγορά ομολόγων και μετοχών δίνοντας ώθηση στη Γουόλ Στριτ, η οποία το προηγούμενο διάστημα βρέθηκε στη δίνη του κυκλώνα. Μειώνοντας τα επιτόκια βραχυπρόθεσμου δανεισμού, η κεντρική τράπεζα ελπίζει να οδηγήσει περισσότερους στην απόφαση να επενδύσουν στο χρηματιστήριο ή να αγοράσουν ομόλογα. Το μεγάλο στοίχημα για τον Μπεν Μπερνάνκι είναι να αποκαταστήσει την εμπιστοσύνη στις αγορές χρήματος και να αποφύγει τον κίνδυνο η κρίση αυτή να περάσει και στην πραγματική οικονομία.