[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ] Εκπαίδευση, διοίκηση, επικοινωνία

ΠΟΙΟΣ ΕΙΝΑΙ ο «μεγάλος ασθενής» στην Ελλάδα; Το εκπαιδευτικό, το διοικητικό ή το επικοινωνιακό σύστημα; Η απάντηση είναι βεβαίως ότι και τα τρία αυτά συστήματα «πάσχουν βαρέως». Τα συμπτώματα είναι πολλά. Το εκπαιδευτικό σύστημα βρίσκεται σε βαθιά κρίση με τεράστιες δυσκολίες να προσαρμοσθεί στις μεταβαλλόμενες κοινωνικο-οικονομικές συνθήκες και πραγματικότητες, σε μια περίοδο που η Ευρωπαϊκή Ένωση θεσπίζει τη λεγόμενη «πέμπτη ελευθερία», την «ελευθερία διακίνησης της γνώσης» (η ελευθερία αυτή συνεπάγεται την απρόσκοπτη διακίνηση ερευνητών, την απρόσκοπτη πρόσβαση στη γνώση και καινοτομία, την αμοιβαία αναγνώριση προσόντων, την προώθηση της επιστημονικής αριστείας, κ.ά.).

Στον χώρο της εκπαίδευσης αναπτύσσεται ωστόσο μια δυναμική προβληματισμού για γνήσιες μεταρρυθμίσεις μέσα από την ίδια την εκπαιδευτική κοινότητα, ιδιαίτερα την πανεπιστημιακή (την εβδομάδα αυτή γίνεται λ.χ. ένα ιδιαίτερα σημαντικό συνέδριο για το «πού πηγαίνει το δημόσιο πανεπιστήμιο» που οργανώνεται από το Παρατηρητήριο Έρευνας και Διαλόγου για τα Ελληνικά Πανεπιστήμια). Το διοικητικό σύστημα, παρά τις επανειλημμένες απόπειρες εκσυγχρονισμού, εξακολουθεί να παραμένει ένας «μεγάλος ασθενής» με ισχυρές δυσκολίες, αγκυλώσεις, αντιστάσεις στις αναγκαίες μεταρρυθμιστικές προσαρμογές. Το επικοινωνιακό σύστημα (και κυρίως το ηλεκτρονικό)

συμπεριφέρεται (με τις αυτονόητες εξαιρέσεις) ως εάν να μη συμβαίνει τίποτα. Βρίσκεται σον κόσμο του. Κι όμως αυτό είναι ίσως το κρισιμότερο σύστημα, πολύ πιο κρίσιμο από το εκπαιδευτικό, στη διαμόρφωση της δημόσιας κουλτούρας, λόγου, ατζέντας, ταυτότητας, σύνδεσης της χώρας με το παγκόσμιο γίγνεσθαι. Σε μια εποχή βαθύτερης παγκοσμιοποίησης όπου το εθνικό, υπερεθνικό και παγκόσμιο βρίσκονται σε διαλεκτική σχέση συνύπαρξης και έντασης, η εικόνα που διαμορφώνει το σύστημα αυτό είναι της Ελλάδας ως μιας χώρας ξεκομμένης από τη διεθνή πραγματικότητα. Είναι αδύνατο π.χ. παρακολουθώντας κάποιος τα ελληνικά δελτία ειδήσεων να έχει μια στοιχειωδώς ευπρεπή και ισορροπημένη άποψη για το τι ακριβώς συμβαίνει στον κόσμο. Άλλωστε τα δελτία στις περισσότερες περιπτώσεις είναι ελληνοπρεπώς μονοθεματικά και βαθύτατα εθνοκεντρικά. Η απλή δικαιολογία γι΄ αυτό είναι βεβαίως ότι «αυτό θέλει η αγορά», η κοινωνία δηλαδή, αυτό προσφέρεται. Αστειότητες βεβαίως…

Ο Π.Κ. Ιωακειμίδης είναι καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών και μέλος του Δ.Σ. του ΕΛΙΑΜΕΠ