«Το κράτος επιχορηγεί αυταρχικά τις τέχνες»

Η κρατική επιχορήγηση των τεχνών μπορεί να γίνει ασφυκτική και αυταρχική υποστηρίζει ο- επιτυχημένοςδιευθυντής ενός μεγάλου μουσείου, του ΜoΜΑ της Νέας Υόρκης Γκλεν Λάουρι
«Η κρατική επιχορήγηση των τεχνών που εφαρμόζεται στα ευρωπαϊκά κράτη επιβάλλει όρους οι οποίοι μπορεί να είναι περισσότερο περιοριστικοί και αυταρχικοί από τις πιέσεις που μπορούν να ασκήσουν οι ιδιώτες», λέει ο Γκλεν Λάουρι, διευθυντής του Μουσείου Μοντέρνας Τέχνης Νέας Υόρκης, ο οποίος άλλαξε το δόγμα για τον ρόλο ενός μουσείου, βάζοντάς το στην πρωτοπορία, στην υποδοχή και καθιέρωση της σύγχρονης τέχνης αντί για το τέρμα.

Η ιστορία του Μουσείου Μοντέρνας Τέχνης στη Νέα Υόρκη ξεκινά πριν από 85 χρόνια με ιδιωτική πρωτοβουλία τριών ανθρώπων στις πρώτες δεκαετίες του αιώνα. Διαθέτει 150.000 έργα σύγχρονης τέχνης, από τους ιμπρεσιονιστές ζωγράφους μέχρι τους σημερινούς καλλιτέχνες, φωτογραφίες, είδη ντιζάιν, ταινιοθήκη κ.ά.

Σταθμό αποτέλεσε η επέκταση του μουσείου, που βρίσκεται στην καρδιά του

ΙΝFΟ

Γκλεν Λάουρι, «Αναδεικνύοντας το μοντέρνο. Μια ανατρεπτική θεωρία για το Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης» στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών απόψε στις 19.00. Την Τετάρτη στις 18.30
στο Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Θεσσαλονίκης.

εμπορικού κέντρου της Νέας Υόρκης στους 53 δρόμους που εγκαινίασε έναν νέο τρόπο έκθεσης. Όχι κατά χρονολογικές, γεωγραφικές ή θεματικές ενότητες, αλλά αναδεικνύοντας σχέσεις και συγγένειες ανάμεσα στους γνωστότερους και τους σύγχρονους καλλιτέχνες, ρίχνοντας γέφυρες που ξαφνιάζουν τον επισκέπτη.

«Επισκέφθηκα την Ελλάδα δύο φορές και συνάντησα αρκετούς συλλέκτες, διευθυντές ιδρυμάτων τέχνης, γκαλερίστες» είπε στα «ΝΕΑ» ο Γκλεν Λάουρι, ο οποίος επανέρχεται για δύο διαλέξεις (η μία απόψε στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών) στην Ελλάδα. «Μ΄ ενδιαφέρει πολύ να μαθαίνω, να συναντώ ανθρώπους που ενδιαφέρονται για την τέχνη».

Η αρχαία ελληνική τέχνη ενδιαφέρει τη σημερινή;

Βεβαίως. Οι περισσότεροι καλλιτέχνες ενδιαφέρονται για τα μεγάλα έργα τέχνης οποιασδήποτε εποχής.

Τι σας λέει η απόφαση κάποιων μεγάλων μουσείων, όπως του Λούβρου και του Γκούγκενχαϊμ, να ιδρύουν «αποικίες» σε άλλα κράτη;

Δεν μας ενδιαφέρει τέτοια στρατηγική. Σκοπός μας είναι να έχουμε το καλύτερο μουσείο σύγχρονης τέχνης που υπάρχει στον κόσμο. Τα έργα τέχνης που φθάνουν σ΄ ένα μουσείο είναι τα υλικά με τα οποία οικοδομείται μια αφήγηση για τον τρόπο με τον οποίο εντάσσονται τα έργα τέχνης στη συλλογή τους.

Θεωρείτε το Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης της Νέας Υόρκης ως το καλύτερο του είδους του;

Γενικώς θεωρείται ότι είναι το καλύτερο εξαιτίας της ποιότητας των έργων τέχνης του. Ξεκινά με τους ιμπρεσιονιστές, έχει έργα που θεωρούνται «εικονίσματα» της μοντέρνας τέχνης Σεζάν και Βαν Γκογκ, οι «Δεσποινίδες της Αβινιόν» του Πικάσο, ο «Χορός» του Ματίς, τα κορυφαία έργα του Μιρό και του Τζάκσον Πόλοκ. Αυτά συνδυασμένα με τους εξαιρετικούς επιμελητές τέχνης, τις καταπληκτικές εκθέσεις και εκδόσεις, τις αγορές έργων τέχνης, τα προγράμματα για το κοινό και για τα παιδιά, το καθιστούν κατά γενική ομολογία το καλύτερο.

Πώς αντιμετωπίζετε το θέμα της χορηγίας και το ενδεχόμενο εκείνος που πληρώνει να προσπαθεί να επιβάλει τις απόψεις του;

Η χορηγία των εικαστικών τεχνών έχει μεγάλη ιστορία μέσα στον χρόνο. Συνεχίζεται από την εποχή των Μεδίκων και του Λουδοβίκου ΙΔ΄. Πάντα υπήρχαν ιδρύματα, θεσμοί, πρόσωπα που επιχορηγούσαν την τέχνη. Τα τελευταία χρόνια υπήρξε μια μετατόπιση της χορηγίας από την αριστοκρατία σε μεγαλύτερες ομάδες της κοινωνίας: εταιρείες, ιδρύματα, ιδιώτες. Ειδικά στα ευρωπαϊκά κράτη η Πολιτεία είναι ο μεγάλος χορηγός των τεχνών και η κρατική ενίσχυση έρχεται μαζί με την άσκηση ελέγχου ή και την επιβολή κάποιων πραγμάτων σε σχέση με τις τέχνες, υπό όρους που αντιστοιχούν – αν δεν είναι και περισσότερο περιοριστικοί και αυταρχικοί- με τους όρους και τις πιέσεις που μπορεί να ασκήσουν ιδιώτες και μικρότεροι οργανισμοί.

Αν όμως δείξετε το έργο ενός σύγχρονου καλλιτέχνη, την άλλη κιόλας ημέρα ο καλλιτέχνης θα έχει γίνει επιτυχημένος…

Το να δείξουμε το έργο ενός καλλιτέχνη δεν εγγυάται την επιτυχία. Εξαρτάται πολύ από το τι θα κάνει. Έχουμε δείξει πολλούς καλλιτέχνες που δεν έγιναν επιτυχημένοι. Μία έκθεση στο Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης της Νέας Υόρκης προκαλεί πολύ άγχος, ανεβάζει τις προσδοκίες. Είναι δίκοπο μαχαίρι. Δεν είναι εγγύηση.


«Η τέχνη δεν είναι εγκιβωτισμένη»

Πού στοχεύει ο τρόπος έκθεσης των έργων τέχνης στο μουσείο σας;
Να βοηθήσουμε το κοινό ν΄ αναγνωρίσει ότι υπάρχουν πολλοί και διαφορετικοί τρόποι κατανόησης της τέχνης, που συμπληρώνουν και ανταγωνίζονται ο ένας τον άλλον, σε μια εποχή κατά την οποία υπάρχουν πολλές διαφορετικές ιδέες που ξετυλίγονται σε διαφορετικές κατευθύνσεις και αφορούν σε διαφορετικά ενδιαφέροντα. Και να δει ότι η τέχνη δεν είναι εγκιβωτισμένη σε μια σειρά κλειστών αιθουσών.

Ποιο είναι το μεγαλύτερο πρόβλημα του μουσείου;

Ότι δεν έχει αρκετά έσοδα. Παλεύουμε να ισορροπήσουμε τον προϋπολογισμό και να προσφέρουμε ένα μείγμα εξαιρετικών εκθέσεων, καλλιτεχνών και εκπαιδευτικών εκδηλώσεων, μοιράζοντας τα εκατό εκατομμύρια δολάρια.