Ανάλυση

Οι δείκτες της ευρωπαϊκής μας αποτυχίας

Μεγάλα κενά σε τρεις τομείς- την κοινωνική ανισότητα, την προστασία του περιβάλλοντος και την καλλιέργεια της επιστημονικής γνώσης – αναδεικνύουν οι ελληνικές επιδόσεις στη λεγόμενη στρατηγική της Λισαβώνας, τη στρατηγική δηλαδή που υιοθέτησε η Ευρωπαϊκή Ένωση το 2000 για να καταστήσει την οικονομία της πιο ανταγωνιστική, διατηρώντας ταυτόχρονα τα ποιοτικά και τα κοινωνικά χαρακτηριστικά της.

Οι δείκτες της Λισαβώνας, που μετρούν την πρόοδο στην ευρωπαϊκή αυτή προσπάθεια και με τους οποίους ασχολούνται κάθε χρόνο στην ανοιξιάτικη σύνοδό τους-, όπως αυτή της περασμένης Πέμπτης και της Παρασκευής- οι ηγέτες των κρατών-μελών της Ένωσης, δεν υπήρξαν ποτέ ιδιαίτερα κολακευτικοί για τη χώρα μας. Ωστόσο, σε αρκετούς, από χρόνο σε χρόνο σημειώνεται πρόοδος. Το κατά κεφαλήν ΑΕΠ της χώρας, για παράδειγμα, χάρη στον συγκριτικά υψηλό ρυθμό ανάπτυξης, αλλά και με τη βοήθεια της αναθεώρησης του ΑΕΠ από την κυβέρνηση, βρισκόταν το 2006 στο 96,9% του μέσου ευρωπαϊκού, από 84,4% το 2000.

Όμως, στους τρεις τομείς που προαναφέρθηκαν τα πράγματα παραμένουν δυστυχώς αδιόρθωτα. Το ποσοστό του πληθυσμού που βρίσκεται σε κίνδυνο φτώχειας παραμένει πεισματικά κολλημένο στο 20%, παρ΄ όλες τις αυξήσεις του ΕΚΑΣ και των συντάξεων του ΟΓΑ. Κι αυτό ενώ στην Ευρωπαϊκή Ένωση των 27-στην οποία περιλαμβάνονται πολύ φτωχότερες χώρες- το αντίστοιχο ποσοστό είναι 16%.

Στους δείκτες που μετρούν την προστασία του περιβάλλοντος, όπως οι εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα ή ο όγκος των οδικών μεταφορών, σημειώνεται επιδείνωση καθώς προφανώς όλα θυσιάζονται στο όνομα της ανάπτυξης.

Και όσον αφορά τις επιστημονικές μας ανησυχίες, οι δαπάνες για έρευνα και τεχνολογία δεν έχουν ακόμη ξεπεράσει το 0,58% του ΑΕΠ, όπως ήταν και το 2003, ενώ στην Ευρωπαϊκή Ένωση των 27 είναι 1,84% του ΑΕΠ.

Μπορεί οι επιδόσεις αυτές να φαίνονται δευτερεύουσες σε σχέση με άλλες που συνήθως προβάλλονται- όπως το έλλειμμα του προϋπολογισμού ή το ύψος του δημόσιου χρέους ή ακόμη ο πληθωρισμός. Ούτε σε αυτούς είχε πάντα καλή σταδιοδρομία.

Όμως, οι τρεις τομείς της αποτυχίας έχουν μια ιδιαίτερη σημασία, γιατί αναδεικνύουν πιο έντονα τα ποιοτικά χαρακτηριστικά του ευρωπαϊκού κράτους. Η Ελλάδα εμφανίζεται και εδώ να κρατά απόσταση από το ευρωπαϊκό προφίλ, να αδιαφορεί για το περιβάλλον, την έρευνα και την τεχνολογία, για την κοινωνική ανισότητα. Παραμένει έτσι ένα κράτος βαλκανικό μέσα στην Ευρώπη κι αυτό δεν την κολακεύει καθόλου.