Όσκαρ 2008

Άρωμα Ευρώπης και πολιτικής

Σου λέει: πόσο είναι ο Πολ Τόμας Άντερσον (η ταλεντάρα τού «Θα χυθεί αίμα»); Μόνο 38. Άσε, έχει χρόνο. Ενώ ο Τζόελ Κόεν είναι 54 και ο Ίθαν 51.
Επομένως, η επετηρίδα λέει «Καμιά πατρίδα για τους μελλοθάνατους» στα Όσκαρ, τα πιο «ευρωπαϊκά» στην ιστορία τους
Συνέβη και πέρυσι με τον Μάρτιν Σκορσέζε. Του το χρωστούσαν. Και ο ίδιος- μέσα στον αυθορμητισμό του- είχε πει «μα, παιδιά, αυτή δεν είναι δική μου ταινία» (προφανώς εννοούσε πως ήταν ριμέικ ενός κινέζικου θρίλερ). Η επετηρίδα είναι θεσμός. Για έναν απλούστατο λόγο. Αμηχανία παρακαλώ. Καμία ταινία υπέρτερη από τις άλλες. Έτσι, από τη μια επετηρίδα, από την άλλη μοιρασιά. Τέσσερα Όσκαρ για τους Κόεν. Δύο για το «Θα χυθεί αίμα» (Ντάνιελ Ντέι Λιούις και φωτογραφίας στη «βιβλική» φωτογραφία του Ρόμπερτ Έλσγουιτ). Δύο στη γαλλική «Ζωή σαν τριαντάφυλλο» (Μαριόν Κοτιγιάρ και μέικ απ). Απίστευτο. Οι french fries (τηγανητές πατάτες) στην αφρόκρεμα των Όσκαρ. Αυτό κι αν δεν είναι ομολογία ταπείνωσης για την αμιγώς αμερικανική βιομηχανία. Τρία για τον «Βourne» (ήχου και μοντάζ). Από εκεί και κάτω, εφτά ταινίες από ένα Όσκαρ: «Μάικλ Κλέιτον» (Τίλντα Σουίντον β΄ ρόλου), «Juno» (πρωτότυπου σεναρίου), «Εξιλέωση» (μουσικής- Ντάριο Μαριανέλι), «Sweeney Todd» (σκηνικών), «Μια φορά» (τραγουδιού), «Golden Compass» (οπτικών εφέ), «Ελίζαμπεθ» (κοστουμιών). Πρώτα, λοιπόν, η επετηρίδα. Ο λόγος απλός και εντελώς ορατός. Καλύτερες ταινίες των Κόεν οι «Φάργκο», «Μπάρτον Φινκ» και «Ο μεγάλος Λεμπόφσκι». Ύστερα, πολύ ύστερα «Καμιά πατρίδα για τους μελλοθάνατους» (εξέρχεται εν Ελλάδι από 6 Μαρτίου).

Δεύτερον, η μοιρασιά: από κάτι σε δέκα ταινίες. Ελάχιστοι έμειναν παραπονεμένοι. Μεταξύ αυτών και ο Ντέιβιντ Κρόνενμπεργκ με τις «Επικίνδυνες υποσχέσεις». Καλά να πάθει.

Τρίτον, οι ξένοι. Βάλτε κάτω και μετρήστε: Γαλλίδα η 32χρονη Μαριόν Κοτιγιάρ. Ιρλανδικής καταγωγής ο 51χρονος Ντάνιελ Ντέι Λιούις. Αγγλίδα η 48χρονη Τίλντα Σουίντον. Ισπανός ο 39χρονος Χαβιέρ Μπαρντέμ. Να προχωρήσω; Γάλλοι οι δύο νικητές του Όσκαρ Μέικ απ. Ιταλοί οι θριαμβευτές του Αrt Direction στο «Swenney Τodd» του Τιμ Μπάρτον (ο Ντάντε Φερέτι και η Φραντσέσκα Λο Σκιάβο, με εννέα υποψηφιότητες ο πρώτος και εφτά η δεύτερη). Παιδιά, κάτι συμβαίνει. Για πάρτε τα μέτρα σας!


Το τέρας των αδελφών Κόεν

Το νοσηρό, ακατανίκητο, αδίστακτο τέρας των αδελφών Κόεν (Νo country for old men, δηλαδή «Καμιά πατρίδα για τους μελλοθάνατους») βγάζει εκτός μάχης και τους τρεις εκπροσώπους του νόμου: Τόμι Λι Τζόουνς, Τζος Μπρόλιν, Γούντι Χάρελσον. Θα το απολαύσετε από τις 6 Μαρτίου. Ο Χαβιέρ Μπαρντέμ με το πιο τρελό ύφος που αποτυπώθηκε ποτέ στην οθόνη, κάτι ανάμεσα σε Φρανκενστάιν και βαμπίρ, μ΄ ένα θανατερό εργαλείο στο χέρι, σκοτώνει και αδέσποτος, ασύλληπτος τρέχει. Αυτή η πεμπτουσία της «καλύτερης ταινίας». Το τέρας ελεύθερο, ασύδοτο, η Αμερική όμηρος του τέρατος. Αυτό και το επιμύθιο του Κόρμακ ΜακΚάρθι που έγραψε το ομότιτλο μυθιστόρημα (Εκδόσεις Καστανιώτη) και που οι αδελφοί Κόεν το διασκεύασαν και το μετέφεραν στη δωδέκατη- αν δεν κάνω λάθοςταινία τους. Η δουλειά τους είναι με πειθαρχία και άψογη οργάνωση μοιρασμένη.

Αμφότεροι γράφουν τα σενάρια (συνήθως πρωτότυπα) και στη συνέχεια ο Τζόελ αναλαμβάνει τη σκηνοθεσία και ο Ίθαν την παραγωγή.

Μπας και είναι το αντίθετο;

Ποιος ξέρει. Από το 1984 με το «Βlood simple» («Μόνο αίμα»), της περιθωριακής σκηνής, μέχρι σήμερα, της χολιγουντιανής. Με ελάχιστες παραχωρήσεις (όπως στην κωμωδία τους με Μάικλ Ντάγκλας και Κάθριν Ζέτα Τζόουνς «Ιntolerable Cruelty» «Αβάσταχτη γοητεία» του 2003) Πάντως, οι ταινίες «Φάργκο», «Μπάρτον Φινκ» και «Ο μεγάλος Λεμπόφσκι» αποτελούν τα τρία διαμάντια τους. Δύναμη και πλεονέκτημά τους, το σκοτεινό πνεύμα του Ρομάν Πολάνσκι να κάνει έρωτα με το μαύρο, υπόγειο, σαρκαστικό χιούμορ.

Επιτέλους με καθυστέρηση 24 ετών, ο «θείος» Όσκαρ ανακάλυψε Coen brothers.

Γιούπι!


Τα τρία φαινόμενα

Το πρώτο, η Γαλλίδα Μαριόν Κοτιγιάρ, μόλις 33. Η ταυτοπροσωπία της με την Εντίθ Πιαφ στα όρια της νεκρανάστασης. Οι ακαδημαϊκοί το έφεραν από εδώ, το έφεραν από εκεί, τι να κάνουν, γονάτισαν και φίλησαν τα πόδια τής μαντμουαζέλ Μαριόν. Οικολόγος η δεσποινίς. Από τα πιο εξαιρετικά εργαλεία του γαλλικού σινεμά. Φίλοι μου, η Γαλλία είναι άπαικτη θηλυκομάνα του Ρlanet Cimema. Παράγουν θηλυκά ταλέντα με την ευκολία και την άνεση που οι Ελληνάρες παίζουν κομπολόγια. Από την Ιζαμπέλ Ιπέρ ώς τη Λεντουαγιέν, μάτσο οι πρωτοκλασάτες θεατρίνες.

Το δεύτερο, ο Ντάνιελ Ντέι Λιούς. Δηλώνει υποδηματοποιός και σχεδιαστής επίπλων, έχει αράξει στο αγρόκτημά του στην Ιρλανδία και όποτε του κελάρει ένας ρόλος- αλλά και ο σκηνοθέτης- αποφασίζει να ανέβει στο ρινγκ, να ρίξει μία και να βγάλει νοκ άουτ όλους τους αντιπάλους. Γεννημένος Champion of the world. Ο Τζορτζ Κλούνι μόλις άκουσε πως ο Ντάνιελ είναι αντίπαλός του, την έκανε. «Άσε καλύτερα». Απόδειξη: δύο Όσκαρ α΄ ρόλου («Το αριστερό μου πόδι» 1989 και «Θα χυθεί αίμα» 2008 και ακόμα δύο υποψηφιότητες «Εις το όνομα του πατρός» 1993 και «Συμμορίες της Νέας Υόρκης» 2003). Κατά τη γνώμη μου, ο Ντάνιελ Πλέινβιου στο αριστούργημα του Πολ Τόμας Άντερσον- την καλύτερη φετινή, αμερικανική παραγωγή- γράφει ιστορία όπως ο «Πολίτης Κέιν» του Όρσον Γουέλς. Η Ιστορία θα αποφανθεί ποιος έχει δίκιο. Οι ακαδημαϊκοί ή κάποιοι «τρελοί».

Το τρίτο, η Ντιάμπλο (διάβολος) Κόντι, μόλις 30 χρόνων, η θριαμβεύτρια Όσκαρ original σεναρίου για το τρισχαριτωμένο «Juno». Αμερικανίδα εντελώς. Γιατί «διάβολος»;- τη ρώτησαν. «Γιατί στη δουλειά μου τον είδα με τα μάτια μου». Και μέχρι να πιάσει χαρτί και μολύβι και την έμπνευσή της ν΄ απλώσει, όπως οι γιαγιάδες μας τις χυλοπίτες, το κορίτσι έβγαζε το μεροκάματό της ως στρίπερ και στη συνέχεια ως επαγγελματίας στο τηλεφωνικό σεξ. Ξέρετε τώρα, τις γνωστές γραμμές. Απίστευτα πράγματα; Καθόλου. «Από τον υπόνομο βγαίνει η αγία» έλεγε η δαιμόνια Μαντόνα. Κάτι ξέρει. Ως εκ τούτου, πρώτοι οι τελευταίοι!
Αυστριακοί «παραχαράκτες»

«Παραχαράκτες» στα ελληνικά το Όσκαρ καλύτερης ξενόγλωσσης ταινίας, δηλαδή «Die Faelscher», τουτέστιν «Τhe Counterfeiters», του 47χρονου Αυστριακού Στέφαν Ρουζοβίτσκι, από μια αληθινή ιστορία στη ναζιστική Γερμανία, όταν συλλαμβάνουν Εβραίο παραχαράκτη, τον ρίχνουν στο Μαουτχάουζεν και στη συνέχεια του αναθέτουν την παραχάραξη τόνων από δολάρια και λίρες και έτσι εκείνος τη γλιτώνει. Η ταινία δεν έχει προβληθεί εν Αθήναις, αλλά και αν προβληθεί δεν θα έχει τύχη στα ταμεία. Παραχαράκτες μονίμως οι ακαδημαϊκοί.

Αγνόησαν το αριστούργημα του Ρουμάνου Κρίστιαν Μουνγκίου «4 μήνες, 3 εβδομάδες, 2 ημέρες» και φυσικά πάλι μία από τα ίδια, οι Εβραίοι στα μπουντρούμια.


Ομπάμα, Χίλαρι και Γκουαντάναμο

Τα φετινά Όσκαρ είχαν πολιτική παντού. Στα βραβεία, ανάμεσα στα βραβεία, πάνω στο χαλί- μέχρι και κάτω από το χαλί δεν θα ήταν περίεργο! Χρονιά εκλογών, απεργίες (των σεναριογράφων που μόλις είχε λήξει), ευρωπαϊκός θρίαμβος και ένας καυστικός παρουσιαστής, ο Τζον Στιούαρτ. Αυτός έπαιζε στο γήπεδό του. Σάτιρα και μάλιστα πολιτική. Μπάρακ Ομπάμα, Χίλαρι Κλίντον είχαν τις Οσκαρικές στιγμές τους. «Όταν δείτε έναν μαύρο ή μια γυναίκα ως πρόεδρο, ένας αστεροειδής θα χτυπήσει το Άγαλμα της Ελευθερίας» είπε ο Στιούαρτ, αστειευόμενος ότι αυτά συμβαίνουν μόνο στις ταινίες.

Στη συνέχεια της βραδιάς ο Αμερικανός κωμικός ξαναχτύπησε, περιγράφοντας την ταινία «Μακριά της»: «Ήταν για μια γυναίκα που ξεχνάει τον σύζυγό της. Η Χίλαρι Κλίντον την περιέγραψε σαν την πρώτη ταινία που σε κάνει να νιώθεις καλά αυτή τη χρονιά». Οι σχολιαστές αργότερα έλεγαν πως αν είχε λίγο περισσότερο χρόνο στη διάθεσή του, τα φετινά Όσκαρ θα ήταν καλύτερα από ποτέ.

Η Τζούλι Κρίστι, πάντως, βρήκε την ευκαιρία να κάνει τη δήλωσή της. Φορούσε ένα πορτοκαλί φιογκάκι στο πέτο (όπως και άλλοι διάσημοι) σαν διαμαρτυρία για τις φυλακές του Γκουαντάναμο. Και πολύ πρόθυμα εξήγησε: «Πρόκειται για την καμπάνια της Ένωσης για τις Πολιτικές Ελευθερίες, με σκοπό να κλείσει το Γκουαντάναμο. Είναι ένα πολύ πολύ σημαντικό θέμα. Επηρεάζει ολόκληρο τον κόσμο».

Με Όσκαρ βραβεύθηκε και το ντοκιμαντέρ «Ταξί στη Σκοτεινή Πλευρά», με θέμα τις μεθόδους ανάκρισης και τα βασανιστήρια που χρησιμοποιούνται, ειδικά από τη CΙΑ. Είναι, μάλιστα, η πρώτη ταινία που δείχνει εικόνες από τη στρατιωτική βάση του Μπάγκραμ.


Ο μεγάλος χαμένος

Έχουν να λένε στο Χόλιγουντ πως ο Πολ Νιούμαν και ο Μάρτιν Σκορσέζε υπήρξαν οι αδικημένοι των Όσκαρέως το «Χρώμα του χρήματος» ο πρώτος και μέχρι τον «Πληροφοριοδότη» ο δεύτερος. Τι να πει όμως κανείς για τον Κέβιν Ο΄ Κόνελ; Ηχολήπτης, στενός συνεργάτης του Σκορσέζε, έχει προταθεί συνολικά 20 φορές για Όσκαρ. Ο 50χρονος Ο΄ Κόνελ είδε για πρώτη φορά το όνομά του να φιγουράρει στις υποψηφιότητες το 1984 για το Όσκαρ καλύτερου σχεδιασμού ήχου στην ταινία «Σχέσεις στοργής». Έκτοτε προτείνεται σχεδόν κάθε χρόνο, αλλά πάντα μένει με άδεια χέρια. Φέτος ήταν υποψήφιος για τον ήχο στην ταινία «Τρανσφόρμερς», αλλά το Όσκαρ πήγε στο «Τελεσίγραφο του Μπορν».


Συμφωνία σε κόκκινο και μαύρο

Στην 80ή απονομή των Όσκαρ το κόκκινο και το μαύρο, αποχρώσεις πάθους και διαμαρτυρίας, έντυσαν τις διάσημες προσκεκλημένες. Οι οποίες τόνισαν με την εμφάνισή τους και τις τουαλέτες τους το ότι χωρίς σενάρια δεν γίνονται ταινίες και χωρίς κόκκινο χαλί δεν υπάρχει γκλάμουρ.

Τίποτα δεν ήταν ντύσιμο της τελευταίας στιγμής. Κλασικό το ύφος στις μακριές τουαλέτες με ουρά, ασφαλείς κομψές επιλογές το στράπλες κόψιμο ή ο ακάλυπτος ένας ώμος στις δημιουργίες των σχεδιαστών, λαμπερά τα κοσμήματα πολλών καρατίων των οίκων Cartier, Βulgari, Η. Stern. Η πιο μελετημένη από όλες στο μάθημα του στυλ «κόκκινο χαλί» ήταν η Γαλλίδα ηθοποιός Μαριόν Κοτιγιάρ, που εμπιστεύθηκε τον Ζαν Πολ Γκοτιέ και το ατελιέ του. Με αποτέλεσμα μια τουαλέτα σε σχήμα γοργόνας, κεντημένη με μικρές πέρλες που σχημάτιζαν λέπια. Εξαιρετική και η έγκυος Κέιτ Μπλάνσετ, που εμφανίστηκε με ένα μοβ μακρύ φόρεμα του Βέλγου Ντρις Βαν Νότεν, που έδενε γύρω από τον λαιμό με μια μεταξωτή μπεζ κορδέλα πάνω στην οποία ήταν κεντημένα πράσινα κρύσταλλα Σβαρόφσκι. Τον ίδιο τόνο της λαμπερής εγκύου ακολούθησαν η Νικόλ Κίντμαν με μαύρο απλό Βalenciaga σε γραμμή αμπίρ και η νεώτερη Τζέσικα Άλμπα, με ένα μοβ μακρύ στράπλες φόρεμα Μarchesa στολισμένο με εξωτικά φτερά στην ίδια απόχρωση. Φτερά ήταν και το μοναδικό στολίδι πάνω στην μαύρη (επίσης στράπλες) τουαλέτα υψηλής ραπτικής Chanel, με την οποία εμφανίστηκε η Πενέλοπε Κρουζ, μπαίνοντας στην ομάδα των μαυροντυμένων σταρ, ανάμεσα στις Χίλαρι Σουάνκ (με Βερσάτσε), Τζένιφερ Γκάρνερ (με Όσκαρ Ντε λα Ρέντα), Λόρα Λίνεϊ (με Μάικλ Κορς), Τίλντα Σουίντον. Μάλιστα το Lanvin φόρεμα με το ένα μακρύ μανίκι από ντεβορέ βελούδο της βραβευμένης με το Όσκαρ β΄ γυναικείου ρόλου Σουίντον σόκαρε τους σχολιαστές των εμφανίσεων στο κόκκινο χαλί. Καθώς οι Αμερικανοί τηλεπαρουσιαστές είναι συνηθισμένοι στη λάμψη και στο στυλ «παλιά ντίβα του Χόλιγουντ», έτσι όπως το παρουσίασε η Ρενέ Ζελβέγκερ με την ασημένια κεντημένη με στρας και κρύσταλλα τουαλέτα της Καρολίνα Χερέρα. Στην απέναντι όχθη του κόκκινου παρατάχθηκαν οι Αν Χάθαγουεϊ με Μarchesa, η Χάιντι Κλουμ με Τζον Γκαλιάνο, η Μάιλι Σάιρους με Βαλεντίνο. Και μόνο η Τζούλι Κρίστι απέφυγε τον συρμό της μακριάς τουαλέτας, φορώντας ένα φόρεμα μοβ ματζέντα μέχρι το γόνατο και σουέντ γάντια σε ροζ της πούδρας, ενώ η Κάμερον Ντίαζ ξεχώρισε διαλέγοντας μια ροζ στράπλες τουαλέτα Dior, της οποίας οι δουλεμένες σαν ιαπωνικό οριγκάμι πιέτες στο κορσάζ την γλίτωσαν από το να μοιάζει με κορίτσι τούρτας γενεθλίων.
ΟΙ ΑΤΑΚΕΣ

Τζον Στιούαρτ, ο οικοδεσπότης της βραδιάς, για την απεργία των σεναριογράφων: «Ο πόλεμος τελείωσε, καλωσήρθατε στο σεξ της συμφιλίωσης».

Ντάνιελ Ντέι Λιούις,
παίρνοντας το Όσκαρ γονατιστός από τη «Βασίλισσα» Έλεν Μίρεν: «Δεν θα ξαναφτάσω τόσο κοντά στο να χριστώ ιππότης».

Μαριόν Κοτιγιάρ: «Είναι αλήθεια ότι υπάρχουν άγγελοι σε αυτή την πόλη» (για το Λος Άντζελες).

Τίλντα Σουίντον, στον συμπρωταγωνιστή της Τζορτζ Κλούνι: «Σε έβλεπα κάθε μέρα στα γυρίσματα, που έβαζες κάθε πρωί τη στολή του Μπάτμαν κάτω από το κουστούμι σου και κρεμιόσουν ανάποδα στο φαγητό. Είσαι φοβερός».

Χαβιέ Μπαρντέμ:
«Ευχαριστώ τους Κόεν που μου “φόρεσαν” ένα από τα χειρότερα κουρέματα στην ιστορία».


Οι νικητές