Φαινόμενα

Έλλειψη ψυχραιμίας

Δύσκολη χρονιά για τις εγχώριες τηλεοπτικές σειρές. Μεγάλη ποσότητα παραγωγών, ελάχιστη η εμπορική απόδοσή τους
Συμβαίνει τα τελευταία δυο- τρία χρόνια, φέτος όμως, η αποτυχία σειρών είναι εντυπωσιακή. Παρ΄ όλο που ξεχώρισαν ορισμένες για την ακριβή ποιότητα παραγωγής τους, για τη βελτιωμένη αισθητική της εικόνας και μία τουλάχιστον για τη συνολική της ποιότητα, από πλευράς ερμηνειών μέχρι σκηνικών και ατμόσφαιρας (το «Δέκα» στον Αlpha), οι τηλεθεατές δεν φάνηκε να ανταποκρίνονται.

Αναμενόμενο. Η παραγωγή σειρών παρουσιάζει, αλλά και πληρώνει τα μεγάλα ελαττώματα του τηλεοπτικού τοπίου. Πρώτον την πληθωριστική ανάπτυξη. Συνεπώς και η παραγωγή σειρών είναι διογκωμένη δυσανάλογα με την πραγματική ποιότητα που μπορεί να προσφέρει η αγορά (όλων των τομέων, από ηθοποιούς μέχρι σκηνοθέτες και παραγωγούς), αλλά και με την πραγματική διάθεση κεφαλαίων. Αποτέλεσμα να αγωνίζονται όλοι να βγάλουν και «από τη μύγα ξίγγι», να κάνουν πολλές δουλειές στην ίδια παραγωγή ή σε πολλές διαφορετικές παραγωγές.

Ομάδες ηθοποιών που έκαναν σουξέ τη μια χρονιά, «σπάνε» για να εκμεταλλευτούν και οι ηθοποιοί και τα κανάλια την «αύρα» της επιτυχίας. Έχει αποδειχθεί διεθνώς ότι τηλεοπτική επιτυχία είναι η ευτυχής συγκυρία μιας συνάντησης πολλών παραγόντων, από το σενάριο μέχρι τους ηθοποιούς, αλλά και το υπόλοιπο τηλεοπτικό περιβάλλον. Η εγχώρια τηλεόραση μοιάζει να το παραβλέπει. Επίσης κάθε σειρά απαιτεί το κατάλληλο πλαίσιο προγραμμάτων για να αναδειχθεί, καθώς η τηλεθέαση είναι και συνήθεια. Και αυτό το παραβλέπει. Ένα κανάλι που απευθύνεται σε κοινό των ριάλιτι, τύπου τάλεντ-σόου-μετά-Ψινάκειων προκλήσεων, εθισμένο στην τηλεόραση των εντυπώσεων, είναι δύσκολο να «βρει» κοινό για μια σειρά όπως το «Δέκα».

Επίσης, μια ακριβή παραγωγή που προσπαθεί να αποσβέσει το κόστος των σκηνικών και των κοστουμιών εις βάρος της εξέλιξης της υπόθεσης και των χαρακτήρων των ηρώων, όπως ο «Γιούγκερμαν» (Αnt1), δεν μπορεί να ικανοποιήσει αυτούς που θα την επέλεγαν. Και σίγουρα αυτοί δεν θα ήταν το κοινό που βρίσκεται μπροστά στην τηλεόραση τα βράδια της Παρασκευής.

Αποσύρονται και πλήθος άλλες, ειδικώς στον Αnt1, που έχει χάσει τον ρυθμό του και το κοινό του, προσπαθώντας να το ανανεώσει ηλικιακά, χωρίς να τολμήσει να κάνει τις κατάλληλες παραγωγές. Το προσπαθεί με τις ξένες σειρές που κάνουν επιτυχία στο εξωτερικό, το «Lost» και το «Ρrison Βreak». Μόνο που το «σκληρό» κοινό των σειρών του είδους είτε τις αγοράζει σε DVD είτε τις παρακολουθεί σε συνδρομητικά κανάλια, που προβάλλουν τα νεώτερα επεισόδια.

Πολλά τα «κουρασμένα» σενάρια που επιχειρούν να αντιγράψουν δοκιμασμένες συνταγές (π.χ. «Σούπερ μπαμπάς») εκ του εξωτερικού, χωρίς να λαμβάνουν υπόψη την εγχώρια πραγματικότητα.

Δυσκολεύεται η σιριαλική παραγωγή να παρακολουθήσει τις εξελίξεις στην ελληνική κοινωνία, τις νέες συνθήκες και τις νέες ανάγκες ψυχαγωγίας. Με δεδομένη μάλιστα, τη μικρή αγορά, που σημαίνει ότι τα σημάδια κόπωσης του κοινού εμφανίζονται γρήγορα και έντονα (όπως συνέβη με το «Deal», τα ριάλιτι και πολλές σειρές), η διάρκεια είναι το δυσκολότερο πρόβλημα.

Ο άγριος ανταγωνισμός και η ατακτοποίητη αγορά δημιουργούν ακόμη δυσκολότερους γρίφους για τις παραγωγές των καναλιών, που αγωνίζονται να επιβιώσουν απέναντι στον πολτό της ευκολίας και της κουτσομπολίστικης αναπαραγωγής του ασήμαντου. Πόσο εντυπωσιακή πρέπει να είναι μια σειρά για να αντιμετωπίσει τον ανταγωνισμό του live ξεμαλλιάσματος δυο διασημοτήτων που χωρίζουν on camera, κατακλύζοντας με τις δηλώσεις τους εκπομπές επί εκπομπών;


Αντιγραφέας σαν κακός μαθητής

Διογκωμένη η τηλεοπτική μας αγορά, χωρίς στέρεες βάσεις, αγορά που μέσα στην αφόρητη πίεση του ανταγωνισμού χωρίς κανόνες, εμφανίζει πλέον ορατά τα δείγματα της έλλειψης ψυχραιμίας και σκέψης, καταλήγει αντιγραφέας.

Αντιγράφει ξένες τηλεοράσεις σαν κακός μαθητής που δεν διάβασε αλλά θέλει να περάσει τις εξετάσεις ξεγελώντας, χωρίς να σκεφτεί ούτε σε ποιες κοινωνίες απευθύνονται, ούτε τις συνέπειες που είχαν, ούτε τις εγχώριες ανάγκες. Το «Βaby dance» για παράδειγμα είναι αντιγραφή βρετανικής συνταγής, αλλά προβληματίστηκε ο Αlpha πάνω στην κουλτούρα της συγκεκριμένης χώρας για τα παιδιά (υψηλά ποσοστά παιδεραστίας και υψηλότατα ποσοστά παιδικής βίας στα λαϊκά στρώματα);

Δεν υπάρχει χρόνος, γιατί δεν υπάρχουν κανόνες για ορθολογική οργάνωση της τηλεοπτικής παραγωγής. Εξ ου και το φαινόμενο του τηλεοπτικού κανιβαλισμού, που έχει θύματα τον ίδιο τον κόσμο της τηλεόρασης.