Ώρα ανατροποών

Διπλό παιχνίδι με το βέτο

Να ελέγξει τις αντιδράσεις στο εσωτερικό της Ν.Δ. την ώρα των κρίσιμων διαπραγματεύσεων για την ονομασία των Σκοπίων προσπαθεί η κυβέρνηση, ενώ πληθαίνουν οι φωνές, ιδίως στη Βόρεια Ελλάδα, που πιέζουν για την άσκηση βέτο από ελληνικής πλευράς.

Μετά και τη χθεσινή απόφαση της πολιτικής ηγεσίας των Σκοπίων να παραμείνει στο τραπέζι της διαπραγμάτευσης, κυβερνητικά στελέχη αφήνουν να εννοηθεί ότι θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν οι «σκληρές» φωνές που προβάλλουν την ελληνικότητα της Μακεδονίας, αλλά τονίζουν ότι η κυβέρνηση δεν μπορεί να βρεθεί αντιμέτωπη με ένα κύμα εσωτερικών αντιδράσεων που θα περιορίσουν και τα περιθώρια των διπλωματικών ελιγμών της.

Με το ίδιο σκεπτικό κινείται και το Μαξίμου: στο κυβερνητικό επιτελείο δεν εμφανίζονται δυσαρεστημένοι από τις ακραίες δηλώσεις για το Σκοπιανό και τη δυναμική παρουσία στελεχών της Ν.Δ. που θεωρούν ότι το βέτο είναι μονόδρομος, αλλά σε καμία περίπτωση δεν επιθυμούν να πάρουν οι αντιδράσεις συντονισμένη μορφή και η κυβέρνηση να εμφανιστεί ότι σύρεται πίσω τις διαμαρτυρίες εθνικιστικών κύκλων. Έτσι, την ίδια στιγμή που στη Ν.Δ. θεωρούν ελεγχόμενες τις αντιδράσεις του νομάρχη Θεσσαλονίκης κ. Παν. Ψωμιάδη, ο οποίος είναι ένθερμος οπαδός του βέτο, δεν κρύβουν την ανησυχία

Η ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΘΕΛΕΙ ΝΑ ΕΛΕΓΞΕΙ

τις ακραίες αντιδράσεις για να τις αξιοποιήσει-αν χρειαστεί- στο παζάρι για το όνομα των Σκοπίων

τους για την προσπάθεια του Μητροπολίτη Θεσσαλονίκης κ. Άνθιμου να ξεσηκώσει τους πιστούς και να οργανώσει νέα συλλαλητήρια για το Σκοπιανό, απορρίπτοντας ακόμη και μια σύνθετη ονομασία που θα ήταν έτοιμη να αποδεχθεί η ελληνική κυβέρνηση. «Νον πέιπερ» για να αποφευχθεί η Βαβέλ
Στο κυβερνητικό επιτελείο θέλουν, επίσης, να αποφύγουν την εικόνα μιας Βαβέλ στη Ν.Δ. για το Σκοπιανό και για τον λόγο αυτό το υπουργείο Εξωτερικών, με νον πέιπερ που διαβιβάστηκε σε όλα τα μέλη της γαλάζιας Κοινοβουλευτικής Ομάδας, επιχειρεί να εμφανιστούν όλοι οι βουλευτές του κόμματος με ενιαία επιχειρηματολογία. Οι συντάκτες του κειμένου, που ακολούθησαν χθες σχεδόν όλοι οι βουλευτές, υιοθετούν την αυστηρή γλώσσα προς τα Σκόπια, δείχνοντας τον δρόμο του βέτο εάν οι γείτονες δεν φανούν διαλλακτικοί. Όσο για τη νέα πρόταση Νίμιτς, αναφέρεται ότι «σε καμία περίπτωση δεν είναι η τελική φόρμουλα» και επισημαίνεται: «Η πρόταση περιλαμβάνει σημεία τα οποία δεν μπορούν να γίνουν αποδεκτά ως έχουν, περιλαμβάνει άλλα που χρήζουν αποσαφηνίσεων, περιλαμβάνει και σημεία που θα μπορούσαν να γίνουν κατ΄ αρχήν δεκτά υπό ορισμένες προϋποθέσεις». Είναι σαφές ότι με την τελευταία αναφορά το υπουργείο Εξωτερικών φωτογραφίζει την πρόταση για «Δημοκρατία της Άνω Μακεδονίας», στην οποία η κυβέρνηση θα μπορούσε να συμφωνήσει.

Στην πραγματικότητα, ελάχιστοι στη Ν.Δ. θεωρούν ότι μπορεί να υπάρξει αυτή την ώρα συμφωνία με τα Σκόπια και μια κοινά αποδεκτή λύση για την ονομασία. Οι περισσότεροι βουλευτές προετοιμάζονται για το βέτο, αλλά στην περίπτωση που επιτευχθεί τελικώς μια συμφωνία όλοι παραδέχονται ότι το Μαξίμου θα δεχθεί μεγάλες πιέσεις στο εσωτερικό σε ό,τι αφορά την επικύρωσή της. Στο κυβερνητικό επιτελείο δεν θεωρούν πιθανό να αλλάξει ο Πρωθυπουργός τακτική και να ζητήσει τη σύγκληση του Συμβουλίου των πολιτικών αρχηγών, ενώ υψηλού ρίσκου θεωρείται και μια απόφαση να περάσει μια ενδεχόμενη συμφωνία από τη Βουλή για νομοθετική κύρωση.


Με διπλωματικό «ναι» στο παζάρι

Σε πρώτο πλάνο εισέρχονται τα θέματα εξωτερικής πολιτικής, καθώς η εκλογή του Δημήτρη Χριστόφια στην προεδρία της Κύπρου, αλλά και η αποδοχή της σκοπιανής ηγεσίας να εισέλθει στη διαπραγμάτευση για το όνομα στη βάση της πρότασης Νίμιτς προδιαγράφουν ταχείες διαδικασίες και εξελίξεις σε δύο διαφορετικά μέτωπα.

Ταυτοχρόνως, οι αλυσιδωτές αντιδράσεις που προκαλούνται από την ανεξαρτητοποίηση του Κοσόβου δημιουργούν ένα ευρύτερο κλίμα ρευστότητας στην περιοχή των Βαλκανίων.

Στα Σκόπια ολοκληρώθηκε χθες το βράδυ η σύσκεψη των πολιτικών αρχηγών των τεσσάρων μεγαλύτερων πολιτικών κομμάτων, στην οποία μετείχε επίσης ο πρόεδρος της χώρας, Μπράνκο Τσερβενκόφσκι, ο πρωθυπουργός Νίκολα Γκρουέφσκι και ο υπουργός Εξωτερικών Αντόνιο Μιλοσόσκι. Στη συνάντηση επιβεβαιώθηκε η καταρχήν τάση που

Η ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΩΝ ΣΚΟΠΙΩΝ

να διαπραγματευτούν είναι αποτέλεσμα αφενός μεν των αμερικανικών πιέσεων, αφετέρου δε της κατάστασης που επικρατεί στο Κόσοβο

είχε επικρατήσει στην προηγούμενη σύσκεψη, δηλαδή η αποδοχή του πλαισίου των ιδεών Νίμιτς με τη συνοδεία επιφυλάξεων, παρατηρήσεων και αντιρρήσεων. Στάση που προσομοιάζει με αυτήν της Αθήνας, με τη διαφορά ότι δημιουργεί μεγαλύτερη αίσθηση εξαιτίας της πλήρους αδιαλλαξίας που είχε επιδείξεις η FΥRΟΜ όλο το προηγούμενο διάστημα.

Δέχονται πιέσεις
Διπλωματικές πηγές ερμηνεύουν την αποδοχή των Σκοπίων να κάτσουν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων ως αποτέλεσμα αφενός μεν των αμερικανικών πιέσεων- που θέλουν οπωσδήποτε την είσοδο των Σκοπίων στο ΝΑΤΟ- αφετέρου δε της κατάστασης που επικρατεί στο Κόσοβο και του φόβου ότι αυτή μπορεί να «υπερχειλίσει» προς τη FΥRΟΜ εάν δεν διασφαλισθεί η σταθερότητα που προσφέρει η ευρωατλαντική προοπτική.

Ο υπουργός Εξωτερικών των Σκοπίων, Αντόνιο Μιλοσόσκι, μετά τη σύσκεψη δήλωσε απλώς ότι «η μακεδονική θέση καθορίστηκε. Όλοι οι πολιτικοί φορείς την υποστηρίζουν. Η θέση αυτή θα μεταφερθεί στον κ. Νίμιτς στην επόμενη συνάντηση. Η Μακεδονία συνεχίζει να συμμετέχει στη διαπραγματευτική διαδικασία. Δεν μπορώ να σας ανακοινώσω λεπτομέρειες, διότι η συμφωνία αναφέρει ότι οι θέσεις πρέπει να ειπωθούν στον ίδιο τον μεσολαβητή. Σε κάθε περίπτωση θεωρώ ότι έχουμε ισχυρά επιχειρήματα, δομημένες θέσεις υπέρ και κατά, καθώς και επιχειρήματα τα οποία μπορούν να ανοίξουν νέα συζήτηση στη διαδικασία».

Έως το πάρα πέντε
Όπως και αν έχει, έτσι όπως προδιαγράφεται η διαπραγματευτική διαδικασία, στο υπουργείο Εξωτερικών θεωρούν δεδομένο ότι η διαπραγμάτευση θα συνεχισθεί μέχρι το «πάρα πέντε» της συνόδου κορυφής του ΝΑΤΟ, στις αρχές Απριλίου, στο Βουκουρέστι. Αυτό σημαίνει ότι στη σύνοδο των υπουργών Εξωτερικών, στις Βρυξέλλες, στις 6 Μαρτίου, η Ντόρα Μπακογιάννη θα έχει τη δυνατότητα να εξηγήσει στους εταίρους της πως δεν μπορεί να ληφθεί οριστική απόφαση για πρόσκληση, διότι η Ελλάδα δεν θα συναινέσει χωρίς να έχει προϋπάρξει συμφωνία.


Η ένταση στο Κόσοβο, μοχλός πίεσης για λύση στο Σκοπιανό

ΚΑΤΑ ΤΡΑΓΙΚΗ ειρωνεία, υπέρ της εξεύρεσης λύσης στο Σκοπιανό είναι η ανησυχητική ρευστότητα που επικρατεί στο Κόσοβο και την ευρύτερη περιοχή.

Τη στιγμή που οι 27 αποφάσισαν την αποστολή δύναμης- παρά τις μεταξύ τους διαφωνίες για την αναγνώριση του κρατιδίου- η τεταμένη κατάσταση στην περιοχή υποχρεώνει τους κοινοτικούς να αποσυρθούν από το βόρειο τμήμα του Κοσόβου. Όπως επιβεβαίωσε ο απεσταλμένος της Ένωσης, Πίτερ Φέιθ, η αποστολή της Ε.Ε. απομάκρυνε το προσωπικό της από την περιοχή της Μιτροβίτσας.

Θέλουν ανεξαρτησία
Το κατοικούμενο από Σέρβους Βόρειο Κόσοβο ενδέχεται να διεκδικήσει την ανεξαρτησία του- ή και την «παραμονή» του στη Σερβία- διεκδικώντας τα δικαιώματα που έχουν και οι Αλβανοί του Κοσόβου.

Αντίστοιχες αποσχιστικές τάσεις – και μάλιστα εντονότερεςπαρατηρούνται στη Ρεπούμπλικα Σρέπτσκα της Βοσνίας- Ερζεγοβίνης. Αυτό, λοιπόν, που φοβούνται Αμερικανοί και Ευρωπαίοι σε σχέση με τα Σκόπια είναι το ενδεχόμενο οι Αλβανοί της FΥRΟΜ να διεκδικήσουν την ανεξαρτησία τους, δημιουργώντας μια νέα έκρηξη στα Βαλκάνια. Κάτι τέτοιο θα μπορούσε να γίνει στην περίπτωση που τα Σκόπια δεν ενταχθούν στο ΝΑΤΟ και οι Αλβανοί νιώσουν πως δεν υπάρχει ευρωατλαντική και ευρωπαϊκή προοπτική της χώρας που θα εγγυάται τα δικαιώματά τους ως μειονότητα.

Ρωσική παρέμβαση
Η δυναμική παρέμβαση της Ρωσίας, που σε αντίθεση με το παρελθόν θεωρεί ότι έχει ρόλο στα Βαλκάνια, έχει ενθαρρύνει τις εθνικιστικές δυνάμεις στη Σερβία και αλλού, ενώ κάποιοι φοβούνται ότι η αλυσίδα των ανεξαρτητοποιήσεων μπορεί να επεκταθεί και πέραν των Βαλκανίων- παρά τους ισχυρισμούς Αμερικανών και άλλων ότι «το Κόσοβο είναι μοναδική περίπτωση».


ΤΑ ΣΗΜΕΙΑ ΤΡΙΒΗΣ ΑΘΗΝΑΣ- ΣΚΟΠΙΩΝ

Με βάση τα όσα έχει ήδη πει στους δημοσιογράφους ο Σκοπιανός πρόεδρος κ. Τσερβενκόφσκι και τα όσα είναι γνωστά στην Αθήνα από διπλωματικές πηγές, τα σημεία τριβής μεταξύ των δύο χωρών είναι:

1Το όνομα, στο οποίο η ελληνική κυβέρνηση από τα πέντε προτεινόμενα δέχεται μονάχα το Δημοκρατία της Άνω Μακεδονίας, ενώ η σκοπιανή ηγεσία φέρεται να αποδέχεται το Ανεξάρτητη Δημοκρατία της Μακεδονίας και το Δημοκρατική Πολιτεία της Μακεδονίας.

Πρόκειται για το όνομα που θα ισχύσει για τη FΥRΟΜ στους διεθνείς οργανισμούς.

2Η αναγραφή της νέας ονομασίας στα διαβατήρια των πολιτών των Σκοπίων. Η Αθήνα επιμένει στην αναγραφή και των δυο ονομασιών, ενώ η σκοπιανή ηγεσία υποστηρίζει ότι κάτι τέτοιο σημαίνει παρέμβαση στο εσωτερικό της χώρας και απαιτεί αλλαγή του Συντάγματος. Τα σλαβικά κόμματα φοβούνται πως σε περίπτωση συνταγματικής αναθεώρησης τα αλβανικά κόμματα θα επιδιώξουν νέες αλλαγές υπέρ των δικαιωμάτων της αλβανικής μειονότητας.

3 Τα Σκόπια επιθυμούν διασφάλιση ότι όσες χώρες τα έχουν αναγνωρίσει με τη συνταγματική ονομασία δεν θα υποχρεωθούν να αναθεωρήσουν τη στάση τους υιοθετώντας τη νέα ονομασία. Η Αθήνα, αντιθέτως, επιθυμεί παρότρυνση εκ μέρους των Ηνωμένων Εθνών προς τις χώρες- μέλη να χρησιμοποιούν την ονομασία των διεθνών οργανισμών.

4 Τα Σκόπια προσπαθούν να περιορίσουν τους οργανισμούς στους οποίους θα ισχύει η νέα ονομασία, ενώ αντιθέτως η Αθήνα δεν επιθυμεί καμία εξαίρεση.


Αριστερή στροφή για λύση στο Κυπριακό

Νέο σκηνικό δημιουργεί στην Κύπρο (και στην Αθήνα) η χθεσινή ολοκλήρωση του δεύτερου γύρου των κυπριακών εκλογών, καθώς ανέδειξε στον προεδρικό θώκο τον Δημήτρη Χριστόφια.

Σημείωσε άνετη νίκη με 53,4% έναντι του αντιπάλου του Ιωάννη Κασουλίδη (46,6%), δημιουργώντας νέες προσδοκίες για την επίλυση του Κυπριακού.

Η νίκη του Δ. Χριστόφια σφραγίζει το τέλος μιας εποχής και ταυτόχρονα ανοίγει την πρώτη σελίδα μιας νέας, αφού ο απερχόμενος πρόεδρος Τάσσος Παπαδόπουλος ήταν ο τελευταίος πρωταγωνιστής της γενιάς της Ανεξαρτησίας και ο νέος πρόεδρος Δ. Χριστόφιας ο πρώτος πρόεδρος της Κύπρου που προέρχεται από την Αριστερά.

Οι εξελίξεις είναι κοσμογονικές για την Κύπρο και απελευθερώνουν δυνάμεις στο πολιτικό δυναμικό καθώς τόσο ο Ι. Κασουλίδης, αλλά πολύ περισσότερο ο Ν. Αναστασιάδης, πρόεδρος του ΔΗΣΥ, της κύριας δύναμης που υποστήριξε τον κ. Κασουλίδη, έτειναν χείρα συνεργασίας στον νέο πρόεδρο σε ό,τι αφορά τη διαδικασία επίλυσης του Κυπριακού.

Ο νέος πρόεδρος κατάφερε στον δεύτερο γύρο να εξασφαλίσει την υποστήριξη της πλειοψηφίας των κομμάτων που υποστήριξαν στον πρώτο γύρο τον απερχόμενο Τάσσο Παπαδόπουλο.

Βασική υπόθεση του Δ. Χριστόφια ήταν να δώσει νέα ώθηση στην επίλυση του Κυπριακού, αξιοποιώντας και τις καλές σχέσεις που διατηρεί με τους Τουρκοκυπρίους. Στο πλευρό του
Χθες το απόγευμα ο Δ. Χριστόφιας δέχθηκε συγχαρητήριο τηλεφώνημα από τον συνυποψήφιό του ευρωβουλευτή του ΔΗΣΥ Ι. Κασουλίδη, ο οποίος αφού τον συνεχάρη για τη νίκη του δεσμεύθηκε ότι θα είναι στο πλευρό του για οτιδήποτε χρειαστεί, «για το καλό της πατρίδας και του λαού». Συγχαρητήρια για τη νίκη του πήρε επίσης τηλεφωνικώς από τον πρόεδρο του ΔΗΣΥ Νίκο Αναστασιάδη. Στον νέο Πρόεδρο της Δημοκρατίας τηλεφώνησε και ο απερχόμενος πρόεδρος Τάσσος Παπαδόπουλος, ο οποίος εξέφρασε θερμά συγχαρητήρια. Παρ΄ ότι ο κ. Χριστόφιας κρατά κλειστά τα χαρτιά του για τη σύνθεση της κυβέρνησης που θα σχηματίσει, το μήνυμα για συλλογική δουλειά για την επανένωση της Κύπρου που έστειλε χθες, ερμηνεύεται ως πρόθεση να χρησιμοποιήσει όλες τις πολιτικές δυνάμεις. Μιλώντας σε πλήθος οπαδών του έξω από το εκλογικό κέντρο του μετά την ανακοίνωση των τελικών αποτελεσμάτων, ο νέος πρόεδρος εμφανώς συγκινημένος απηύθυνε χαιρετισμό «με απέραντη αγάπη» και τόνισε ότι η νίκη αυτή δεν ανήκει μόνο στο ΑΚΕΛ. «Την πετύχαμε πολλοί μαζί, και κόμματα και προσωπικότητες και ο απλός άνθρωπος. Αύριο αρχίζει μια νέα μέρα. Πολλές οι δυσκολίες που θα βρούμε μπροστά μας. Από αύριο ενώνουμε τις δυνάμεις μας. Λειτουργούμε συλλογικά και με ενότητα. Για να πετύχουμε την επανένωση της πατρίδας μας», τόνισε. Πρόσθεσε ότι «τούτη την ώρα, μία είναι η ιδεολογία μας: η Κύπρος και η σωτηρία της και μια πιο δίκαιη η κοινωνία». Ο κ. Χριστόφιας ευχαρίστησε τον συνυποψήφιό του Ι. Κασουλίδη, ενώ ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στον Τ. Παπαδόπουλο.


Συμφώνησαν να συναντηθούν Ταλάτ και Χριστόφιας

ΜΕ ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ έγινε δεκτή στην Αθήνα η εκλογή του Δημήτρη Χριστόφια, ο οποίος άλλωστε έχει δηλώσει ότι η πρώτη κίνησή του θα είναι να συναντηθεί με τον Μεχμέτ Αλί Ταλάτ. Μάλιστα ο ηγέτης των Τουρκοκυπρίων τηλεφώνησε στον κ. Χριστόφια προκειμένου να τον συγχαρεί για την εκλογή του και οι δύο άνδρες συμφώνησαν να συναντηθούν το επόμενο διάστημα. Πάντως ο κ. Χριστόφιας έχει ταχθεί υπέρ της άρσης της απομόνωσης των Τουρκοκυπρίων και έχει κάνει λόγο για πολιτική ισότητα των δύο κοινοτήτων. Ο κ. Ταλάτ, παρότι είχε αποφύγει προεκλογικά να πάρει θέση υπέρ κάποιου υποψηφίου, αναμένεται σήμερα να κάνει δηλώσεις. Παράλληλα, εντός της εβδομάδας αναμένεται να καταφθάσει στην Κύπρο και ο νέος απεσταλμένος του γενικού γραμματέα του ΟΗΕ Μπαν Κι Μουν.

Δεν είναι λίγοι όσοι πιστεύουν ότι με την ολοκλήρωση του δεύτερου γύρου των κυπριακών εκλογών κλείνει ο κύκλος που άνοιξε με τις διαδοχικές εκλογικές αναμετρήσεις στην Τουρκία και στη συνέχεια στην Ελλάδα και ότι η παρούσα συγκυρία ίσως είναι η τελευταία ευκαιρία για την προώθηση μιας νέας πρωτοβουλίας για την επίλυση του Κυπριακού. Ωστόσο, διπλωματικές πηγές σημείωναν ότι, παρά τη δεδηλωμένη πρόθεση του κ. Χριστόφια να συνομιλήσει με την τουρκοκυπριακή ηγεσία, η πρόοδος θα είναι αργή και δύσκολη, καθώς από τη μια υπάρχουν ευαίσθητα ζητήματα, όπως η επιστροφή των προσφύγων, η ασφάλεια και το Σύνταγμα που παραμένουν άλυτα, ενώ από την άλλη, έχει δηλώσει ρητά ότι επιθυμεί την πλήρη αποχώρηση των τουρκικών στρατευμάτων και των εποίκων από το νησί. Σύμφωνα με πληροφορίες, ο νέος πρόεδρος αναμένεται να επισκεφθεί την Αθήνα για συναντήσεις με την πολιτική ηγεσία πριν από τη Σύνοδο Κορυφής της Ε.Ε., που θα πραγματοποιηθεί στις 14 Μαρτίου.