Χρήμα / Εισόδημα

Πληθωριστικό σοκ σε μισθούς

Επιστροφή στην εποχή του υψηλού πληθωρισμού υποδεικνύουν τα στοιχεία της ΕΣΥΕ, καθώς ο δείκτης έχει κολλήσει για τρεις συνεχείς μήνες στα όρια του 4%, ενώ τον Φεβρουάριο εκτιμάται ότι θα τα ξεπεράσει και θα διαμορφωθεί στο 4,1%.

Η συγκυρία επανεμφάνισης των πληθωριστικών φαινομένων σε μια περίοδο διαπραγματεύσεων για τις αυξήσεις μισθών στον δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα έχει τρομάξει την κυβέρνηση, αφού ανεβάζει ψηλά τον πήχυ των διεκδικήσεων των εργαζομένων. Έτσι, επιχειρεί να τα υποβαθμίσει, υποστηρίζοντας ότι είναι παροδικά και επιμένοντας στην εξωπραγματική πλέον πρόβλεψη για πληθωρισμό 2,8% το 2008. «Οι διαπραγματεύσεις», υποστηρίζουν στελέχη του οικονομικού επιτελείου, «δεν πρέπει να γίνουν με βάση τον πληθωρισμό στο 4%, αλλά στο 3%».

Είναι σαφές ότι η κυβέρνηση προσανατολίζεται σε εισοδηματική πολιτική με αυξήσεις 3%-3,5% στο δημόσιο, ενώ απευθύνει σήμα για ανάλογη στάση και στον ιδιωτικό τομέα.

Α ντιπαράθεση στο μέτωπο των μισθών
Όμως την ίδια ώρα η Τράπεζα της Ελλάδος προβλέπει μέσο πληθωρισμό 3,4% το 2008, ενώ η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναθεώρησε την περασμένη εβδομάδα προς τα πάνω τις δικές της φθινοπωρινές προβλέψεις για τον πληθωρισμό της ευρωζώνης κατά μισή ποσοστιαία μονάδα, στο 2,6%. Πώς θα ξεφύγει άραγε η Ελλάδα από το γενικό αυτό κύμα και θα μείνει στο 2,8%, δεν μας το εξηγεί η κυβέρνηση.

Με τα δεδομένα αυτά, κυβέρνηση και εργαζόμενοι βαδίζουν σε τροχιά έντονης αντιπαράθεσης γύρω από το θέμα της ακρίβειας και των μισθών. Δεν είναι τυχαία η αντίδραση που προκάλεσε η τοποθέτηση του διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος κ. Ν. Γκαργκάνα την περασμένη εβδομάδα υπέρ των συγκρατημένων μισθολογικών αυξήσεων. Για τους εργαζόμενους, το ποτήρι έχει ξεχειλίσει, αφού η ακρίβεια είναι το υπ΄ αριθμόν ένα πρόβλημά τους, όπως προκύπτει από όλες τις έρευνες κοινής γνώμης και άλλωστε ο δικός τους δείκτης τιμών είναι πολύ υψηλότερος από αυτόν της ΕΣΥΕ. Το «καλάθι» του σούπερ μάρκετ, αυτό δηλαδή που επιβαρύνει αναλογικά πολύ περισσότερο τους χαμηλόμισθους, υπολογίζεται ότι έχει αυξηθεί κατά 10% τον τελευταίο χρόνο. Κι αυτή είναι μια αύξηση που ήρθε να προστεθεί σε κύματα αδικαιολόγητων κερδοσκοπικών ανατιμήσεων όλα τα προηγούμενα χρόνια, επιδεινώνοντας τη θέση χαμηλών και μεσαίων εισοδημάτων. Από την άλλη πλευρά, το οπλοστάσιο του υπουργού Ανάπτυξης κ. Χρ. Φώλια κατά των κερδοσκόπων, δεν έχει πείσει ότι μπορεί πράγματι να φέρει αποτέλεσμα και ότι δεν είναι απλώς ένα επικοινωνιακό εργαλείο προκειμένου να φανεί ότι η κυβέρνηση δεν τα βάζει μόνο με τους εργαζόμενους ζητώντας τους θυσίες, αλλά και με αυτούς που καθορίζουν τις τιμές. Στην ουσία, με γιγαντοοθόνες ή χωρίς, η κυβέρνηση παρακολουθεί παθητικά το ανατιμητικό ντόμινο, που ναι μεν οφείλεται εν μέρει στις διεθνείς εξελίξεις, στην άνοδο της τιμής του πετρελαίου και των σιτηρών και πρώτων υλών, αλλά φουντώνει χάρη στις ανεξέλεγκτες και ολιγοπωλιακές συνθήκες που επικρατούν στην αγορά, όπου όσοι μπορούν καθορίζουν τις τιμές όσο ψηλότερα μπορούν.

Ο φόβος του 4%
Ο φόβος του κ. Γ. Αλογοσκούφη αυτή τη στιγμή είναι να μην σταθεροποιηθεί ο δείκτης στο 4% και ακόμη υψηλότερα και μεγαλώσει η απόσταση της μιας περίπου μονάδας που χωρίζει τον ελληνικό πληθωρισμό από αυτόν της ευρωζώνης (το 2007 ο πληθωρισμός στην ευρωζώνη ήταν 2,1% και στην Ελλάδα- με βάση τον εναρμονισμένο με την Ευρωπαϊκή Ένωση δείκτη- ήταν 3%). Κι έχει δίκιο να ανησυχεί, αφού ήδη η διατήρηση αυτής της διαφοράς έχει υποβαθμίσει την ανταγωνιστικότητα των ελληνικών προϊόντων και υπηρεσιών, που αναλογικά γίνονται όλο και ακριβότερα στις ξένες αγορές. Αυτός είναι, άλλωστε, ένας από τους λόγους της συνεχούς επιδείνωσης του ισοζυγίου πληρωμών. Ο ίδιος διαμηνύει ότι ο στόχος του είναι να μηδενισθεί αυτή η διαφορά, ενώ αν αντίθετα η μια μονάδα γίνει μιάμιση, το κόστος θα είναι βαρύ για την οικονομία, αφού θα οδηγήσει τελικά σε μείωση της παραγωγής και μεγαλύτερη ανεργία.

Το μείγμα ακρίβειας, χαμηλών αυξήσεων και ενίσχυσης της ανεργίας με παράλληλη δημοσιονομική επιδείνωση είναι το πιο εκρηκτικό των τελευταίων ετών. Η ειρωνεία είναι ότι η κυβέρνηση αυτή προκήρυξε εκλογές πριν από λίγους μήνες και ψηφίσθηκε ακριβώς για να εφαρμόσει υποτίθεται την επιτυχημένη συνταγή της για την οικονομία.

Οι διαπραγματεύσεις για τους μισθούς, σύμφωνα με στελέχη του οικονομικού επιτελείου, «δεν πρέπει να γίνουν με βάση τον πληθωρισμό στο 4% αλλά στο 3%»