[ Δρόμοι ]

11%!…
… Τέτοια αύξηση είχαν να δουν στη Γερμανία από τότε που ο πληθωρισμός «έτρεχε» διψήφιος στη δεκαετία του 1930. Τόση αύξηση κατόρθωσαν να αποσπάσουν τις προάλλες οι μηχανοδηγοί των γερμανικών τρένων ύστερα από μια πολύμηνη κοινωνική σύγκρουση που παρέλυσε τη χώρα. «Έχουμε επίγνωση ότι γράφουμε ιστορία», δηλώνει το συνδικάτο τους.

Γράφουν ιστορία…
… Όσο κι αν φαίνεται υπερβολική, αυτή η διατύπωση εκφράζει ένα κοινωνικό κίνημα που είναι αλλιώτικο από τα άλλα. Οι μηχανοδηγοί έδωσαν ένα αλλιώτικο πρόσωπο στον γερμανικό συνδικαλισμό, που συνήθως ξεθυμαίνει σε ατέρμονες συζητήσεις με την εργοδοσία και βολεύεται με ψίχουλα. Με αρκετή ειρωνεία, ο Λένιν έλεγε το 1910 για τους Γερμανούς σιδηροδρομικούς πως, προτού καταλάβουν ένα τρένο σε μια απεργία, πηγαίνουν πρώτα στο γκισέ κι αγοράζουν εισιτήριο. Αυτή τη φορά δεν είχε τέτοια. Στους σταθμούς μπήκε λουκέτο και χιλιάδες επιβάτες αναγκάστηκαν να μείνουν στα σπίτια τους. Θα πίστευε κανείς πως αυτοί οι επιβάτες θα εξοργίζονταν ή θα ένιωθαν «όμηροι», όπως δήλωναν πως ένιωθαν οι Γάλλοι σε μια παρόμοια απεργία. Δεν συνέβη κάτι τέτοιο. Η γερμανική κοινή γνώμη έδειξε μεγάλη κατανόηση για τους απεργούς- τουλάχιστον περισσότερη από αυτήν που έδειξαν τα δύο κυβερνώντα κόμματα και το επίσημο συνδικάτο.

Η αλλαγή αυτή…
… στο κοινό αίσθημα δεν είναι τυχαία, παρατηρεί ο Ντανιέλ Βερνέ στην εφημερίδα «Λε Μοντ». Η παροιμιώδης υπομονή των Γερμανών έχει πια εξαντληθεί από τις θυσίες στις οποίες τους ζητήθηκε να υποβληθούν τα τελευταία δεκαπέντε χρόνια: την ευελιξία της εργασίας, τη μερική απασχόληση, την υπονόμευση των αμοιβών τους από την παγκοσμιοποίηση. Οι στατιστικές δείχνουν ότι η Γερμανία έχει γίνει μια χώρα όπου η εργασία αμείβεται λιγότερο από όσο σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Έτσι διαπιστώνεται μια ρήξη του συναινετικού κοινωνικού ιστού, για πρώτη φορά από τότε που το μεταπολεμικό οικονομικό θαύμα είχε μετατρέψει τη χώρα σε μια απέραντη μεσαία τάξη. Τότε, οι εισοδηματικές ανισότητες ήταν οι μικρότερες μεταξύ των χωρών της Δυτικής Ευρώπης και το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού της Γερμανίας ζούσε μια ομοιογενή ζωή, που θα μπορούσε να την χαρακτηρίσει κάποιος μικροαστική. Σήμερα, αυτός ο πληθυσμός τρομάζει από το φάσμα της φτώχειας. «Η μεσαία τάξη συνθλίβεται από δύο μεριές», λέει ο Γιούργκεν Μπότνερ, ηγετικό στέλεχος του συνδικάτου των δημόσιων υπηρεσιών. «Από πάνω, όπου ένας μικρός αριθμός ανθρώπων κερδίζει ολοένα και περισσότερα χρήματα, και από κάτω, όπου ένας μεγάλος αριθμός ανθρώπων σπρώχνεται ολοένα και πιο βαθιά μέσα στη φτώχεια».

Από τον πολιτικό…
… κόσμο, μόνο δύο κόμματα, το Φιλελεύθερο και το Αριστερό, στάθηκαν στο πλευρό των απεργών μηχανοδηγών. Αυτή η στάση του Αριστερού Κόμματος επιβραβεύθηκε στις εκλογές που έγιναν στα κρατίδια της Έσης και της Κάτω Σαξονίας: μπήκε για πρώτη φορά στα τοπικά Κοινοβούλια. Ίσως επειδή έχει ανατολικογερμανικές καταβολές, ξέρει να αναγνωρίζει καλύτερα από κάθε άλλο κόμμα τα σημάδια της φτώχειας, που μπροστά τους το δικομματικό σύστημα κλείνει τα μάτια.