Σοκ από την απάτη των 5 δισ. ευρώ

Σοκ προκάλεσε στο παγκόσμιο οικονομικό φόρουμ του Νταβός η χρηματιστηριακή απάτη ύψους 5 δισ. ευρώ ενός 31χρονου υπαλλήλου της γαλλικής τράπεζας Societe Generale. Και πολλοί στο αναστατωμένο θέρετρο της Ελβετίας θυμήθηκαν την απαισιόδοξη παράφραση ενός παλιού αγγλικού ρητού από τον Μάο Τσε Τουνγκ:
«Είναι πάντα σκοτεινά πριν να πέσει εντελώς το σκοτάδι».

Η διάχυτη απαισιοδοξία στο Νταβός θα μπορούσε να αποδοθεί και με τη φράση «τα χειρότερα δεν έχουν έρθει ακόμη». Τα 5 δισ. ευρώ που επένδυσε ο Ζερόμ Κερβιέλ στα παράγωγα στοιχηματίζοντας στην άνοδο των ευρωπαϊκών χρηματιστηρίων, χωρίς αυτή η άνοδος να πραγματοποιηθεί ποτέ, δεν ζημίωσε μόνο τον γαλλικό τραπεζικό κολοσσό. Πέτυχε, παράλληλα, να εξαφανίσει και τα τελευταία ίχνη αξιοπιστίας του διεθνούς χρηματοοικονομικού συστήματος. Την επισήμανση αυτή κάνει στο σύνολό του ο βρετανικός Τύπος, ο οποίος χαρακτηρίζει τον 31χρονο Γάλλο «σύμβολο της κατάρρευσης των παραδοσιακών τραπεζιτικών νόμων». Τα ίδια συναισθήματα με τους υψηλούς προσκεκλημένους του Νταβός μοιράζονται και στο Σίτι του Λονδίνου οι χρηματιστές, διατυπώνοντας συγχρόνως ένα ερώτημα: Μήπως οφείλεται σε αυτή την απάτη η κατάρρευση των χρηματιστηρίων την περασμένη Δευτέρα; Η υπόθεση που κυκλοφορούσε χθες στο Σίτι ότι ο «σεισμός» προκλήθηκε από την προσπάθεια της Societe Generale να καλύψει τις απώλειες του χρηματιστή της, δεν αναιρέθηκε ούτε από τις διαβεβαιώσεις του Γάλλου πρωθυπουργού Φρανσουά Φιγιόν, ο οποίος δήλωσε πως η γαλλική τράπεζα «δεν έχει καμία σχέση με την κατάσταση στις χρηματοοικονομικές αγορές».

Οι ειδικοί. Ο Ζερόμ Κερβιέλ διαχειρίστηκε τεράστια ποσά επενδύοντας σε τρία ευρωπαϊκά χρηματιστήρια από τις αρχές του περασμένου χρόνου χωρίς να έχει τη σχετική εξουσιοδότηση. Ακόμη κι αν δεχθεί κανείς ότι ο νεαρός χρηματιστής είχε μάθει πολύ καλά να κρύβει τις κινήσεις του από τους ανωτέρους του, είναι δύσκολο να πιστέψει ότι μπορούσε να χρηματοδοτήσει τις επενδύσεις του στα παράγωγα με τέτοια ποσά και για τόσο μεγάλο διάστημα χωρίς να γίνει αντιληπτός. Όπως επισημαίνουν τραπεζίτες στην εφημερίδα « Ιndependent », η διαχείριση τέτοιων ποσών από έναν και μόνο παίκτη θα έπρεπε να είχαν δημιουργήσει έναν σχετικό θόρυβο στους επαγγελματίες των αγορών και αυτός ο θόρυβος να είχε φθάσει στις αρχές της Societe Generale.


Ιδιοφυΐα της πληροφορικής

O 31χρονος Γάλλος θα μείνει στην Ιστορία ως ο άνθρωπος που βρίσκεται πίσω από τη μεγαλύτερη απάτη στη χρηματοοικονομική ιστορία. Χαρακτηρίζεται ως ιδιοφυΐα της πληροφορικής και χάρη σ΄ αυτό το ταλέντο του κατάφερε να ανοίξει λογαριασμούς με διαφορετικές ταυτότητες και να πραγματοποιεί συναλλαγές. Για να φαίνονται απλές «χρησιμοποιούσε πολύπλοκες και ποικίλες τεχνικές για να κρύβει την πραγματική τους έκταση», δήλωσε ο υπό παραίτηση πρόεδρος της Societe Generale, Ντανιέλ Μπουτόν. Για πολλούς ανθρώπους όμως, ο Κερβιέλ δεν είναι απατεώνας αλλά ήρωας. «Έκανε βέβαια το αφεντικό του να χάσει 5 δισ. ευρώ», σημειώνουν οι βρετανικοί « Τimes», «αλλά εξ ορισμού οι άνθρωποι με τους οποίους διαπραγματεύτηκε κέρδισαν 4,9 δισ. ευρώ». Ο Ζερόμ Κερβιέλ δεν έκανε παρά μία πράξη αναδιανομής του πλούτου.


Οι μεγάλες κομπίνες

ΓΙΑΣΟΥΟ ΧΑΜΑΝΑΚΑ ΟΜΙΛΟΣ ΣΟΥΜΙΤΟΜΟ,ΕΧΑΣΕ 1,75 ΔΙΣ.ΕΥΡΩ ΤΟ 1996
Ο Χαμανάκα, χρηματιστής εξειδικευμένος στην αγορά χαλκού στην ιαπωνική χρηματιστηριακή εταιρεία Σουμιτόμο, καταδικάστηκε σε οκταετή φυλάκιση το 1998 όταν αποκαλύφθηκε ότι έκανε ψεύτικες, εκτός βιβλίων συναλλαγές για περισσότερα από δέκα χρόνια. Αρχικά, οι παράνομες δραστηριότητές του είχαν αποφέρει στον Σουμιτόμο τεράστια κέρδη, καθώς ωθούσαν προς τα πάνω τις τιμές του χαλκού, τελικά όμως ο όμιλος έχασε 1,75 δισ. ευρώ.

ΝΙΚ ΛΙΣΟΝ ΤΡΑΠΕΖΑ ΒΑRΙΝGS,ΕΧΑΣΕ 1,11 ΔΙΣ.ΕΥΡΩ ΤΟ 1995
Ο Λίσον, που εργαζόταν στα γραφεία της Βarings στη Σιγκαπούρη, απέφερε αρχικά τεράστια κέρδη στη βρετανική τράπεζα μέσα από μη εξουσιοδοτημένες συναλλαγές σε παράγωγα και συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης. Κάποια στιγμή όμως η τύχη τον εγκατέλειψε. Έπειτα από ένα ύστατο ρίσκο- που θα είχε πιθανότατα αποδώσει εάν δεν προέκυπτε ο καταστροφικός σεισμός στο Κόμπεο Λίσον εγκατέλειψε κρυφά τη Σιγκαπούρη. Η τράπεζα έχανε τη στιγμή εκείνη 1,11 δισ. ευρώ. Τα περιουσιακά στοιχεία της Βarings κατέληξαν να πωληθούν στην ολλανδική ΙΝG Groep αντί… μιας στερλίνας! Ο Λίσον έμεινε στη φυλακή τέσσερα χρόνια, από το 1995 έως το 1999.

ΤΟΣΙΧΙΝΤΕ ΙΓΚΟΥΤΣΙ ΤΡΑΠΕΖΑ DΑΙWΑ,ΕΧΑΣΕ 749 ΕΚΑΤ.ΕΥΡΩ ΤΟ 1995
Ο Ιγκούτσι, ένας πρώην πωλητής αυτοκινήτων που ανελίχθηκε σε ανώτερο στέλεχος της ιαπωνικής τράπεζας Daiwa στη Νέα Υόρκη, ομολόγησε το 1995 ότι είχε χάσει 749 εκατ. ευρώ μέσα από μη εξουσιοδοτημένες συναλλαγές σε ομόλογα. Αποκαλύφθηκε ότι την τελευταία δεκαετία είχε πλαστογραφήσει 30.000 φόρμες δικαιολόγησης πράξεων (trading slips). Καταδικάστηκε σε τετραετή φυλάκιση και υποχρεώθηκε να πληρώσει πρόστιμα ύψους 1,75 εκατ. ευρώ.